Çevre Sözlüğü
-
DIŞ KAYNAKLI KİRLİLİK
[ İmission ] Uzaktaki bir hava kirlilik kaynağı nedeniyle oluşan yerel hava kirliliği.
-
DIŞ KITA SAHANLIĞI
[ OCS = outer continental shelf ] Bir ülkenin kıyılarında, birkaç kilometreden 400 kilometre uzaklıklara kadar uzanabilen; ve genellikle ait olduğu ülkenin, petrol, gaz ve mineral…
-
DIŞKI ORGANİZMALARI
[ Fecal coliform organisms ] İnsanların ve hayvanların bağırsaklarında bulunan bakteri grubu; bu organizmaların çevre sularındaki varlığı, hastalık yapan organizmaların da bu sular…
-
DIŞSALLIKLAR
[ Externalities ] Başkalarının etkinliklerinin bir sonucu olarak bir toplumsal grubun ödemek zorunda kaldığı sosyal maliyet ya da elde ettiği sosyal fayda.
-
DM
[ Dry matter ] Kuru madde.
-
DMS
[ Dimethyl sulfide ] Dimetil sülfit.
-
DNT
[ Dinitrotoluene ] Dinitrotoluen.
-
DO
[ Dissolved oxygen ] Çözünmüş oksijen.
-
DOBSON BİRİMİ
[ Dobson unit ] Ozon ölçümünde kullanılır; bir dobson birimi, milimetrenin yüzde birine eşittir.
-
DOĞA KORUMA ALANI
[ Nature preserve ] Doğal çevrenin koruma ve inceleme amaçlarıyla korunduğu alan.
-
DOĞAL AYIKLANMA
[ Natural selection ] Bazı organizmaların belirli bir çevrenin koşullarına daha iyi uymalarından ötürü çoğalarak yaşamlarını sürdürmesi.
-
DOĞAL GAZ
[ Natural gas ] Yerkabuğunun altında, belli jeolojik oluşumlarla gerçekleşen, metan ve hidrokarbonlar içeren yakıt.
-
DOĞAL KAYNAK
[ Natural resource ] Çevrede doğal olarak gerçekleşen su, hava ve gaz gibi kaynaklar.
-
DOĞAL RADYASYON
[Natural radiation ] Esas olarak toprakta ve kayalarda ayrışan uranyumun yol açtığı, radon gibi gazlar çıkaran radyasyon.
-
DOĞRUSAL KİRLETİCİ KAYNAK
[ Line source ] Bir doğru boyunca kirlilik emisyonu ya da deşarjı. Tıkanık bir çevre yolunda yol boyunca hareket halindeki trafiğin oluşturduğu hava kirliliği doğrusal bir kaynak o…
-
DOĞUM HIZI
[ Birth rate ] Belirli bir grubun birim zamanda olarak ifade edilen doğum oranı. Belli bir alanda her 1.000 kişilik nüfus başına yıllık doğum sayısı ise "kaba doğum hızı" olarak ad…
-
DOĞURGANLIK
[ Fecundity ] Bir canlının doğurabilme yetisi.
-
DOĞURGANLIK HIZI
[ Fertility rate ] 15-44 yaş arasında, doğurma çağındaki her 1.000 kadın başına düşen canlı doğum sayısı.
-
DOLGU
[ Riprap ] Set erozyonunu önlemek için düzensiz biçimde biraraya konmuş kırık kaya, taş ya da betondan yapılma duvar.
-
DOLGU KULE
[ Packed tower ] Kirli havanın dolgu maddesi (seramik parçaları, ağaç yongası vb.) doldurulmuş bir kuleden geçirilmesi ve bu arada dolgu materyalinin üzerine sıvı püskürtülerek kir…
-
DOLGU YAPILANMA
[ İnfill development ] Kent dokusunda yayılmış haldeki, genellikle küçük boyutta oldukları için boş kalmış arsaların konut ya da konut-dışı amaçlarla yapılanması.
-
DOM
[ Dissolved organic matter ] Çözünmüş organik madde.
-
DUMAN
[ Smoke ] Sözgelimi kömür gibi bir yakıtın eksik yanması sonucunda oluşan, minik parçacıklardan ibaret, gözle görülebilir gaz halindeki süspansiyon.
-
DUMAN ÖLÇER
[ Smokemeter ] Baca ve egzos gazlarının yoğunluğunu ölçmeye yarayan aygıt.
-
DÜNYA ÇEVRE VE GELİŞME KOMUSYONU
[ WCED = World Commision on Environment and Development ] Ekonomik gelişmeyi yadsımayan, ancak dünya çevresini tehdit etmeyen çevre ve enerji politikalarının benimsenmesi gerektiği…
-
DURULTMA
[ Clarification ] Çökebilir nitelikteki yüzen katı maddelerin çökeltme, havalandırma ve süzme yoluyla atık sudan ayrılması.
-
DURULTMA ODASI
[ Settling chamber ] Yakma bacalarında ya da sınai işlemlerden çıkan gazlardaki partikül maddelerin ön arıtımında kullanılan ve doğal bir çekme bacasıyla çalışan oda. Bu oda da iri…
-
DURULTMA TANKI
[ Settling tank ] Damlatmalı filtre veya aktif çamur süreci sonunda kısmen arıtılmış atık suyun, sıvı ve katı bileşenlerin ayrılabileceği biçimde çökeltildiği tank.
-
DÜŞEY KALKIŞ VE İNİŞ
[ VTOL = Vertical takeoff and landing ] Havalanlarında alan ekonomisi sağlayan ve ayrıca geleneksel kalkış ve inişlerdeki belli tehlikeleri gideren düşey kalkış ve inişe elverişli…
-
DUV
[ Dangerous ultraviolet ] Tehlikeli ultraviyole (morötesi)
-
DÜZEY
[ Grade ] Yer seviyesi.