KAZIYE (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Ölüm.

KAZİYE (KAZİYYE) (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Man: Hüküm. Bir hükmü ifâde eden kelâm. * Karar. Fikir. İfâde. * Hak veya bâtıl mâna ifade eden söz. * Hükmeylemek. * Hükümet.

KAZİYE-İ BEDİHİYYE (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Man: Delil ile isbata muhtaç olmaksızın, aklın cezmen hüküm ve tasdik eylediği hüküm. Bu iki kısma ayrılır:1- Kaziye-i bedihiyye-i akliyye: Aklın hârice danışmayarak ve havassın (hislerin) tavassut ve yardımına muhtaç olmayarak tasdik eylediği kaziyeye denilir ki; akıl mücerret mevzu ve mahmulünü tasavvur edince beyinlerindeki nisbet-i hükmiyeyi cezmen tasdik ediverir ve bunlara Ulum-u müteârife denir. Bu da ya evveliye veya fıtriyye olur.2- Kaziye-i bedihiyye-i akliyye-i evveliye: Aklın mücerret tarafeyni tasavvur ile beynindeki nisbet-i hükmiyeyi cezmen tasdik ettiği kaziyyeye denir. (L.R.)

KAZİYE-İ BEDİHİYYE-İ FITRİYYE (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Man: Aklın tarafeyni tasavvur ederken zihinde hâzır olan bir hadd-ı vasat vâsıtası ile nisbet-i hükmiyyeyi cezmen tasdik eylemesinden ibaret olan kaziyyeye denir.

KAZİYE-İ CEHLİYYE (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Man: Esası cehl üzere mebni olan bâtıl kaziyyedir. (L.R.)

KAZİYE-İ CÜZİYYE (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Man: Hükmü, mevzuun bazı efradına şamil olan kaziye. "Bazı şeyler serttir." gibi.

KAZİYE-İ HAMLİYYE (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Man : Mahmulün (yâni, haberin), mevzua (yani mübtedaya) sübut veya nef'i ile hükmü hâvi olan kaziyye. Tabir-i diğerle: Mahmulün mevzua kayıtsız ve şartsız olarak isnad olunduğu kaziyyeye denir. "Dünya fânidir" gibi.

KAZİYE-İ İHTİMALİYYE (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Man: Bir şeyin olması veya olmaması mümkün olmak ihtimâli üzerine bina olunan kaziyye.

KAZİYE-İ KÜLLİYE (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Man: Hüküm mevzuunun cemi efradına şâmil olan kaziyye. "İnsanların cümlesi nâtıktır" gibi.

KAZİYE-İ MA'DULE (İsim)
(Osmanlıca - Türkçe Sözlük) :
Man: Selb, ya mevzuundan ya mahmülünden ikisinden cüz' olan, yâni kendinde hem isbat ve hem de nefiy kaziyyelerdir. "Nefs-i nâtıka gayr-i mürekkebdir" gibi.