Ekonomi Sözlüğü
-
YABANCI SERMAYE
Bir ülkedeki mevcut sermaye stokuna başka bir ülkenin sahipliğindeki ilave sermaye katkısı. Bir ükledeki yabancı sermaye, özel dolaysız yabancı sermaye yaptırımları ile portföy yat…
-
YABANCI SERMAYE
Bir ülkedeki sermaye stokuna başka bir ülke kişi veya kurumları tarafından yapılan sermaye katkısıdır. Dolaysız özel yabancı sermaye ve portföy yatırımları olarak ikiye ayrılır. Po…
-
YAKINLAŞMA TEORİSİ
Kapitalist ve kollektivist sistemlerin zamanla birbirini andırır karakter gelişmesi göstereceklerini savunan teori. Teoriye göre, sanayileşme hareketi ilerledikçe, ayrı ülkelerin a…
-
YAN FAYDA
(Bk. Marjinalizm)
-
YAN MAMUL
İşletmede asıl mal ve hizmetler üretilirken, onlarla beraber zorunlu olarak üretilen değersiz mamullerdir.
-
YANGIN SİGORTASI
Taşınır ya da taşınmaz malların yangın nedeniyle uyğrayabileceği zararları karşılayan sigorta türü. Sigorta bedeli karşılığında sigorta eden, bir yangın çıkması durumunda sigortalı…
-
YAPI VE KREDİ BANKASI
1944 yılında Kazım Taşkent tarafından kurulan ilk özel teşebbüs bankasıdrı. İlk özel teşebbüs bankası ve bütün gerekleriyle ilk mevduat bankası olması itibariyle ulusal bankacılık…
-
YAPISAL İŞSİZLİK
(Bk. Teknolojik İşsizlik)
-
YARAR
(Bk. Fayda)
-
YARDIMCI HESAPLAR
Muhasebede birbirine benzer özellikte ve aynı faaliyet ya da hedefle ilgili olarak Defter-i Kebirdeki (Büyük Defter) tek bir ana hesap kontrol (kontrol hesabı) ile kontrol edilen a…
-
YARI DEĞİŞİR MALİYET GİDERLERİ
Değişir olmalarına rağmen, üretim hacmi sıfır olduğu zaman bile, minimum ölçüde de olsa yapılması gerekli giderlerdir.
-
YARI DEĞİŞKEN MALİYETLER
Hiç üretim olmasa dahi oluşan ve üretim miktarındaki artışa paralel olarak artış gösteren maliyetlerdir. Örneğin, üretim miktarınaki artışla birlikte artan bakım onarım maliyetleri…
-
YARI MAMUL
Daha önceden üretim sürecine girmit veya üretilmekte olan fakat kullanılabilir mamul haline gelmemiş maddelerdir.
-
YARI-ÇEVRE ÜLKELER
Bağımlılık oulu yaklaşımında modern kapitalist dünya ekonomisini oluşturan üç ülke grubundan biri. Ötekiler ise merkez ve çevredir. Bu ülkelerde ücret düzeyi merkezden düşük, çevre…
-
YAŞAR HOLDİNG
1968de Durmuº Yaºar tarafindan kurulan asil faaliyet konusu kimyevi madde, boya imalatı olan, bunun yanında gıda, kağıt, metal endüstrisi kollarında faaliyetlerde bulunan şirketler…
-
YATAY BÜTÜNLETME
Aynı malı üreten işletmelerin ekonomik birimlerinin birleşmeleridir. Tröst veya karteller şeklinde olabilen bu birleşmelerle, tekel veya oligopol piyasalar yaratılmak istenmektedir…
-
YATAY TEMERKÜZ
Aynı üretim safhasındaki iktiadi ünitelerin birleşmesi ile meydana gelen firma yapısı. Firamlaar piyasa yapısındaki rekabet koşullarını orntadan kaldırmak amacı ile birleşmekte ve…
-
YATIRIM
Belli bir dönem içinde, ekonomideki üretim araçları mevcuduna yapılan eklemeler ve bu eklemeleri mümkün kılan harcamalar. 1930lardan önce, yatırımların cari faiz oranından önemli ö…
-
YATIRIM
Belirli bir ülkede, belirli bir dönemde ekonomideki üretim araçlarına yapılan harcamalar yâni ülkedeki mevcut sermaye stokun yapılan ilavelerdir. Ekonomideki yatırım harcamaları se…
-
YATIRIM ANALİSTİ
Hisse senetlerinin fiyatlarını tahmin etme de uzmanlaşmış kişilerdir.
-
YATIRIM BANKACILIĞI
(Bk. İş Bankaları)
-
YATIRIM BANKASI
Özel sektörde ve kamu sektöründe, uzun vadeli olmak üzere kaynak transferi yapma görevini üstlenmit kurumlardır. Yatırım bankaları genellikle sermaye piyasalarının aracısı durumund…
-
YATIRIM BÜTÇESİ
Getirileri bir yıldan daha uzun bir dönemi kapsayan varlıklara yapılacak yatırımlar veya yatırım projeleri ile ilgili uzun vadeli planlama sürecidir.
-
YATIRIM ÇARPANI
Yatırlardaki artışın milli gelir seviyesinde oluşturduğu değişimi gösteren oran. Yatırım harcamalardan meydana gelen bir artış, ilk andan itibaren etrafına derece derece yapılan bi…
-
YATIRIM FONKSİYONU
Yatırım kararlarını belirleyen endojen (içsel) ve eksojen (dışsal) faktörlerle, yatırım hacmi arasınadki ilişki. Yatırım, milli gelir düzeyi, faiz oranları, sermaye miktarı ve stok…
-
YATIRIM FONU
Halktan katılma belgeleri karşılığı toplanan paralar ile, belge sahipleri hesabına, riskin dağılması ve inançlı mülkiyet ilkesine göre sermaye piyasası araçları ile ulusal ve ulusl…
-
YATIRIM İNDİRİMİ
Yatırımları özendirmek ve uygulanan ekonomik politikalar doğrultusunda seçilmiş alanlara yönelmek amacıyla, ekonomik kuruluşlara, belirli yatırım harcamalarının belli bir oranını v…
-
YATIRIM İNDİRİMİ
Özel sektörün yaptığı yatırım projelerine devletin, ekonomik kalkınmayı hızlandırmak amacıyla belirli bir oranda katılmasıdır.
-
YATIRIM KREDİSİ
İşletmenin kuruluşu aşamasında, sabit değerlerin alımı ve bunların değerlendirilmesi için alınan kredilerdir. Bu krediler, işletme faaliyete geçip kâr etmeye başladıktan sonra geri…
-
YATIRIM KULÜBÜ
Birbirlerini tanıyan kişilerin küçük çaplı tasarruflarını değerlendirmek için, ortaklaşa hisse senedi alarak biraraya gelmeleriyel oluşturdukalrı gruplardır. Yatırım kulüplerinin m…
-
YATIRIM ORTAKLIKLARI
Sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda veya borsa dışı organize piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler, portföyü işletmek üzere anonim or…
-
YATIRIM POLİTİKASI
Yatırım kararları alınması veya yatırım projeleri seçimi sırasında, işletmenin ekonomik şartları ileriye dönük hedefleri göz önüne alınarak uygulanan politikadır.
-
YATIRIM TALEP EĞRİSİ
İşletmelerin yatırım harcamaları için ödünç almak istedikleri toplam para miktarını gösteren eğridir. Tüketici talep eğrisine benzer.
-
YATIRIM TEŞVİKİ
Yerli ve yabancı sermayenin, belirli bölgelerde veya belirli alanlarda yatırım yapmasını cazip kılmak amacıyla politika araçlarının kullanılması ile sağlanan kolaylıklardır. Vergi…
-
YATIRIM/HASILA ORANI
Bir ekonomide belirli bir dönemde yapılan safi yatırımın, aynı dönemde safi milli gelirde meydana gelen artışa oranıdır. Yatırım hasıla oranı, hedef olarak alınan gelir büyüme oran…
-
YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ
Yatırımın cari faiz oranı karşısındaki duyarlılığıdır. Yatırımdaki oransal değişimin, cari faiz haddindeki oransal değişime bölünmesiyle elde edilir.
-
YAVAŞLATMA
İşverenle anlaşmazlık halinde bulunan işçilerin isteklerini gerçekleştirmek amacıyla işi bırakmaması, fakat verimi düşecek şekilde yavaşlatması. Bu yüzden bu çeşit eylemlere yavaşl…
-
YAVRU SANAYİ
Dış ticarette korumacılığı savunan tezlerden biri olan yavru sanayi, ileride gelişip karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olacak olan sanayilerin, optimum üretim seviyesine ulaşana dek…
-
YAY ELASTİKLİĞİ
Fiyattaki mutlak değişmenin büyük olması halinde, bir diğer deyişle talep eğrisi üzerindeki hareketin önemli olması halinde, esneklik hesaplamasında ortaya çıkabilecek hataları aza…
-
YAY ESNEKLİĞİ
Belirli bir malın talep eğrisinin, saptanan iki noktasının arasından geçen doğrunun orta noktasının esnekliğidir.