Ekonomi Sözlüğü
-
ARZ
Üç şekilde tanımlanır: Satılmak üzere piyasaya getirilen mal veya hizmet; üreticilerin piyasaya getirmeyi istedikleri mal ve hizmet; ekonomik birimlerin amaçlar, üretim teknolojisi…
-
ARZ EĞRİSİ
Arz edilen mal miktarı ile bu miktarlara karşılık gelen fiyatları birbirleriyle birebir ilişkilendiren eğridir. Üretim sürecinde teknolojik gelişmeler baz alındığında kısa dönemde…
-
ARZ ESNEKLİĞİ
Arz miktarındaki yüzde değişikliğin fiyattaki yüzde değişikliğe oranına arz esnekliği denir. Arz esnekliği şöyle gösterilir:e=Arz miktarındaki yüzde değişme/Malın fiyatındaki yüzde…
-
ARZ TEDÜLÜ
Belirli bir mal veya hizmetin, diğer koşullar değişmeksizin, çeşitli fiyat düzeylerindeki arz miktarlarını gösteren tablodur. Arz eğrisi, tabloda yer alan değerlerin bire-bir eşleş…
-
ARZ VE TALEP TEORİSİ
Belirli bir malın talebinin, arzını aşması durumunda fiyatının yükseleceğini ya da düşeceğini öngören teoridir. Teoriye göre, eğer talep miktarı arzdan fazla ise, üreticiler talep…
-
ARZ VE TALEP YASASI
Dört tane arz ve talep yasası vardır. 1. Bir mal ya da hizmetin arzı çoğalırsa fiyatı düşer. 2. Bir mal ya da hizmetin arzı azalırsa fiyatı yükselir. 3. Bir mal ya da hizmetin tale…
-
ARZ YANLI İKTİSAT
Enfasyonla mücedelede, toplam arzı artırıcı önlemlerin talebi sınırlayıcı önlemlere göre daha etkili olduğunu savunan ekonomik düşünce akımıdır. Arz yanlı iktisatçılar, "enflasyons…
-
AŞAĞI MALLAR
Tüketicinin geliri yükselirken tüketimi azalan mallar. Aşağı mallara düşük mallar da denir. Tüketiciler genel olarak gelir düzeyleri yükseldikçe aşağı mal yerine yüksek mallar kull…
-
AŞAR
İmparatorluk TÜrkiyesinde tarım gelirinden alınan vergidir. Vergi para olarak değil, ürün bölümü olarak aynı şekilde alınırdı. Aşar, ürünün onda biri üzerinden alınmaktaydı. Ancak…
-
ASGARİ FİYAT
Genellikle piyasa fiyatının üzerinde bulunan ve düşürülmesine izin verilmeyen fiyattır. Hükümet yetkilileri veya işletler tarafında saptanır.
-
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
Genellikle çalışanın kendisi ve ailesinin yaşaması için gerekli asgari gelirin mükellefin vergi matrahından düşülmesidir.
-
ASGARİ TARİFE
Bir ülkenin ithal edeceği mallardan almayı öngördüğü vergilerin en alt sınırıdır. Asgari tarifeler, çift tarife uygulanması durumunda söz konusu olabilir. Bu durumda tarifelerden b…
-
ASGARİ TARİFE
İthal edilen mallar üzerinden alınan gümrük vergisinden en düşük düzeyidir. Asgari tarife, ilgili ülkenin ithal ürünlerine karşı kendi üreticisini korumakta kullandığı gümrük vergi…
-
ASGARİ ÜCRET
İşverenin işçiye ödemek zorunda olduğu en düşük ücrettir. Asgari ücretin saptanmasında en önemli olan işçinin verimi, yeteneği, cinsiyeti değil, asgari ölçüler içinde insanca yaşam…
-
ASGARİ ÜCRET
Çalışanın ve ailesinin en azından temel ihtiyaçlarını karşılayarak, yaşamalarına olanak tanıyan ve işveren tarafından ödenmesi zorunlu olan en düşük ücret düzeyidir. İşgücü arzının…
-
ASIAN DEVELOPMENT BANK
ASYA KALKINMA BANKASIMerkezi filipinler'in başkenti manila'da bulunan ve bölge ülkeleri arasında iktisadi işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan bir kalkınma bankasıdır. Bankaya otuzbi…
-
AŞINMA VE ESKİME
Duran varlıklarda aşınma, yıpranma, bozulma, zaman geçmesi gibi nedenlerden oluşan değer kaybıdır.
-
AŞIRI İSTİHDAM
İşçi talebinin emek piyasasında enflasyonist baskı uyandıracak derecede genişlediği bir durumdur. Tam çalışma sınırına yaklaşıldığı durumda işçi talebi azalmazsa ve firmalar boş ka…
-
AŞIRI KAPASİTE
Tekelci rekabet piyasasında fiyat rekabeti olmadan piyasaya serbest girişin olduğu durumda aşırı kapasite ortaya çıkar. Tekelci rekabet piyasasında bir firmanın sıfır-kar denge nok…
-
AŞIRI TAM İSTİHDAM
Ekonominin maksimum üretim kapasitesine göre, mal ve hizmet talebinin fazla olduğu, bu yüzden de mal ve emek piyasalarında enflasyonist baskıların ortaya çıktığı ortamdır.
-
AŞIRI ÜRETİM
Satışa sunulan malların alıcı bulmamasıdır. J.B. Say her arzın kendi talebini yaratacağını ve aşırı üretim krizleri olmayacağını ileri sürmüştür. Aşırı üretim teorisi klasiklerin o…
-
ASIT-TEST ORANI
Cari likit aktiflerinin (nakitler, hemen satılabilir tahviller, vb.) Cari borçlara oranıdır.
-
ASSEMBLY INDUSTRY
MONTAJ SANAYİBir ürünün ayrı ayrı parçalarının bir araya getirilerek ürünün tamamının elde edilmesidir. İşletme ürettiği ürünün her parçasını kendi üretmeyebilir. Bunları başka işl…
-
ASSET ACCOUNTS
VARLIK HESAPLARIİşletmenin bilançosunun aktif kalemini oluşturan hesaplardır. Kasa hesapları, bina ve stok hesapları varlık hesaplarının başlıca kalemleridir.
-
ASSET BACKED SECURITIES
VARLIĞA DAYALI MENKUL KIYMETİhraçcıların kendi ticari işlemlerinden doğmuş alacakları veya temellük edecekleri alacaklar karşılığında, ihraç edebilecekleri kıymetli evraktır.
-
ASSOCIATIONS FOR SOUTH-EASTERN ASIAN NATIONS (ASEAN)
GÜNEYDOĞU ASYA ULUSLARASI TOPLULUĞU1967 yılında Malezya, Singapur, Endonezya ve Tayland'ın biraraya gelerek, belirli sanayi dallarında işbirliği yapmak ve bazı temel ürünlerde orta…
-
ASYA KALKINMA BANKASI
Merkezi filipinler'in başkenti manila'da bulunan ve bölge ülkeleri arasında iktisadi işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan bir kalkınma bankasıdır. Bankaya otuzbir pasifik ve asya ülk…
-
AT CALL
VADESİZBir borcun ödenmesi veya bir alacağın talep edilmesinde belirli bir zaman sınırlamasının bulunmamasıdır.
-
AT PAR / BREAK-EVEN
BATABATYabancı bir paranın veya kıymetli evrakın piyasa değeri ile itibari değerinin eşit olduğu durum, ya da normal kâr ve maliyetin fiyata eşit olduğu üretim miktarı olarak tanım…
-
ATATÜRK
1881de Selanikte doğmuş 1938de İstanbulda ölmüºtür. Atatürk iktisadi kalkınmaya büyük bir önem vermiştir. Ona göre kalkınma tarım ve sanayi kesimlerini kapsayacak biçimde bir bütün…
-
ATIF TEORİSİ
Bir malın üretiminde kullanılan üretim faktörlerinin üretilen mal içindeki payını belirlemek için Avusturya okulunun ileri sürdüğü görüştür. Teorinin özü, tüketim mallarının vergi…
-
ATIL KAPASİTE
İktisadi birimlerin kuruluşunda öngörülmüş kapasitelerin üretim faaliyeti sırasında kullanılmasıdır. Özellikle az gelişmiş ülkelerde talebin yetersiz olması ya da arzı kısıtlayan ç…
-
ATIL KAPASİTE
Bir üretim biriminde mevcut olup kullanılmayan kapasitedir. Ayrıca üretim miktarının üretim biriminin kapasitesinin altında olması durumunda, iki miktar arasındaki fark anlamına da…
-
ATIL PARA
Kullanılmayan ya da kullanılamayan likiditeleri belirtmek için kullanılır. Atıl para terimi genellikle bankaların işletme olanağı bulamadıkları hareketsiz mevduatı ve rezervleri if…
-
ATIL PARA
Kişi ve kuruluşların ellerinde fiilen bulunan para miktarının, belirli bir dönemde para piyasasının dışına çıkan veya alışverişlerde kullanılmayan bölümüdür.
-
ATIL PARA DEPOSU
Bir ekonomide belirli bir dönemde dolaşımdan çekilip, spekülasyon amacıyla nakit olarak bekletilen toplam para tutarıdır.
-
ATIL SERMAYE
Firma aktifindeki gelir sağlayıcı faaliyete yaramayan değerlerdir. Terkedilmiş bir fabrika binası, işletilmeyen bir makina ya da herhangi bir nedenle el konulmuş likidite atıl serm…
-
ATIRI ARZ
Belirli bir piyasada, belirli bir fiyat düzeyinde üreticilerin satmaya hazır oldukları mal miktarının, tüketicilerin satın almaya hazır oldukları miktardan daha fazla olması sonucu…
-
ATIRI ISINMA
Tam istihdam durumunda, gerçek kaynaklara olan talebin gittikçe artmakta olduğunu belirtir.
-
ATIRI TALEP
Belirli bir piyasada, belirli bir fiyat düzeyinde tüketicilerin almaya hazır oldukları mal miktarının, üreticilerin satmaya istekli oldukları miktardan daha fazla olması sonucu ort…