Ekonomi Sözlüğü
-
VERGİ İADESİ
İhracatı, üretimi, herhangi bir iktisadi falliyeti teşvik etmek amacıyla önceden alınan verginin bir bölümünün veya tamamının mükellefe geri ödenmesidir.
-
VERGİ İNDİRİMİ
Belirli iktisadi ve sosyal amaçlar çerçevesinde, bazı vergi konularında vergi miktarı veya vergi oranı bakımından yapılan indirimdir.
-
VERGİ İSTİSNALARI
Vergiye tabi olması gereken bir vergi konusunun çeşitli nedenlerle (Sosyal, ekonomik, vb.) yasada belirtilen kapsam ve ölçülerde vergilendirilmemesi. Konuda kısıntı yapılması halin…
-
VERGİ İSTİSNASI
Vergilendirilmiş bir kanunun, kısmen veya tamamen, sürekli veya geçici olarak vergi dışında tutulmasıdır.
-
VERGİ KARNESİ
Gelir vergisi mükellefleri tarafından, mükellefin medeni ve ailevi durumuyla ilgili alınması gerekli olan bilgileri kapsayan belgedir.
-
VERGİ KONUSU
Dolaylı veya dolaysız olarak verginin kaynağını oluşturan ekonomik faktörlerdir. Bu konuyu bir mal, sermaye, kıymet ya da muamele oluşturabilir.
-
VERGİ MATRAHI
Vergi matrahı, vergi borcunun hesaplanmasında vergi oranının uygulanabileceği iktisadi veya teknik unsurlardır.
-
VERGİ MUAFLIKLARI
Esas olarak kendileri için vergi borcu doğması öngörülmüş olmakla birlikte, belirli kişilerin veya grupların tamamen, kısmen, ya da geçici şekilde vergi yükümlülüğü dışında tutulma…
-
VERGİ MÜTERAKKLİĞİ
(Bk. Vergi Oranı)Dayanıklı tüketim mallarıın, (Özellikle gelir getiren menkul ve gayrimenkul sermaye) vergiden kısmen veya tamamen istisna edilmesi dılayısıyla, değerinde meydana g…
-
VERGİ ORANI
Vergi borcunu hesaplayabilmek amacıyla vergi matrahına uygulanan rakam. Vergi oranları çeşitli şekillerde gruplandırılır. Kanuni oran-gerçek oran ayrımında, kanuni oran, Vergi Kanu…
-
VERGİ ORANI
Vergi borcunu hesaplayabilmek için vergi matrahına uygulanan rakamdır. Vergiler, matrahın büyümesiyle oranın yükselmesi halinde artan oranlı vergiler; matrahın küçülmesiyle oranın…
-
VERGİ POLİTİKASI
Belirli iktisadi ve sosyal amaçlara ulatabilmek için, vergilerin miktar ve bileşimlerinde yapılan ayarlamaların tümüdür. Vergi politikasının başlıca amaçları; gelir dağılımındaki d…
-
VERGİ TARİFESİ
(Bk. Vergi Oranı)
-
VERGİ TEORİLERİ
(Bk. İktidar Teorisi, İstifade Teorisi)
-
VERGİ YANSIMASI
Vergi yükünün bazı ekonomik ve yasal imkanlardan yararlanmak suretiyle, kısmen veya tamamen, başkasına ya da başkalarına devredilmesidir. Vergi yansıması, vergiyi ödemekle yükümlü…
-
VERGİ YÜKÜ
Vergileme nedeniyle kişilerin mal varlığında meydana gelen azalma. Diğer bir ifade ile, vergilerin kişiler üzerinde oluşturduğu parasal etki. Vergi yükünün kişiler açsından hesapla…
-
VERGİ YÜKÜ
Vergilerin kişiler üzerinde yarattığı parasal etkidir. Vergi yükü, vergileme yüzünden kişilerin mal varlıklarında meydana gelen azalmayı ifade eder.
-
VERGİ YÜKÜMLÜSÜ
Hukuki olarak vergi borcu olan kişi veya kurumlardır. Iki çeşit vergi yükümlüsü vardır. Iktisadi anlamda gerçek yükümlü, ödene verginin yükünü taşıyan kişi; kanuni yükümlü ise verg…
-
VERGİDEN KAÇINMA
Yasalardaki boşluklardan yararlanmak veya vergi borcunun olmasına neden olan olaya sebep olmamak suretiyle, kişilerin vergi yükümlülüğünden kaçınmaları durumudur.
-
VERGİLEME İLKELERİ
Vergilemenin fonksiyonlarının gerçekleşebilmesi için, vergi seçimi ve uygulanması sırasında göz önünde tutulması gereken kurallardır.
-
VERGİLEME PRENSİPLERİ
Vergiden beklenen fonksiyonların gerçekleşebilmesi için vergilerin seçiminde, tekniğinde ve uygulanmasında gözönünde tutulması gereken hususlar. Adam Smithe göre vergileme prensipl…
-
VERGİLEMEDE İSTİFADE TEORİSİ
(Bk. İstifade Teorisi)
-
VERGİLEMENİN FONKSİYONLARI
Vergilemede ulaşılmak istenen amaçlardır. Bunların en önemlisi, kamu giderlerinin karşılanmasıdır. Vergi, devletin ekonomik ve sosyal amaçlara ulaşmasında kullanılan bir politika a…
-
VERGİNİN KAPİTALİZASYONU
Dayanıklı tüketim mallarının, vergi istisnasından kısmen veya tamamen yararlanması ile değerinden meydana gelen artıştır.
-
VERGİNİN REDDİ
İki anlamı vardır. Birincisi, devlet tarafından usulüne uygun olarak konmuş bir veginin, hak tarafından toplu ve etkin gösterilerle ödenmeyeceğinin bildirilmesi. İkincisi, vergi ka…
-
VERGİNİN YANSIMASI
Vergi yükünün iktisadi bazı imkanlardan yararlanarak kısmen veya tamamen başkasına ya da başkalarına devredilmesi. Yansıma süresi dört aşamadan oluşur: İlk aşama verginin ödenmesid…
-
VERİMLİLİK
Belirli bir üretim miktarı (çıktı) ile bunu elde etmek için kullanılan faktörler (girdi) arasındaki orandır. Çıktı / Girdi şeklinde ifade edilir. İşgücü verimliliğini de, Toplam İş…
-
VERİMSİZ EMEK
İktisadi anlamda hiçbir değeri olmayan bir mal veya hizmetin üretiminde harcanan insan emeğidir.
-
VERTICAL INTEGRATION
DİKEY BÜTÜNLEŞMEBir firmanın, üretimin çeşitli aşamalarını tek başına gerçekleştirmesi ile oluşan bütünleşmeşme, büyümedir. Eğer bir firma, üretim sürecinde hammaddenin sağlanmasın…
-
VESAİK KARŞILIĞI ÖDEME
Genellikle dış ticaret işlemlerinde kullanılan, ithalatçının yabancı bir ülkeden yollanan bir mal ile ilgili belgeleri alabilmek için ihracatçının talimat verdiği bankaya malın bed…
-
VESİKA SİSTEMİ
Hümetlerin arz yetersizliği ve talep şişkinliği yüzünden fiyatların yükselmesini önlemek amacıyla savaş ve kıtlık gibi olağanüstü zamanlarda, mal satışlarının belirli miktarlarda,…
-
VESİKA SİSTEMİ
Tüketim veya üretim için ayrılmış oln malların, zorunlu zamnalrda vesika karşılığı kişi veya işletmelere tahsis edilmesidir.
-
VİRMAN
Hesaptan hesaba para nakil işlemi. Para nakil aynı bankadaki hesaplar arasında olabildiği gibi, başka bir bankadaki hesaba aktarma biçiminde de olabilir.
-
VİRMAN
Bir banka hesabında bulunan fonların, başka bir hesaba aktarılması işlemidir. Bankada hesabı olan müşterilerin hesaplarında bulunan paranın belirli bir miktarını başka bir hesaba a…
-
VİRTÜEL FİYAT
Satışa arzedilmiş veya arzedilecek malların değişim gerçekleşmeden önce, müteşebbisin elde etmeyi mümkün gördüğü ve müşteriden almayı tasarladığı filat.
-
VİYANA EKOLÜ
Avusturya ekolünün diğer adı. Viyana ekolü çok önemli bakımlardan, klasik ekonomiden, tarihçi okuldan, Marksist öğretiden, kurumsal ve matematiksel ekonomiden ayrılmaktadır. Diğer…
-
VICIOUS CIRCLE OF PROVERTY
FAKİRLİK KISIR DÖNGÜSÜFakirlik kısır döngüsü, azgelişmişliği açıklamak için kullanılan bir modeldir. Bu modeli kısaca şöyle anlatabiliriz. Gelir düzeyinin düşük olması tasarrufları…
-
VOLUNTARY EXPORT RESTRAINTS
GÖNÜLLÜ İHRACAT KISITLAMALARISerbest dış ticaret politikası uygulayan ülkelerin ihracat yapan ülkeden talep ettikleri gönüllü kısıtlamalardır. Bu kısıtlamalar, her iki tarafında rı…
-
VOLUNTARY UNEMPOLYMENT
GÖNÜLLÜ İŞSİZLİKCari ücret karşılığında çalışmak istememelerinden dolayı işsiz kalanların meydana getirdiği işsizliktir.