"RADYASYON
" Kelimesi için arama sonuçları
RADYASYON (İsim)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(RADIATION) [i]Radyan enerji ile eş anlamlıdır. Elektromanyetik dalgalar aracılığıyla enerjinin bir yerden bir yere veya uzayda taşınması işlemidir. Meteoroloji ve klimatolojide ise, radyan enerji güneş, yerküre veya atmosferden yayılan enerji ile bunlar tarafından radyasyonun emilmesine ilişkin olarak kullanılır. Güneş radyan enerjisinin termal, kimyasal ve optik olmak üzere üç fiziksel etkisi görülür. Güneşten gelen enerjiden yerin etkilenmesi değişik şartlara bağlıdır. Bunlardan belli başlıları: Güneş sabitesi veya çıktı, yerin güneşten olan uzaklığı, ışınların direk gelip gelmemesi yani geliş açısı ve atmosfer tarafından emilen enerji miktarıdır. Radyasyonda en önemli kavram 'siyah cisim'dir ve bu kavram Planck, Wien, Stefan-Boltzman ve Kirchoff Yasalarıyla açıklanmıştır.
RADYASYON AZALIMI (İsim)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(EXTINCTION) [i]Güneş ışınlarının atmosfer içerisinden geçerken, yansıma, kırılma, dağılma veya emilme gibi nedenlerle radyasyon yoğunluğunu kaybetmesi, radyasyon yoğunluğunun azalması.
RADYASYON BASINCI (İsim)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(RADIATION PRESSURE) [i]Bir cisim üzerinde, üzerine dik şekilde gelen elektromanyetik radyasyon nedeniyle oluşan basınç. Yeryüzü yakınında yutulan güneş radyasyonu tarafından uygulanan basınç, atmosferik basınca göre çok küçük bir miktar oluşturur. Güneş fiziğinde, radyasyon basıncının güneşten atom yayılmasında önemli bir rol oynadığı belirtilir.
RADYASYON DENGESİ (İsim)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(RADIATION BALANCE) [i]Yeryüzü ile atmosferin belli seviyeleri arasında emilen ve yayılan radyasyon arasında sürekli bir fark vardır. Genel olarak denge, yer yüzünde gündüz boyunca pozitif, gece ise negatiftir. Gelen ve giden radyasyon akıları arasında tam bir eşitlik olduğunda radyasyonel denge sağlanmış olur. Enerji dengesi ile eş anlamlı olarak kullanılır.
RADYASYON ENVERZİYONU (İsim)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(RADIATION INVERSION) [i]Yeryüzünün radyasyonel olarak soğuması sonucunda yere yakın atmosfer seviyelerindeki sıcaklığın yeryüzü sıcaklığından daha yüksek olması durumu. Radyasyon kaybıyla oluşan enverziyon tabakasının kalınlığı atmosferden aşağıya doğru oluşan kondüksüyon (iletim/dokunma) nedeniyle gecenin ilerlemesiyle birlikte artar.
RADYASYON GECESİ (İsim)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(RADIATION NIGHT) [i]Bulut ve rüzgarın olmadığı geceler için kullanılan bir terim. Açık ve rüzgarsız bir gecede, yerde ve havadan yere ısı kondüksüyonu ile yüzeye yakın hava tabakalarında belirli bir radyasyonel soğuma oluşur. Bulut yokluğu, aşağıya, yere doğru yönelmiş gayet az dengeleyici radyasyon olmasına neden olur. Rüzgarın yokluğu ise, soğumanın yer yakınında sığ bir tabakada kalmasını ve minimum sıcaklığın yerde değil de yerden birkaç santimetre yukarıda oluşmasını sağlar. Radyasyon gecesinin oluşmasına etki eden diğer faktörlerde, kuru hava, yerin ısıyı az iletmesi ve uzun gecelerdir.
RADYASYON SİSİ (İsim)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(RADIATION FOG) [i]Yeryüzünde radyasyonel soğuma sonucunda yer sıcaklığının hemen üzerindeki havanın sıcaklığından veya başlangıçtaki işba sıcaklığından daha aşağıya düşmesi sonucunda gerçekleşen sis. Sığ yerlerde, yerin üstündeki havaya göre daha fazla nemli olması, havanın açık olması ve yerde hafif rüzgar olması durumunda en kuvvetli radyasyon sisi oluşur. Radyasyon sisi ya geceleyin ya da sabahın erken saatlerinde gerçekleşir. Yer sisi olarak ta bilinir.
RADYASYON YASALARI (İsim)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(RADIATION LAWS) [i]Radyasyon oluşumunun prensiplerini açıklayan fizik yasaları. Bu yasalar arasında önemli olanları şunlardır: Kirchoff Yasası: Verilen bir dalga boyunda, herhangi bir nesnenin radyasyon yayma ve emme gücü arasındaki oran, nesnenin mutlak sıcaklığına ve dalga boyuna bağlıdır. Stefan-Boltzman Yasası: Siyah cisimlerin toplam radyasyon yoğunluğu, cismin mutlak sıcaklığının dördüncü kuvvetinin sabiteyle çarpımına eşittir. Wien Yasası: Siyah cisim radyasyonunda, radyasyon yoğunluğu, radyasyon yayan cismin mutlak sıcaklığı ve dalga boyu arasındaki ters orantıda maksimuma ulaşır. Planck Yasasında ise, siyah cisimlerin radyasyon yoğunluğunun hayali dağılımı formüllerle açıklanır.
RADYASYONEL DENGE (Sıfat)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(RADIATIVE EQUILIBRIUM) [i]Radyasyon emme ve yayma arasındaki denge durumu. Radyasyonel dengenin oluşumunu engelleyen belli başlı durumlar şunlardır: Türbülansla taşınma, buharlaşma ve yoğunlaşmadır. Bu nedenlerle, radyasyonel denge yeryüzünde ve troposferde fazla önemli değildir. Daha yukarı seviyelerde buharlaşma ve yoğunlaşma önemini kaybeder ve sıcaklık dağılımına türbülansla taşınmanın yapmış olduğu etki, radyasyondan kaynaklanan işlemlerin etkisine göre çok önemsiz kalır.
RADYASYONEL SOĞUMA (Sıfat)
(Meteoroloji Sözlüğü) :
(RADIATIONAL COOLING) [i]Yerkürenin gündüz güneşten emdiği radyasyonu özellikle açık, bulutsuz gecelerde kaybetmesi sonucu yer ve yere yakın seviyelerin soğuması sürecidir. Geceleri her zaman radyasyon kaybı olmasına karşın, radyasyonel soğuma yerin kuru, havanın açık olması durumunda daha fazla gerçekleşir. Kışın açık havalarda yaşanan ayaz radyasyonel soğumanın en tipik örneğidir.