Çevre Sözlüğü
-
A KATMANI
[ A-Horizon ] Organik madde bakımından zengin yüzey toprağı.
-
A-AĞIRLIKLI SES DÜZEYİ
Null
-
ACI SU
[ Brackish ] Hafif tuzlu su.
-
AÇIĞA ÇÖP DÖKME
[ Open dumping ] Atıkların rahatsız edici kokulara, su, toprak ve hava kirliliğine yol açacak biçimde alanlara dökülmesi.
-
AÇIK ALAN
[ Open space ] Ya imar görmemiş ya da konutlardan ve diğer yapılardan nispeten arınmış toprak parçası; insanın faaliyet gösterdiği çevrenin karşıtı olan arazi de bu kavrama dahildi…
-
AÇIK BOŞALTIM
[ Outfall ] İşlem görmüş ya da görmemiş atık suyu ya da diğer sıvı atıkları doğrudan doğruya alıcı ortama ileten taşıyıcı ya da boru hattı.
-
AÇIK MADEN OCAĞI İŞLETMECİLİĞİ
[ Open-cast mining= Strip mining ] Kömürün ya da diğer madenlerin sığ derinliklerden toprağın ve kayanın üst katmanı kaldırılarak çıkarılması. Yüzey madenciliği olarak da adlandırı…
-
AÇIK YAKMA
[ Open burning ] Atık miktarını (hacmini) azaltmak amacıyla çöplük alanlarında yakılması işlemi.
-
ADİYABİTİK SAPMA ORANI
[ Adiabatic lapse rate ] Yüksekliğin artması ile bağlantılı olarak ısıdaki düşme (sapma) oranı.
-
ADSORPSİYON
[ Adsorption ] Moleküllerin katı yüzeylere tutunması.
-
AEROBİK
[ Aerobic ] Serbest oksijenin varlığında yaşayan ya da aktif olabilen organizma; suda çözünmüş oksijenin oksitleyici olarak hareket ettiği durum.
-
AEROBİK AYRIŞMA
[ Aerobic decomposition ] Havalı koşullarda faaliyet gösteren mikroorganizmalar veya mantarların organik maddeleri ayrıştırmaları.
-
AEROSOL
[ Aerosol ] Havada asılı parçacık biçiminde madde: sıvı maddeleri püskürten basınçlı kap.
-
AFET ALANLARI
[ Hazardous areas ] Deprem, heyelan, çığ, orman yangını ve taşkın gibi doğal afetlere yatkın alanlar.
-
AĞIR METALLER
[ Heavy metals ] Kurşun, civa, çinko vb. gibi çevre açısından tehlikeli nitelik taşıyan metaller.
-
AĞIRLIKSAL AKIŞ
[ Gravity flow ] Aşınmayı ve aşırı basıncı önleyecek azami hızda kesintisiz akışa olanak sağlamak amacıyla belirli bir asgari eğimle yerleştirilmiş borulara sahip arıtma ve su sağl…
-
Aİ
[ Active ingredient ] Aktif bileşen.
-
AKİFER
[ Aquifer ] Suyun çok uzak mesafelere gitmesini sağlayan, yer altı sularını pınarlara ve kuyulara ileten gözenekli toprak ya da jeolojik oluşum.
-
AKIŞKAN ATIK
[ Fluidized bed ] İçinden hava ya da bir gaz üflenen ince parçacıklardan oluşan katı madde yatağı. Üflenen hava ya da gazın denetimi katı maddenin bir sıvı gibi davranmasına yöneli…
-
AKIŞKAN YATAK YANMASI
[ Fluidized bed combustion ] Sıvı yakıt ya da küçük kömürün sıvılaştırılmış yatakta yakılması. Bu süreç daha düşük ısıda yanmanın oluşmasını sağladığından, daha az miktarda nitroje…
-
AKIŞKANLIK (KIVAM)
[ Viscosity ] Sıvının akış hızını belirleyen özelliği.
-
AKTİF ÇAMUR SÜRECE
[ Activated sludge process ] Atık su arıtma tesislerinde kullanılan, aerobik biyolojik arıtma sürece.
-
AKTİF KARBON
[ Activated carbon ] endüstriyel baca gazlarından kaynaklanan kokuların ve zehirli maddelerin giderilmesine yönelik adsorbsiyon sürecinde kullanılan madde.
-
AKUSTİK ÇEVRE
[ Acoustical environment ] Belli bir ses kaynağını kuşatan çevre.
-
ALBEDO
[ Albedo ] Yeryüzünün güneş ışığını yansıtma yüzdesi. Havadan alınan bir örnekteki katıların yansıtıcı niteliğiyle ilgili bir ölçü.
-
ALÇAK ARAZİLER
[ Bottom lands ] Bir akarsı kanalına bitişik ve ondan biraz yüksek arazi.
-
ALD
[ Approximate lethal dose ] Yaklaşık öldürücü doz.
-
ALDRİN
[ Aldrin ] Özellikle DDT'ye dirençli zararlılara karşı etkili olan, klorlu hidrokarbon pestisit.
-
ALERJİ YAPICILAR
[ Allergenics ] Alerjiye yol açan maddeler.
-
ALFA RADYASYON
[ Alpha radiation ] Nispeten düşük bir nüfuz gücüne sahip radyasyon. Bk. Beta radyasyon, Gamma radyasyon.
-
ALICI
[ Receptor ] Kirlilikten dolayı belirli risklere maruz bulunan canlı ya da cansız nesne.
-
ALICI SULAR
[ Receiving waters ] İşlemden geçirdikten sonra sıvı ya da katı kirleticilerin içine boşaltıldığı su oluşumları.
-
ALINTI
[ Borrow ] Bir başka alanda dolgu malzemesi olarak kullanılmak üzere bir yerden (alandan) kazılıp alınan malzeme.
-
ALIŞMA
[ Acclimatization ] Canlı bir organizmanın yeni bir çevreye alışma ya da o çevreye dayanıklı hale gelme süreci.
-
AMONYAK
[ Ammonia ] Endüstriyel süreçlerde ve gübre üretiminde kullanılan zehirli, tahriş edici gaz.
-
AMONYAKLAMA
[ Ammonification ] nitratların ve nitritlerin bakterilerce amonyum bileşiklerine indirgenmesi.
-
AMONYAKLAYICI BAKTERİLER
[ Ammonifying bacteria ] Atık sularda veya katı atıklarda amonyak açığa çıkaran bakteriler.
-
ANA KANAL
[ Main sewer ] Büyük bir bölge için kollektör işlevi gören lağım kanalı.
-
ANAEROBİK
[ Anaerobic ] Serbest oksijenin bulunmadığı koşullarda yaşama ve büyüme yeteneğine sahip organizma; serbest oksijenin bulunmadığı koşullar.
-
ANAEROBİK AYRIŞMA
[ Anaerobic decomposition ] Havanın bulunmadığı koşullarda faaliyet gösteren mikroorganizmaların organik maddeleri ayrıştırması.