Ekonomi Sözlüğü
-
HABERLER, Gottfried
Avusturyalı ünlü iktisatçı. 1899da Viyanada doğdu.1936da Harvard Üniversitesinde iktisat profesörü oldu. Birçok yapıtı arasında The Theory of International Trade (1937, Uluslararas…
-
HACI ÖMER SABANCI HOLDİNG
Türkiyenin en büyük özel sermaye gruplarından biri olan holding Hacı Ömer Sabancının kurduğu şirketlerin bir araya getirilmesiyle kurulmuştur. Hacı Ömer Sabancı Adanada bir süre iº…
-
HAK-İŞ KONFEDERASYONU (HAK-İŞ)
Türkiye Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu. Yaklaşık 200.000 üyesi vardır. 1976da kurulan sendikanın amacı dengesiz ücret sistemini karşı çıkarak işçilerle işverenler arasında kar…
-
HAKİM FİRMA
Düopol, oligopol gibi az sayıda firmanın bulunduğu piyasalarda bu firmalardan biri ön plana geçer. Yani, firma bağımsız kararlar alır. Ötekiler onu izlerler, davranışlarını onun ya…
-
HAKSIZ REKABET
Rekabetin iyi niyet kurallarına aykırı ya da yanıltıcı davranışlarla kötüye kullanılması. Türk hukukunda Borçlar Kanununun 48. maddesiyle Türk Ticaret Kanununun 56 ve 57. maddeleri…
-
HAKSIZ REKABET
İyiniyet kurallarına aykırı, hileli veya yasalar tarafından yasaklanmış davranış ve işlemlerle yapılarak bir kişi veya bir kuruluşun ekonomik bakımdan zarara uğramasına yol açan re…
-
HALK KAPİTALİZMİ
Özellikle 20. yüzyılda sanayi şirketleri doğrudan doğruya fon toplamaya çalıştılar. Bir başka ifadeyle, tasarrufların yatırıma ve işletme sermayesine dönüşmesinde bankaların yanısı…
-
HALK SANDIKLARI
1933 yılında kabul edilen 2284 sayılı kanuna göre Halk Bankası şube açmayacak, mevduat kabul etme yetkisine sahip ve adına Halk Sandıkları denen kredi kurumları oluşturabilecekti.…
-
HALKA AÇIK ANONİM ORTAKLIK HALK BANKASI
1938de kuruldu. Amacı esnaf, küçük sanat erbabı ve küçük sanayicilerin mesleki ihtiyaç kredilerini sağlamaktır. 1964 yılında iktisadi devlet kuruluşu olmuştur. Sermayesinin yüzde y…
-
HALKA AÇIK ŞİRKET
Halka açık şirketler, hisse senetlerinin bir kısmını veya tamamını halka sunmuş şirketlerdir.
-
HAMİL
Değerli kaıtları (çek, bono, hisse senedi vb.) kanunlara uygun olarak elinde bulunduran kişi. Hamil elinde bulundurduğu değerli kağıdı tahsil, devir ve rehne yetkilidir. Bu yetkile…
-
HAMİL
Çek, bono, hisse senedi, poliçe vb. kıymetli evrakı elinde bulunduran kimseye verilen addır. Kıymetli evrakın taşıyanı onun tahsil, devir ve rehininde yetkilidir.
-
HAMİLE YAZILI HİSSE SENEDİ
(Bk. Hisse Senedi)
-
HAMİT ALTINLARI
1876-1878 arasında basılmıştır. Yüz kuruşlukları 7.217 gram ağırlığında ve 22.5 mm. çapındadır.
-
HAMULE SENEDİ
Taşıma ya da nakliye senedi de denir. Taşınan eşyayı temsil eder. Hamiline yazılı ise ciro edilmesi halinde eşyanın mülkiyeti de devredilmiş sayılır.
-
HANSA BİRLİĞİ
Hansa ligi olarak da bilinir. Ortaçağların sonunda, feodalizmin çözülüş ve ticaret kapitalizminin yükseliş döneminde Kuzey Alman kentlerinin oluşturduğu lonca benzeri ticari birlik…
-
HANSEN, Alvin
Amerikalı ünlü iktisatçı. 1887-1975 arasında yaşadı. 1937de Harvard Üniversitesine siyasal iktisat profesörü olarak atandı.Yüzyılımızın önde gelen Keynesçi iktisatçılarındandır. İk…
-
HARAÇ
İslam hukukunda, Müslüman olmayanların devlete ödemekle yükümlü olduğu toprak vergisi. Osmanlı devletinde de maliyenin önemli gelir kaynaklarından idi. Batılı devletlerin Osmanlıla…
-
HARAÇÇI ÜRETİM TARZI
Bağımlılık okulu yazarlarından bazılarının öne sürdüğü bir üretim tarzı. Bu üretim tarzında imparatorluklar zorla ele geçirdikleri ülkeleri haraca bağlarlar. Bu haraç mal ya da par…
-
HARÇ
Kamu hizmetleri karşılığında, bu hizmetlerden yararlananların ödedikleri vergidir. Bu bedel, bu hizmetten yararlanan kişilerin ödeme gücü çerçevesinde devlet tarafından belirlenmek…
-
HARCAMA
Para ya da para ile ifade edilebilen değerlerin bir amaç doğrultusunda elde çıkartılması.
-
HARCAMA
Para veya parayla ifade edilen değerlerin bir amaç doğrultusunda herhangi bir iş ya da mal için elden çıkartılmasıdır.
-
HARCAMA DEĞİŞTİRİCİ POLİTİKALAR
Dış ödemeler dengesinin sağlanması amacıyla kullanılan para ve maliye politikaları.
-
HARCAMA KAYDIRICI POLİTİKALAR
Ekonominin harcama yapısının devletçe alınan önlemlerle değiştirilmesi.
-
HARCAMA KAYDIRICI POLİTİKALAR
Ekonominin harcama yapısının devlet tarafından yapılan sınırlamalar çerçevesinde değiştirilmesidir.
-
HARCAMA KISICI POLİTİKALAR
Devlet harcamalarını kısarak, vergileri artırarak toplam talebi ya da toplam talebin artış hızını düşürmeye çalışırsa, harcama kısıcı politika uygulanmış olur.
-
HARCAMA VERGİSİ
Gelir Vergisinin yerin önerilmiºtir. Gelirin degil harcamanin vergilendirilmesini önerir. Gerekçesi tasarrufların vergilendirilmemesidir. Böylece tasarrufların ve dolyısıyla sermay…
-
HARCAMA- KISICI POLİTİKALAR
Toplam mevcut mal ve hizmet talebini azaltmaya yönelik politikaların tümüdür. Vergi oranlarının yükseltilmesi, devlet harcamalarının kısılması gibi önlemler harcama-kısıcı politika…
-
HARCAMA-DEĞİŞTİRİCİ POLİTİKALAR
Harcama- değiştirici politikaları, dış ödemeler dengesinin sağlanması için kullanılan para ve maliye politikalarıdır.
-
HARCANABİLİR GELİR
Gelirin harcanabilen kısmı. Bu kısmı bulabilmek için gelirden dolaysız vergileri, sigorta primlerini vb. düşmek, eğer varsa alınan transfer ödemelerini eklemek gerekir.
-
HARÇLAR
Devlet gelirlerinin bir türüdür. Kamu hizmetlerinin karşılığında alınırlar. Belirli kamu hizmetlerinden yararlananlar, bu hizmetin bedelinin bir kısmını öderler. Bazı yazarlara gör…
-
HARD CURRENCY; SOUND MONEY
SAĞLAM PARAFiili satınalma gücü ve resmi değeri büyük oranda birbirine eşit olan paradır. Genellikle güçlü bir ekonomiye sahip ülkelerin paraları sağlam para kabul edilmektedir.
-
HARMONİK ORTALAMA
Harmonik ortalama, (n) sayıda terimin bulunduğu bir istatistik serisinin, terimlerinin ters değerlerinin aritmetik ortalamasıdır.
-
HARMONIC MEAN
HARMONİK ORTALAMAHarmonik ortalama, (n) sayıda terimin bulunduğu bir istatistik serisinin, terimlerinin ters değerlerinin aritmetik ortalamasıdır.
-
HARP KOMÜNİZMİ
(Bk. Savaş Komünizmi)
-
HARROD MODELİ
Kapitalist gelişmenin dengeli olabilmesi için, ne kadar tasarruf ve yatırım yapılması gerektiğini öngören bir büyüme modelidir. İngiliz iktisatçı Roy F.Harrod tarafından geliştiril…
-
HARROD-DOMAR MODELİ
Kapitalist bir ekonomide iktisadi büyümenin dengeli olabilmesinin koşullarını araştıran model. İngiliz iktisatçısı Harrod ile ABDli iktisatçı Domar ayrı ayrı geliştirdikleri modell…
-
HARROD, Roy
Ünlü İngiliz iktisatçısı. 1900-1978 arasında yaşadı. Keynes yanlısı bir iktisatçıdır. Keynesin teorilerini oluºturma sürecinde, onunla yaptığı yazışmalarda eliştirileriyle katkılar…
-
HARROD'S MODEL
HARROD MODELİKapitalist gelişmenin dengeli olabilmesi için, ne kadar tasarruf ve yatırım yapılması gerektiğini öngören bir büyüme modelidir. İngiliz iktisatçı Roy F.Harrod tarafınd…
-
HAS
Osmanlı devletinde yıllık hasılatı yüzbin akçeden fazla olan topraklar Has topraklardır. Bunlar padişahlara, şehzadelere, vezirlere ya da önemli beylere tahsis edilir. Bu topraklar…