ahi
1. Yiğit, cömert, civanmert. 2.
Ahilik teşkilatı mensubu, zanaatkâr.
Ahilik Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Anadolu’da kurulan ve
gelişen dinî ve toplumsal yönü olan bir
esnaf teşkilatı. Kurucusu Ahi Evran (ö.
1262, 1300 veya 1317)’dır. O, dericilerin piri ve otuz iki çeşit esnaf ve zana-
atkâr grubunun lideri olarak tanınmaktadır. Aynı zamanda bir ilim ve fikir
adamıdır. Ahilik teşkilatının temel
yapısını, yiğitlik ve cömertlik başta
olmak üzere tüm yüksek değerleri kendisinde toplamayı amaç edinen ve bu
değerlerden taviz vermeyen zanaatkâr
gençler oluşturur. Ahilik, temel ilkelerini İslam tasavvufundaki fütüvvet
ahlakından aldığı için ahiliğe “Fütüvvet
Teşkilatı” da denir. “Selçuklular ve ilk
Osmanlılar zamanında Ahilik din ile
zanaatı birleştirmek suretiyle çok kuvvetli bir hareket hâline gelmişti.” (M.
Kaplan)
Âhir (el-Âhir) “Bütün yaratılanlar
öldükten sonra ahirette hesap vermek
için kendisine döndürülecek olan, varlığının başlangıcı olmadığı gibi sonu da
olmayan mutlak varlık.” anlamında
Allah’ın esmayıhüsnasından biri. “Allah, Evvel’dir, Âhir’dir… O, her şeyi
bilendir.” (Kur’an-ı Kerim 57/3)