"

sosyal

" Kelimesi için arama sonuçları
Türkçe - Kürtçe Sözlük

sosyal işler bakanlığı (Sıfat)

(Türkçe - Kürtçe Sözlük) :
wezareta karên civakî.
Ekonomi Sözlüğü

SOSYAL KAYITSIZLIK EĞRİSİ (Sıfat)

(Ekonomi Sözlüğü) :
Samuelson tarafından geliştirilen bir kavramdır. Bergsoncu bir sosyal refah fonksiyonu, toplum refahı ile kişisel tatminler (rafah arasında ilişki kurar. Kişinin refahındaki değişmeler toplum refahını aynı yönde etkiler. Buradan hareketle, bir sosyal refah fonksiyonunu kişisel tatminler yolu ile değil, mal miktarı ile belirtmek mümkündür.
Ekonomi Sözlüğü

SOSYAL MALİYET (Sıfat)

(Ekonomi Sözlüğü) :
Bir ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan söz konusu olan maliyeti. Örneğin bir metronun yapım kararı, yalnız metronun kaça mal olacağı değil aynı zamanda sosyal maliyetini de kapsamalıdır. Metronun civarındaki evlerde oturanların gürültüden gece uykularının aksamasını nakdi olarak ölçmek zordur. Ancak, metronun yapımı ile zamandan sağlanan tasarruf ya da metronun geçtiği hatlara karşılık gelen yollarda daha az otomobilin geçmesi ile trafiğin hafilemesi ve böylece daha az trafik kazalarının olma ihtimali hesaplanabilir. Çeşitli projeler arasında bu tip faydaların karşılaştırılması kamu otoritelerini metro kararına yöneltebilir.
Ekonomi Sözlüğü

SOSYAL MALİYET (Sıfat)

(Ekonomi Sözlüğü) :
Bir ekonomik faaliyetin topluma olan maliyetidir. Sosyal maliyetin faaliyeti yapan kişi ya da kurumun maliyetine eşit olması şart değildir.
Sosyoloji Sözlüğü

SOSYAL MESAFE[İng. Social Distance]: (Sıfat)

(Sosyoloji Sözlüğü) :
Fizikî mesafeden farklı bbir kavramdır. Sosyal mesafe, fert ve sosyal grupların toplumun kültürü ve menfaatleri karşısındaki durumun gösterir. Bazı durumlarrda bu mesafe fazla olabilir. Aynı şekilde bir toplumun tabakalama piramidinde, sosyal tabaka ve sınıflar rasındaki açılma ve kapanmalar, sosyal mesafeyle ilgilidir. Fizikî mesafe çok olsa bile, fertler ve sosyal gruplar millî kültürleri ile ve millî menaatleriyle bütünleşip ters düşmüyorlarsa, mensubiyet şuurunu sürdürebiliyorsa, duygu ve düşünce birliği içinde iseler, sosyal mesafe azalır. Sosyal mesafenin fert ve sosyal gruplar arasında açılması, bütünleşmeyi zeleyebelir. Millî ve dinî gün ve aylarda, bayramlarda, kendilerinden beklenen davranışları gösterenlerle göstermeyenler arasındaki fark da sosal mesafeyle ilgilidir. (Parsons, T., 1966, Bottomore T.B., 1966)
Ekonomi Sözlüğü

SOSYAL MUHASEBE (Sıfat)

(Ekonomi Sözlüğü) :
Milli gelir ve harcama hesaplarının ekonominin değişik sektörleri arasındaki işlemlerinin göstergesidir. Her sektörün ya da sektör içindeki parçaların girdi, kaynak ve çıktıklarının dağılımını göstermek amacı ile matris tablolar hazırlanır. Örneğin üretim dikkate alındğında hazırlanan tablolarda her sanayide ne kadar yerli ne kadar ithal girdi kullanıldığı, maaş ve ücretlere ne kadar ödemede bulunulduğu, çıktıların ne kadarının diğer endüstrilere satıldığı, ne kadarının devlet tarafından tüketildiği ve ne kadarının ihraç edildiği gösterilmektedir.
Ekonomi Sözlüğü

SOSYAL MUHASEBE (Sıfat)

(Ekonomi Sözlüğü) :
Belirli bir ülkenin, belirli bir dönemde milli gelir ve giderleriyle, ekonomik faaliyetlerini muhasebe tabloları ile açıklayamaya yarayan sistemdir.
Sosyoloji Sözlüğü

SOSYAL NORM [İng. Social: (Sıfat)

(Sosyoloji Sözlüğü) :
Norm belirli bir grupta veya toplumda standartlaşmış, yol gösterici ve idare edici davranış şekilleridir. Fertlerin davranışlarının başkaları tarafından nasıl değerlendirileceğinin rehberidir. Ferdin davranışlarının tasvip edilir edilmeyeceğini belirli olaylar karşısında belirli tarzda davranmaya zorlayan kurallardır. Meselâ, Atatürk ve Türk büyüklerine ve bayrağa saygı, İstiklâl Marşımız çalınırken ve azan okunurken saygılı olmak gibi.Norm, herzaman toplumdaki örf ve âdetlere göre şekillenmeyebilir. Öyle normlar yerleşebilir ki, örf ve âdetlerin dışında veya onlara ters de gelebilir.
Sosyoloji Sözlüğü

SOSYAL OLAY [İng.Social Fact]: (Sıfat)

(Sosyoloji Sözlüğü) :
Sosyal olay Sosyolojinin ilgi alanına giren temel kavramlardan birisidir.Sosyal olaya açıklık getirmek isteyen sosyologların başında Durkheim gelir. Durkheim konuyu "The Rules of Sociological Method (1895)" adlı eserinde ele alır. Sosyal olay, her bir sosyal düzen içinde yaşan fertlerin karşısına, onlarındışında ve onlardan bağımsız bir objektif varlık olarak çıkar. Sosyal olayı ferdî şuurla açıklamak mümkün değildir. Sosyal olaylar kollektif şuur ile açıklanmalıdır. Bir sosyal olayın sebebi yine bir başka sosyal olaydır. Sosyal olay ferdî şuurun dışında ve üstündedir. Sosyal olaylar yine sosyal olaylar tarafından açıklanmalidir. Sosyal olay E. Durkheim'e göre kollektif uurun eseri olarak fertlere ferdî şuurların dışında etki yapmakla kalmamakta, ferdî şuurlar üzerinde zorlayıcı ve yneltii bir özellik taşımaktadır. Sosyal olayları birer eşya gibi ele almak gerekir. (Jary, D. and J. 1991)Fertler, bir sosyal olayı kabul ederken veya reddederken kendi iradeleriyle ve muhakemeleriyle hareket etmemektedirler. Fert belirli bir davranışta bulunurken bunun doğru veya yanlış olduğunu düşünmeye ihtiyaç duymamakta, belki de fırsat bulamamaktadır.G. Tarde'a göre ise, sosyal olay devamlı "tekrar" ve "taklik" edilen olaylardır. Taklit ve tekrar sosyal olayı ve tolumu açıklar.E. Durkheim ise, sosyal olay ve toplum gerçeğinin taklidi açıklayabileceği düşüncesindedir. Böylece, konuya G. Tarde'dan farklı bakar.Bir olayın sosyal nitelikte olması için, o olayın genel bir nitelik taşıması gerekir. Ancak, sadece genel olması da yeterli değildir. Meselâ, insanın fizyolojik ihtiyacının karşılaması için yemek yemesi, evlenmesi genel bir olaydır. Ancak yemek yemenin farklı mutfak özelliklerine, âdetlere örflere ve tarzlara göre yerine getirilmesi halinde genel olan olay sosyalleşir. Fertler, kollektif şuura toplumun hafızasına yerleşmiş kural ve şekillere göre pek de fazla hür olmadan uyarlar.Olay ve olgunun birbirine karıştırılarak kullanılması kavram anarşisini arttırmaktadır. (Bkz. Sosyal Olgu)
Sosyoloji Sözlüğü

SOSYAL OLGU [İng. Social Process]: (Sıfat)

(Sosyoloji Sözlüğü) :
Sosyal olgu ile sosyal olay birbirine sıkça karıştırılan iki kavramdır.Olay, belirli bir dönemde ve yerde ortaya çıkan, kendine has özellikleri olan, balama ve bitişi belirli bulunan bir oluştur.Olgu ise, başlangıç ve bitişi ortaya çıktığı mekan kadar net ve somut olmayan, bünyesinde bir çok benzer nitelikteki olayı kapsayan olaylar dizisi ve bir süreçtir.Sanayileme ve şehirleşme bir süreçtir, ama bu süreçlerde göz önde tutulması gereken, süreci belirleyen bir çok olay vardır. Bir toplumda bir çok intihar ve boşanma olayları görülebilir. Bunlardan bazıları kendilerine has özellikler de gösterdiğinden ayrı ayrı ele alınmayı da gerektirebilir. ancak, genel bir bakış açısı içinde bunlar belirli bir olgunun parçalarıdır. (Bkz. Sosyal Olayı)