İslâm devletlerinde, şehir dışında durarak; müslüman tüccârdan o anda yanında bulunan
ticâret malının zekâtını, müslüman olmayanlardan ise, gümrük denilen vergiyi toplayan me'mur.
Hükûmetin âşirlerle müslüman tüccardan zekâtları toplaması, onların bu ibâdeti yerine
getirmelerine yardımcı olmak içindir. (İbn-i Hümâm)
İslâm devletlerinde yaşayan zımmî (gayr-i müslim vatandaş) ve harbî (İslâm hükûmetinden
izin alarak, müslüman memleketine giden pasaportlu gayr-i müslim) tüccârın, mal ve can
güvenliklerinin korunmasına karşılık her çeşit ticâret mallarından alınan vergiler de âşirler
tarafından toplanırdı. (İbn-i Âbidîn)
Amr bin Şuayb şöyle rivâyet etti: Müslüman olmayan Menbic halkı, hazret-i Ömer'e mektûb
yazarak; "Bize memleketine girmemize izin ver, ticâret yapalım. Biz kazanır size de vergi
veririz" dediler. Hazret-i Ömer, Eshâb-ı kirâmı (Peygamber efendimizin arkadaşlarını) toplayıp,
mes'eleyi istişâre etti, görüştü. Uygun görülünce, âşirler vâsıtasıyla uşr (gümrük vergisi) denilen
bir vergi almaya karar verdiler. Harbîlerden ilk gümrük vergisi, hazret-i Ömer zamânında alındı.
(İmâm-ı Ebû Yûsuf)