Karte
Kartezyanizm.
(Dictionnaire philosophique) :
bkz. Dekatçılık.
KARTEZYEN ŞÜPHECİLİK[İng Cartesian Doubt]:
(Dictionnaire de sociologie) :
İnsanın zihnini yanıltan peşin hükümlerden kurtulması ve onları ayıklamaya çalışmasıdır. Descartes tarafından kullanılmıştır. (Bkz. Descartes) Durkheim de aynı medodu benimseyerek tabiî ilimlerde olduğu gibi, sosyolojide de önceden edinilmiş bütün fikirlerin atılması gerektiğini söyler. Le Play ise "İçtimaî reform" adlı eserinde, sosyal olayları incelemeye başlarken, ilk önce peşin hükümlerden kurtulmanın gerektiğini belirtir. Araştırıcı ancak bu zihnî hazırlıktan sonra, ilmî Reform" adlı eserinde, sosyal olayları incelemeye başlarken, ilk önce peşin hükümlerden kurtulmanın gerektiğini belirtir. Araştırıcı ancak bu zihnî hazırlıktan sonra, ilmî araştıraya girişebilir. (Fındıkoğlu, Z. F. 1961)
KARTEL
(Dictionnaire des sciences économiques) :
Aynı üretim kolunda, iki veya daha fazla işletmenin aralarındaki rekabeti önlemek ve pazarda bir tekel oluşturmak amacıyla, hukuki ve ekonomik bağımsızlıklarını koruyarak meydana getirdikleri birlik. Kartelin amaçlarına ulaşabilmesi için; kartele az sayıda şirketin katılması ve rakip işletmelerin çok olmaması, rekabet konusu olan malın yakın ikamesinin olmaması, aynı mallar için maliyetlerin çok farklı olmaması başlıca koşullardır. Kartele giren bir firma, ortak bir fiyat ve üretim politikasını kabullenmek zorundadır. Buna göre kartelleri; satış şartlarını kontrol eden, ortak bir fiyat politikasının belirlenmesine dayanan, firmalarca üretilecek miktarların kota şeklinde belirlenmesini esas alan ve müşterilerin firmalarca paylaşılmasını öngörmek üzere başlıca 4 gruba ayırmak mümkündür.Tröstlerden farklı olarak, şirketlerin bağımsızlıklarını kaybetmemeleri yanında, birleşmenin geçici bir nitelik taşıdığı kartellere karşı tutum ülkeden ülkeye değişik olmakla birlikte, genellikle ihracat-ithalat kartelleri arasında, ilki kanunen kabul, hatta teşvik edilmesine rağmen, ikincisi yasaklanmaktadır. (Ayrıca bk. Tröst)
KARTEL
(Dictionnaire des sciences économiques) :
Tirketlerin hukuki varlıklarını korumak şartıyla ekonomik faaliyetlerdeki bağımsızlıklarını kaybetmeleridir.Kartel anlaşması yapan şirketler, tüzel kişiliklerini korudukları halde piyasayı etkilemek üzere anlaşma yaptıkları konularda artık bağımsız hareket imkanından yararlanamazlar.
İTHALAT KARTELLERİ
(Dictionnaire des sciences économiques) :
İthalat kartelleri, ithalatçılar tarafından fiyatların denetlenmesi için kurulmuş olan birleşmelerdir. İthalatçılar bu yöntemle, fiyatları ve kârlılıklarını saptamaya çalışırlar.