Çevre Sözlüğü
-
DAĞILMA
[ Dispersion ] sözgelimi, bir doğal kaynaktaki yoğunlaşmış kirleticinin yayılma süreci.
-
DAĞINIK YAYILMA
[ Sprawl ] Kentsel gelişmenin civardaki kırsal kesime doğru denetimsiz yayılması.
-
DALGA GÜCÜ
[ Wave power ] deniz suyu devinimlerinin oluşturduğu gücün enerji üretiminde kullanılabileceği, potansiyel yenilenebilir enerji kaynağı.
-
DALGAKIRAN
[ Jetty ] Bir limanı akıntılarından ve gelgitlerden korumak amacıyla gelgite açık koylarda, göllerde ya da ırmaklarda gerçekleştirilen yapı.
-
DAMITMA TESİSLERİ
[ Distillation plants ] Tuzlu suyu içme suyuna dönüştüren büyük ölçekli tesisler.
-
DAMLATMALI FİLTRE
[ Trickling filter ] Atık suyun arıtılması sürecinde ikincil arıtma tesislerinde kullanılan biyolojik filtre. Filtre, atık suyun püskürtüp serpildiği 5-10 cm boyutunda taşlardan ol…
-
DARBE ÖLÇER
[ Impactor; Impinger ] Maddeleri çarpma (darbe) noktasında toplayan ve ölçen alet.
-
DAYANIKLI KİMYASALLAR
[ Persistent chemicals ] Zararsız hale getirilmelerini ya da giderilmelerini sağlayacak biyolojik ve kimyasal süreçlere karşı dirençli toprak ve su kirleticileri. Bunlara örnek ola…
-
DBA
[ Decibel A ] Desibel A.
-
DDT
[ DDT ] Diklorodifeniltrikloretan'ın kısa yazılışı; son derece kuvvetli bir böcek öldürücü. Kalıntıları yaklaşık 15 yıl varlığını sürdürür.
-
DEĞİŞİM DERECESİ
[ Gradient ] Isı, basınç, yoğunluk, nem gibi çevreyi etkileyen bir niceliğin değerindeki değişme.
-
DEMOGRAFİ
[ Demography ] Genellikle istatistik teknikler kullanılarak nüfusun incelenmesi.
-
DEMOGRAFİK GEÇİŞ
[ Demographic transition ] Genellikle ekonomik ve toplumsal gelişmeye bağlı olarak, belli bir nüfusun doğum oranında gözlenen düşme eğilimi.
-
DENGELİ NÜFÜS
[ Equilibrium population ] Değişmeyen nüfus; belli bir sürede doğum sayısı ölüm sayısına eşit olan nüfus.
-
DENİZ DİBİ BÖLGESİ
[ Benthic region ] Hem kıyı hem de derin deniz tabanı olmak üzere, bütün okyanus dibini kapsayan deniz bölgesi.
-
DENİZ DİBİ SONDAJI
[ Offshore drilling ] Pahalı donanım ve yüzer platformlar kullanarak deniz altından petrol ve gaz çıkarılması.
-
DENİZ EKOSİSTEMİ
[ Marine ecosystem ] Okyanusların ve denizlerin ekosistemleri; pellajik ve bentik bölümler olarak ikiye ayrılır.
-
DENİZ ISI ENERJİSİ ÇEVRİLMESİ
[ Ocean thermal energy conversion ] Deniz yüzeyinde güneşle ısınan su ile yüzeyin altındaki soğuk su arasındaki ısı farklarından yararlanmak suretiyle enerji üretilmesi yöntemi.
-
DENİZ KİRLİLİĞİ SÖZLEŞMESİ
[ MARPOL = Marine Pollution Convention ] uluslar arası Deniz Kuruluşunun (IMO) önderliğinde kabul edilen ve yakıt taşıyan tankerlerin deniz kirliliğine yol açmalarını önlemek amacı…
-
DENİZ KİRLİLİĞİNİ ÖZLEME PROGRAMI (
[Marine Pollution Monitoring Programme ] Deniz Kirliliği Sözleşmesinin bir uygulaması.
-
DENİZ SEDDİ
[ Seawall ] Sahili koruyan ve iç kısımlara yönelik taşkınları önleyen, sahil şeridindeki sağlam duvar.
-
DENİZE ÇÖP DÖKME
[ Ocean dumping ] Lağım çamuru, taranmış materyal, sanayi atıkları ya da diğer maddelerin de içinde bulunduğu atıkların denize dökülmesi.
-
DEPREM ZARARLARININ AZALTILMASI
[ Earthquake hazard mitigation ] tahmin, uyarı sistemleri ve özellikle depreme dayanıklı yapı inşaası gibi yöntemlerle, depremlerin insan yaşamına ve mallara verebileceği zararları…
-
DERİN DENİZ DİBİ BÖLGESİ
[ Abyssall-benthic zone ] Okyanusun en derin yerleri.
-
DERME ÇATMA KONUT
[ Jerry built housing ] Genellikle hemen kâr etmek için yetersiz malzeme ve işçilikle inşa edilen konut.
-
DESİBEL
[ Decibel ] Sesin şiddetinin ölçülmesinde kullanılan uluslar arası birim. Kısaca dB olarak yazılır.
-
DETERJANLAR
[ Detergents ] Yaygın olarak kullanılan, yüzey aktif temizleme maddesi. Bakterileri ve organizmaları da yok eden deterjanlar su kirliliğinin başlıca nedenlerinden biridir.
-
DETRİTUS
[ Detritus ] Göllerin dibini ya da ormanların tabanını zenginleştiren ayrışmış madde.
-
DEVRİ SÜREÇ
[ Circular process ] Atıkların yeniden işlenip kullanılır hale getirilmesi; atıkların yeniden kullanımı.
-
DEVRİDAİM
[ Flow through ] Kesintisiz dolaşım.
-
DEZENFEKSİYON (MİKROPSUZLAŞTIRMA)
[ Disinfection ] Hastalık yapıcı organizmaların, sözgelimi, klorlama yoluyla yok edilmesi.
-
DİC
[ Dissolved inorganic carbon ] Çözünmüş inorganik karbon.
-
DİELDRİN
[ Dieldrin ] Oktaloks diye de bilinen, klorlu hidrakarbonlar sınıfından beyaz kristalimsi tarım ilacı. Birçok haşarat açısından zehirli etkiye sahip ve bazı kuşlar için de öldürücü…
-
DİFFÜZÖR
[ Diffuser ] Gaz veya sıvıyı karıştırıldığı ortama daha iyi dağıtmak amacı ile kullanılan ve besleme borusunun ucunda bulunan ince delikli aygıt.
-
DİMETİL SÜLFİT
[ DMS ] Oksitlendiğinde asit tortulanmasına katkıda bulunan, kirlilik koşullarında artan, planktonların ürettiği kimyasal madde.
-
DİNLENME SİSTEMİ
[ Recreation system ] Topluluğa dinlenme eğlenme olanakları sağlayan tesislerin ve programların bütününü ifade etmek için kullanılan terim.
-
DİOKSİN
[ Dioxin ] Bitki öldürücülerde bulunan, son derece zehirli maddeler kümesi.
-
DİP
[ Dissolved inorganic phosphorus ] Çözünmüş inorganik fosfor.
-
DİSTROFİK GÖLLER
[ Dystrophic lakes ] Çok düşük kireç içeriğine ve yoğun humusa sahip bundan dolayı da suyun kahverengi renk aldığı göller.
-
DİYALİZ
[ Dialysis ] Atık su arıtımında kullanılan, büyük organik parçacıkları küçüklerden ayırma yöntemi.