Dini Terimler Sözlüğü
-
DÂR-UT-TEKLÎF
Kulların Allahü teâlânın emirlerini yerine getirmekle mükellef, sorumlu tutulduğu yer. Dünyâ. Âhiret, dâr-ül-cezâdır, dâr-üt-teklîf değildir. (İmâm-ı Rabbânî)
-
Dâvet Makâmı
Vilâyet (evliyâlık) makâmının üstünde, peygamberlere mahsus bir makâm.Peygamberlerin izinde bulunanların en üstünlerine de dâvet makâmından bir pay ayırırlar.Yûsuf sûresinin; "Ey s…
-
DÂVÛD ALEYHİSSELÂM
Kur'ân-ı kerîmde adı geçen ve İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden. Hempeygamber, hem sultân yâni hükümdâr idi. Soyu Yâkûb aleyhisselâmın Yehûda adlı oğlunaulaşır. Süleymân…
-
DÂVÛD ALEYHİSSELÂM
Kur'ân-ı kerîmde adı geçen ve İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden. Hem peygamber, hem sultân yâni hükümdâr idi. Soyu Yâkûb aleyhisselâmın Yehûda adlı oğluna ulaşır. Süleymâ…
-
DÂYİN
Borç veren, alacaklı. (Bkz. Borç)
-
DECCÂL
Kıyâmetin büyük alâmetlerinden biri. Kıyâmete yakın çıkacağı bildirilen ve Îsâ aleyhisselâmile hazret-i Mehdî tarafından öldürülecek olan zâlim.Geçmiş peygamberler, şaşı, kör, yala…
-
DECCÂL
Kıyâmetin büyük alâmetlerinden biri. Kıyâmete yakın çıkacağı bildirilen ve Îsâ aleyhisselâm ile hazret-i Mehdî tarafından öldürülecek olan zâlim. Geçmiş peygamberler, şaşı, kör, ya…
-
DEDİKODU
Bir müslümanın veya zımmînin (İslâm devletinin idâresi altında bulunan müslüman olmayanvatandaşın) ayıbını, onu kötülemek için arkasından söylemek. (Bkz. Gıybet)Sözün kısası şudur…
-
DEDİKODU
Bir müslümanın veya zımmînin (İslâm devletinin idâresi altında bulunan müslüman olmayan vatandaşın) ayıbını, onu kötülemek için arkasından söylemek. (Bkz. Gıybet) Sözün kısası şudu…
-
DEFN
Cenâzenin yıkanıp kefenlendikten ve namazı kılındıktan sonra kabre konularak üzerinintoprakla örtülmesi.Definden sonra cemâat dağılırken ölü bunların ayak sesini işitir. (Hadîs-i ş…
-
DEFN
Cenâzenin yıkanıp kefenlendikten ve namazı kılındıktan sonra kabre konularak üzerinin toprakla örtülmesi. Definden sonra cemâat dağılırken ölü bunların ayak sesini işitir. (Hadîs-i…
-
DEHR
Zaman, devir. Âlemin (varlıkların) varlığının başlangıcından son bulmasına kadar olanbütün zaman.
-
DEHR
Zaman, devir. Âlemin (varlıkların) varlığının başlangıcından son bulmasına kadar olan bütün zaman. Dehr Sûresi: Kur'ân-ı kerîmin yetmiş altıncı sûresi. İnsan sûresi ve Hel'etâ da d…
-
Dehr Sûresi
Kur'ân-ı kerîmin yetmiş altıncı sûresi. İnsan sûresi ve Hel'etâ da denir.Dehr sûresi, Medîne-i münevverede nâzil olmuştur (inmiştir). Mekke-i mükerremede nâzilolduğunu söyliyenler…
-
DEHRÎ
Allahü teâlâya ve âhirete inanmayıp, dehr (zaman) sonsuzdur ve dünyânın başlangıcı vesonu yoktur, böyle gelmiş böyle gider diyen dinsiz, ateist. (Bkz. Ateist)
-
DEHRÎ
Allahü teâlâya ve âhirete inanmayıp, dehr (zaman) sonsuzdur ve dünyânın başlangıcı ve sonu yoktur, böyle gelmiş böyle gider diyen dinsiz, ateist. (Bkz. Ateist)
-
DELÂLET
1. İşâret etmek, göstermek. Doğru yolu gösterme.Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki:Ey îmân edenler! Sizi acı bir azâbdan kurtaracak bir ticâreti göstereyim mi? Allahüt…
-
DELÂLET
1. İşâret etmek, göstermek. Doğru yolu gösterme. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: Ey îmân edenler! Sizi acı bir azâbdan kurtaracak bir ticâreti göstereyim mi? Allah…
-
Delâlet-i Nass
Nassın delâleti. Nass'da (Kur'ân-ı kerîm ve hadîs-i şerîfte) zikredilen şeyin hükmünün,müşterek (ortak) illet sebebiyle zikredilmeyen şey hakkında da sâbit olduğuna delâlet etmesi.…
-
DELİ
Aklı olmayan. (Bkz. Cünûn)
-
DELÎL
1. Kendisi bilinince başkası bilinen şey.Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki:Rabbinin sun'una (işine) bir bakmadın mı? Gölgeyi nasıl uzatıp yaymıştır. O, eğerdileseydi, onu elbet s…
-
DELÎL
1. Kendisi bilinince başkası bilinen şey. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Rabbinin sun'una (işine) bir bakmadın mı? Gölgeyi nasıl uzatıp yaymıştır. O, eğer dileseydi, onu elbe…
-
Delîl-i Aslî
Din bilgilerinin kaynakları olan Kitâb, sünnet, icmâ ve kıyâstan her biri. Aslî delîl.
-
Delîl-i Fer'î
Aslî delîllere bağlı ve onlardan elde edilen ikinci derecede delîller. İstihsân, İstishâb,İstislâh, Örf ve âdet, Sahâbî (Peygamber efendimizin arkadaşlarının) kavli (sözü), fer'îde…
-
Delîl-i Kat'î
Mânâsı açıkça anlaşılan âyet-i kerîme ve tevâtürle bildirilmiş olan hadîs-i şerîf. Bunlar,farzlar ile haramları bildirirler. Kesin delil.Namazı inkâr eden kâfir olur, îmânı gider.…
-
Delîl-i Şer'î
Dînî bilgilerin elde edildiği delîl, kaynak. ( Bkz. Edille-i Şer'iyye)Müctehîd (din ilimlerinde söz sâhibi) olmayanların sözleri, delîl-i şer'î olmaz. (Hâdimî)
-
Delîl-i Zannî
Null
-
DELK
Oğmak.Abdestte ve gusülde, yıkanan yerleri oğmak.Delk, Hanefî mezhebinde abdestin sünnetlerindendir. (İbrâhim Halebî)Mâlikî mezhebinde abdeste ve gusle başlarken niyet etmek, abdes…
-
DELK
Oğmak. Abdestte ve gusülde, yıkanan yerleri oğmak. Delk, Hanefî mezhebinde abdestin sünnetlerindendir. (İbrâhim Halebî) Mâlikî mezhebinde abdeste ve gusle başlarken niyet etmek, ab…
-
DELLÂL
Alıcı ile satıcı arasında vâsıta (aracı) olan ücretli kimse, komisyoncu.Dellâl, mal sâhibinin izni ile malı kendi sattığı zaman, komisyon ücretini mal sâhibinden alır.Müşteriden bi…
-
DELLÂL
Alıcı ile satıcı arasında vâsıta (aracı) olan ücretli kimse, komisyoncu. Dellâl, mal sâhibinin izni ile malı kendi sattığı zaman, komisyon ücretini mal sâhibinden alır. Müşteriden…
-
DENDÂN-I SEÂDET
Peygamber efendimizin Uhud muhârebesinde şehîd olan, kırılan mübârek dişinin bir parçası.Dendân-ı seâdet, Osmanlı pâdişâhlarından Sultan Mehmed Reşâd tarafından yaptırılankıymetli…
-
DENDÂN-I SEÂDET
Peygamber efendimizin Uhud muhârebesinde şehîd olan, kırılan mübârek dişinin bir parçası. Dendân-ı seâdet, Osmanlı pâdişâhlarından Sultan Mehmed Reşâd tarafından yaptırılan kıymetl…
-
DEREZÎLER
Anuştekin ed-Derezî adlı bir bâtınî dâî (propagandacı) tarafından ortaya çıkarılan bozukyol. Bunlar; Bâtıniyyeden ayrılarak ortaya çıkan, Fâtımî hükümdârı Hâkim bi-emrillah'ın ilâh…
-
DEREZÎLER
Anuştekin ed-Derezî adlı bir bâtınî dâî (propagandacı) tarafından ortaya çıkarılan bozuk yol. Bunlar; Bâtıniyyeden ayrılarak ortaya çıkan, Fâtımî hükümdârı Hâkim bi-emrillah'ın ilâ…
-
DERGÂH
1. Makam, kapı girişi, eşik. Tasavvuf mektebi. Tasavvufta yetişmiş ve yetiştirebilen evliyâzâtlar tarafından, talebelere, tasavvuf, İslâm ahlâkı ve diğer dînî ilimlerin ve zamânın…
-
DERGÂH
1. Makam, kapı girişi, eşik. Tasavvuf mektebi. Tasavvufta yetişmiş ve yetiştirebilen evliyâ zâtlar tarafından, talebelere, tasavvuf, İslâm ahlâkı ve diğer dînî ilimlerin ve zamânın…
-
DERVÎŞ
Allahü teâlâdan başka şeyleri kalbinden çıkarıp bütün âzâsıyla İslâm dîninin emir veyasaklarına uyan, dünyâ malına gönül bağlamayan kimse.Dervişlik, yalnız bir yere çekilip oturmak…
-
DERVÎŞ
Allahü teâlâdan başka şeyleri kalbinden çıkarıp bütün âzâsıyla İslâm dîninin emir ve yasaklarına uyan, dünyâ malına gönül bağlamayan kimse. Dervişlik, yalnız bir yere çekilip oturm…
-
DEVR
Bir şeyi elden ele aktarma. Vefât eden bir müslümanın sağlığında kılamadığı namaz,tutamadığı oruç ve veremediği zekât gibi borçlardan kurtulması için birkaç fakirin kendilerineölün…