Ekonomi Sözlüğü
-
TABAN FİYATLARI
Piyasada oluşan fiyatın genellikle üstünde bulunan, daha aşağıya düşürülmesine izin verilmeyen fiyat. Devlet veya görevli kuruluş taban fiyatı belirlerken üreticinin maliyetini, en…
-
TABİİ FİYAT
(Bk. Doğal Fiyat)
-
TABİİ MONOPOL
(Bk. Doğal Monopol)
-
TABİİ NİZAM
(Bk. Doğal Düzen, Fizyokratlar)
-
TABİİ NÜFUS ARTIŞI
Bir ülkede doğal sebeplerden dolayı olan doğuş ve ölüm miktarı arasındaki artıştır. Mutlak tabii nüfus artışı belirli bir devredeki doğum ve ölümler arasındaki farktır. Nisbi tabii…
-
TABİİ ÜCRET
(Bk. Doğal Ücret)
-
TABLEAU ECONOMİQUE
(Bk. İktisadi Tablo, Fizyokratlar, Qesney)
-
TAHAKKUK (Verginin Tahakkuku)
Tarh edilen bir vergi borcunun tahsil edilebilir hale gelmesi, yani gerçekleşmiş olmasına tahakkuk denir. Tahakkuk genellikle verginin tarhından sonra ceryan eden bir olaydır. Tarh…
-
TAHMİNİ MALİYETLER
Geçmiş dönemlerin sonuçlarına ve ilerideki olası gelişmelere göre istatistiksel yöntemlerle önceden saptanan maliyetlere denir.
-
TAHSİL
Vergi borcunun mükellef tarafından ödenmesi ve bu ödenecek tutarın ilgili dairece teslim alınması işlemine verginin tahsili denir. Ödeme ile birlikte vergi borcu ortadan kalkar. Ta…
-
TAHVİL
(Bk. Konversiyon)
-
TAHVİL
Devletin 1 yıl, anonim ortaklıkların en az 2 yıl ve daha uzun vadeyle, ödünç para bulmak amacıyla, itibari kıymetleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkardıkları borç senetleri…
-
TAHVİLLER
Ödünç para sğlamak amacıyla devlet, kamu kuruluşları ve anonim şirketler tarafından çıkartılan nominal değeri eşit ve biareleri aynı olan borç senedi. Primli, kara katılmalı, ikram…
-
TAKAS
Birbirine karşı aynı cins alacağa sahip kişilerden birinin tek yanlı irade açıklamasıyla, bu alacakların sona erdirilmesi. Karşılıklı alacaklar eşit değilse, takas işlemi borcu, da…
-
TAKAS ODASI
(Bk. Bankacılıkta Kliring)
-
TAKAS ODASI
Bankalarla mali kuruluş ve borsalar arasında takas işlemlerinin yapıldığ yerdir. Takas odalarında para kullanılmadan ödeme gerçekletmektedir.
-
TAKASLI DIŞ TİCARET
(Bk. Dış Ticaret Takası)
-
TAKSİTLİ SATIŞ
Mal teslim edildikten sonra, önceden belirlenmiş tarih ve miktarda ödeme yapılması şartıyla yapılan satıştır. Taksitli satışlarda müşteri genellikle belirli bir kısmı peşin öder.
-
TALEBİN GELİR ESNEKLİĞİ
Talepteki nisbi değişimin gelirdeki nisbi değişime olan oranıdır.
-
TALEP
Belirli bir malın, belirli bir dönemde piyasadaki muhtemel fiyatlar karşısında alıcıların o maldan satın almak istedikleri miktardır. Fakat bu istek yeterli miktarda satınalma gücü…
-
TALEP EĞRİSİ
Fiyatlarda meydana gelen değişimlerin talep miktarını ne kadar etkilediğini diyagram-grafik yardımıyla gösteren eğridir. Eğri üzerindeki herhangi bir nokta, o fiyattaki fiyat-talep…
-
TALEP ELASTİKLİĞİ
Talep miktarında meydana gelen nispi değişikliğin, fiyatta meydana gelen nispi değişikliğe oranı. Formülüze etmek gerekirse; e = Miktardaki yüzde değişme / Fiyattaki yüzde değişme…
-
TALEP ENFLASYONU
Toplam talebin ülkenin üretim kapasitesini aşması nedeniyle ortaya çıkan enflasyon. Diğer bir deyişle, talep enflasyonu, talepte meydana gelen artışı karşılamak üzere arzın yeterli…
-
TALEP ENFLASYONU
Toplam talep harcamalarının, toplam arzı aşması yüzünden ortay açıkan enflasyondur. Toplan talep harcamalrındaki artış, tüketim, yatırım veya kamu harcamalarındaki aşırı artıştan k…
-
TALEP ESNEKLİĞİ
Talepteki nisbi değişimin, fiyattaki nisbi değişime olan oranıdır. Talep miktarı ve fiyat arasında ters fonksiyonel bir ilişki olduğundan, talep esnekliği negatif değerli olur.
-
TALEP FAZLASI
Belli bir dönemde ve veri alınan bir fiyattan talep edilen mal (ya da faktör) miktarının arz edileni aşması.
-
TALEP FAZLASI
Belirli bir dönemde, belirli bir fiyattan talep edilen mal miktarının arz miktarını aşması durumudur. Talep fazlası malın fiyatının yükselmesine ndene olacak ve bu yükselme denge f…
-
TALEP FONKSİYONU
Bir malveya hizmetten talep edilen miktarla, bu miktarların belirlenmesinde etkili unsurlar arasındaki ilişkidir. Malın fiyatı, gelir seviyesi, tüketici tercihleri, diğer mallara o…
-
TALEP İŞSİZLİĞİ
Yetersiz talep nedeniyle 3 üretim kasılırsa işgücü talebi de düşer. Bu nedenle ortaya çıkan işsizliğe talep, ya da yetersiz talep işsizliği denir. Böyle bir durumun ortaya çıkabilm…
-
TALEP TEDÜLÜ
Malın muhtemel fiyatları karşısında, o maldan satın almak isteyen alıcıların istedikleri mal miktarını ve mala olan talebin genel yapısını ve özelliklerini açıklayan kavramdır.
-
TAM ÇALIŞMA (Tam İstihdam)
Geniş anlamda ekonomide mevcut tüm üretim faktörlerinin kullanıma alınması, atıl üretim faktörünün kalmaması. Dar anlamda, sadece emek faktörünün tam kullanımı. Aksi belirtilmedikç…
-
TAM İSTİHDAM
Geniş anlamda, ekonomideki bütün üretim faktörlerinin kullanıldığı; dar anlamda ise, sadece emek faktörünün tam kullanımını ifade eder.
-
TAM MALİYET
ortalama değişken maliyetlere, sabit maliyetler, satış maliyetleri ve sermayenin faizinin eklenmesiyle bulunan miktar. Bundan sonra üretici firma bu maliyete kar marjını ekleyerek…
-
TAM REKABET PİYASASI
Bir mal için tek bir fiyatın geçerli olduğu ve bu fiyatın da sadece arz ve talep tarafından belirlendiği piyasa türü. Tam rekabet piyasasının özellikleri şunlardır:-Sonsuz sayısınd…
-
TAM REKABET PİYASASI
Bir mal için sadece arz ve talep tarafından belirlenmiş bir fiyatın bulunduğu ve geçerli olduğu piyasalardır. Tam rekabet piyasalarında, çok sayıda alıcı ve satıcı bulunur. Mallar…
-
TAM REKABETTE FİRMA DENGESİ
(Bk. Firma Dengesi)
-
TAMAMLAYICI MALLAR
belli bir ihtiyacı gidermeye yönelik olarak, birlikte kullanılması gereken mallar. Tamamlayıcı mallardan birinin eksikliği halinde diğer amlın kullanımı da olanaksız hale gelir. Ör…
-
TAMAMLAYICI MALLAR
Belirli bir ihtiyacı karşılamaya yönelik, birlikte kullanılması gereken mallardır. Bu mallardan biri eksik olduğunda, diğer malın kullanımı da imkansızlaşır. Ayrıca, bu mallardan b…
-
TAMPON STOKLAR
Uluslararası ticarette, uluslararası temel malların (Kalay, şeker, vb.) fiyatlarında belli bir istikrar sağlamak, bu malların fiyatlarını belirlenen alt ve üst sınırlar arasında tu…
-
TAMPON STOKLAR
Uluslararası temel malların fiyatlarında istikrar sağlamak amacıyla belirlenmiş olan alt ve üst sınırlar arasında tutmak için yaratılan stoklardır. Alıcı ve satıcı ülkeler araların…