feraset
1. Çabuk seziş, zihin uyanıklığı, keskin zekâ, çok seri kavrayış
kabiliyeti. 2. Akıl ve duyu organlarıyla
bilinemeyen, ancak sezgi gücü ile ulaşılabilen bilgi; ilham, keşif, kalp gözüyle
görme. “Ferasetin kuvvetli veya zayıf
olması imanın kuvvetine bağlıdır. İmanı
kuvvetli olanın feraseti daha keskindir.
Feraset nuruyla bakan Hakk’ın nuruyla
bakar. İlmini Hak’tan alır. Unutkanlık
ve gaflet olmaz.” (Kuşeyri) 3. İnsanın
Allah’a karşı yükümlülüklerinin ve
sorumluluklarının farkında olup bunları
içtenlikle yerine getirdiği zaman insanda oluşan yetenek. “Müminin ferasetin-
den sakının. Çünkü o, Allah’ın nuru ile
bakar.” (Hadis) 4. Allah Teâla’nın
sevdiği kullarının kalplerine ihsan ettiği
bir nevi idrak, anlayış, kavrayış. “Feraset, Allah’ın âlimlerin kalplerine ve
dillerine yerleştirdiği bir şey (kavrayış)dir. Bu nedenle, âlimlerin feraseti
karşısında dikkatli olun. Çünkü onlar,
Allah’ın nuru ile bakarlar.” (Hadis) 5.
İnsanın, bütün hâl ve hareketlerine
Allah’ın vâkıf olduğunu bilmesi ve bu
bilinç hâlinin zihninde devamlı canlı
92
tutması. 6. Olayların iç yüzünü keşfetme ve geleceğe yönelik doğru tahmin-
lerde bulunma. 7. Bir kimsenin dış
görünüşüne bakarak onun ahlak ve
karakteri hakkında tahminde bulunma
yetisi.
Ferisilik M.Ö. II. yüzyılda ortaya