Ekonomi Sözlüğü
-
EMEĞİN MARJİNAL VERİMLİLİĞİ
Bir işletmede üretime katılan ilave işçinin toplam ürüne katkısıdır. İlk olarak Von thünen tarafından kullanılan bu kavramın iktisat teorisinde önemli bir yeri vardır. Sermaye mikt…
-
EMEK
Emek, önceden düşünülmüş ve planlanmış, belirli bir hedefe yönelik faaliyet veya çabadır. Kişi, bu faaliyet sırasında emek gücü (işgücü) harcar. Emek gücü ise, kişinin sahip olduğu…
-
EMEK ARZI
Çalışmak üzere sunulan emek miktarı. Kapitalizmle birlikte insanın çalışma gücü de netalaşmıştır. Yani belirli bir fiyattan alım satım konusu olan herhangi bir mal durumuna gelmişt…
-
EMEK ARZI
Toplam nüfus içerisinden, ekonomik faaliyetlere katılmak isteyenlerin sayısıdır. Emek arzı, nüfusa, bu nüfus içerisinde çalışmak isteyenlerin sayısına ve bu kişilerin çalıştıkları…
-
EMEK BORSALARI
Ondokuzuncu yüzyıl sonlarında Fernand Pelloutierin çabalarıyla kurulmuştur. Sendikecıların toplantı yeridir.Sendikalar buralarda eğitim seminerleri düzenler, ortak sorunlarını görü…
-
EMEK DEĞER TEORİLERİ
Malların birbirleriyle değişim oranlarının, yani nisbi fiyatlarının içerdikleri emek miktarlarıyla orantılı olduğu noktasından hareket eden değer teorileri. İlk sistematik emek değ…
-
EMEK DEVİR ORANI
Bir firmadan belirli bir dönemde, kendi istekleri veya başka bir sebeple çıkartılmış işçi sayısının, firmada çalışan işçi sayısına oranıdır. Emek devir oranı ne kadar yüksekse, fir…
-
EMEK ETKİNLİĞİ
Emeğin beslenme koşulları, çalışma koşulları ve sağlık koşulları düzeldiği ölçüde verimi de artar. Böylece emek etkinliği artmış olur. Bu nedenle emeğin harcadığı enerjiyle orantıl…
-
EMEK MOBİLİTESİ
İşgücünün akışkanlık derecesi. Emek piyasası analizlerinde genellikle emek mobilitesinin tam olduğu varsayılır. Yani iki bölge arasında ücret farkı varsı, işgücü bu iki bölge arası…
-
EMEK PİYASASI
Emek gücünün alınıp satıldığı piyasa. Kapitalizmin ortaya çıkışındansonra tarımın itmesi sonucu kentlerde emek gücünden başka satacak bir şeyi olmayan insan yığınları oluştu. Bunla…
-
EMEK PİYASASI
Çalışma koşulları ile ücretlerin belirlendiği piyasadır.
-
EMEK ŞÖVALYELERİ
ABD işçi sınıfı tarihinin ünlü örgütlerinden biridir. 1869da kurulan ve çalışanların haklarının savunulmasını amaçlayan örgüt. Kısa zamanda büyük taraftar topladı ve üye sayısı 188…
-
EMEK TALEBİ
İşverenlerin talep ettiği emek miktarı. Ekonominin toplam emek talebi tek tek işletmelerin emek taleplerinin toplamıdır. İşletmelerin emek talebi ise türev taleptir, yani mal piyas…
-
EMEK YOĞUNLUĞU
Belirli bir sürede daha fazla emek miktarının aynı emek gücü kullanılarak harcanması. Marxist teoride artık değer oranının artırılmasının yollarından biri olarak görülür. Bant sist…
-
EMEK-YOĞUN TEKNOLOJİ
Öteki üretim faktörlerine göre emek faktörünü görece fazla kullanan teknolojilere emek-yoğun teknoloji denir. Avrupada 19. yüzyılda meydana gelen teknolojik gelişmeler bazı teorisy…
-
EMEK-YOĞUN TEKNOLOJİ
Emek faktörünün diğer üretim faktörlerine oranla çok daha fazla kullanıldğı teknolojidir. Sermaye veya emek yoğun teknojilerden hangisinin daha verimli olduğu, tek bir sektör bazın…
-
EMEKLİ SANDIĞI
Memur statüsündeki devlet personelinin malülük, ihteyarlık ve ölüm sigortalarını karşılayan tüzel kişiliğe sahip sosyal güvenlik kurumu. 1950 tarihinde, 5434 sayılı kanunla kurulmu…
-
EMEKLİLİK
İnsanlar yaşlandıkça çalışma güç ve yeteneklerini yitirrirler ve belli bir yaştan sonra işe katkıları çok azalır. Bu insanlar çalışma hayatından ayrıldıkları zaman gelir kaynakları…
-
EMERSON SİSTEMİ
Fabrikada uygulanan normun üçte ikisini tutturan işçiye ücreti tam olarak ödenir. Bunu aşan işçiye ayrıca prim ödenir. Benzer bir sistem önerisi son zamanlarda ABDde yapılmış ve il…
-
EMİN HOCA
İlk Türk iktisat hocalarındandır. 1821-1892 arasında yaşadı.
-
EMİSYON
İktisatta para, hisse senedi, bono gibi değerlerin çıkarılmasını ifade etmek için kullanılır.
-
EMİSYON
Hisse senedi, kağıt para, tahvil gibi değerlerin ilk kez piyasaya sürülmesidir. Tek başına kullanıldığında ise, genellikle devletin yetki verdiği bankaların piyasaya kağıt çıkarmas…
-
EMİSYON HACMİ
Genellikle piyasadaki paranın toplam değerini ifade etmek için kulanılır.
-
EMİSYON REJİMİ
Bir ülkede paranın çıkarılma esaslarını düzenleyen mevzuatın tamamı.
-
EMLAK ALIM VERGİSİ
Gayri menkul alım satımına uygulanan bir vergidir. Bir muamele vergisidir. Bazı ülkelerde merkezi devlet, bazılarında ise yerel yönetimler tarafından alınır.TürkiyeDe bu vergi 1963…
-
EMLAK ALIM VERGİSİ
Emlak alım vergisi, taşınmaz malların alım-satımı sırasında bir defaya mahsus olarak alınan ve matrahı satış bedeli olan vergidir.
-
EMLAK KREDİ BANKASI
Bir kamu kuruluşudur. Konut kredisi ve inşaat finansmanı alanlarında uzmanlaşmıştır. Normal bankacılık faaliyetlerini de yürütmektedir. 1946da %86sı Hazine tarafındankarşılanan 100…
-
EMLAK VERGİSİ
Bir Servet Vergisi türüdür. Gayrimenkuller ve gayrimenkuller üzerinden alınır. Vergi matrahı gayrimenkulün sağladığı gelirdir. Türkiyede 1970 yılına kadar Arazi Vergisi ve Bina Ver…
-
EMLAK VERGİSİ
Emlak vergisi, taşınmaz malların değeri üzerinden hesaplanarak her yıl alınan vergidir.
-
EMLAK YATIRIM FONLARI VE ORTAKLARI
Emlak piyasasında yatırım yapmak suretiyle ortaklarına getiri sağlayan ortaklıklar ve fonlardır. Ipotek ve mülkiyet ortaklıkları olarak ikiye ayrılırlar. İpotek ortaklıkları, kısa…
-
EMNİYET SANDIĞI
1868de Mithat Paºa tarafindan Istanbulda kurulmuºtur. Ziraat Bankasına bağlı, sermayesi olmayan bir kurumdu. Sonradan bu uygulamanın getirdiği sorunlar karşısında iktisadi devlet k…
-
EMPERYALİZM
Geniş anlamında bir ülkenin ya da bir grup insanın öteki bir ülkeyi ya da grubu hakimiyeti altına alarak ondan yarar sağlaması anlamında kulanılmaktadır. KApitalist emperyalizm den…
-
EMPLOYER'S UNION
İŞVEREN SENDİKASIİşverenlerin, kendi aralarında yardımlaşma sağlamak ve ortak çıkarlarını savunabilmek amacıyla kurdukları sendikadır.
-
EMPLOYMENT
İSTİHDAMİstihdam, bir ülkede belirli bir gelir elde etmek için çalışan kişilerin hizmetlerinden yararlanmak suretiyle çalıştırılmalarıdır.
-
EMPLOYMENT RATIO; EMPLOYMENT RATE
İSTİHDAM ORANIBir ülke ekonomisinde, belirli bir tarihte istihdam edilen işgücünün toplam işgücüne oranıdır.
-
EMPLOYMENT VOLUME
İSTİHDAM HACMİBir ülke ekonomisinde, bir sektör veya bir bölgede belirli bir tarih içerisinde istihdam edilen kişilerin toplam sayısıdır.
-
EMRE YAZILI SENET
Borçlu tarafından alacaklı veya onun emrine düzenlenen, belli bir tutarın vade sonunda kayıtsız şartsız ödeneceğini ifade eden bir sözdür. Bono adı da verilir.
-
EMS
(Bk. Avrupa Para Sistemi)
-
EN AZ GEÇİM İNDİRİMİ
İnsanların geçinmeleri için gerekli olan asgari gelerin vergi dışı bırakılmasına asgari geçim indirimi ya da en az geçim indirimi denir.En az geçim indiriminin uygulanacağı miktarı…
-
EN AZ GEÇİM İNDİRİMİ
Vergi mükelleflerinin, geçinmek için gerekli belirli bir minimum gelire sahip oldukları varsayılarak, bu miktarın vergi matrahından düşülmesidir.