Ekonomi Sözlüğü
-
ANONİM ORTAKLIK
Belirli bir ünvana sahip ana sermayesi belirli paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu olan tüzel kişiliğe sahip ticaret ortaklığıdır. Anonim şirk…
-
ANTAGONİZM TEORİSİ
Bu teoriye göre gelirlerin palyaşılmasında, emek ve sermaye birbirine rakip durumdadır. İşçinin emeğinden daha fazla yarar elde edebilmesi, işvereni kardan fedakarlıkta bulunmasına…
-
ANTİ-DAMPİNG VERGİ
İthalatçı ülkelerin, yerli ürünlerini korumak için koydukları bir tür gümrük vergisidir.
-
ANTİDAMPİNG VERGİ
Yabancı ülkelerin haksız rekabetine karşı bir korunma önlemidir. Her ülke uyguladığı gümrük vergileri ile kendi mallarını dış rekabetten korur. Bu korumanın temeli yabancı ürünleri…
-
ANTİTRÖST POLİTİKA
Trösttere engel olmak ya da bunların neden oldukları zararları azaltmak amacı güden bir politikadır. Ondokuzuncu yüzyıl sonlarında sınai kapitalizmin hızla gelişmesi, 1872den baºla…
-
ANTI-TRÖST UYGULAMALAR
Piyasanın rekabetçi özelliklerini kaybetmemesi için, tekellere veya piyasada yapılmakta olan sınırlandırıcı faaliyetlere karşı yürürlüğe konulmuş uygulamalardır. İlk tröst uygulama…
-
ANTIDUMPING DUTY
ANTİ-DAMPİNG VERGİİthalatçı ülkelerin, yerli ürünlerini korumak için koydukları bir tür gümrük vergisidir.
-
ANTREPO
Gümrük vergisine konu olup, henüz vergi ve resimleri ödenmemiş malların korunduğu, gerekiyorsa küçük tamamlayıcı işlemlerin yapıldığı gümrük binalarına yakın olan bir tür depodur.
-
APPRECIATION
DEĞER KAZANMAVarlıkların mevcut defter değerlerinden daha fazla değer taşıyacak duruma gelmesidir. Bu terim ayrıca, borsada işlem gören hisse senetleri, tahviller ve malların piyas…
-
AQUİNO’LU THOMAS (Thomas Aquinas)
İtalyanın Aquino şehrinde doğduğundan bu adla anılmıştır. 1225;1274 yıllarında yaşamıştır. İktisadi ve sosyal fikirlerini de içine alan en tanınmış eseri Summa Theologicadır. Aquin…
-
ARA MALLAR
Üretim faaliyeti sırasında nihai malları elde etmek için kullanılan yarı amül ve mamüllerdir. Ara mal karma değer sağlayıcı son operasyonla nihai mal niteliğini alır. (Ayrıca bk. A…
-
ARA TALEP
İnput-output analizinde ekonomideki her kesimin diğer kesimlerden aldığı yardımcı mallar ve hammadderi belirtmek için kullanılan bir terimdir. Örneğin tarım kesimi, üretimde buluna…
-
ARAB COMMON MARKET
ARAP ORTAK PAZARIArap birliği'ne dahil ülkelerce imzalanan bir anlaşma ile 1 ocak 1965'te kurulmuş ekonomik bir birliktir. Pazarın kurulması ile, tarımsal ürünler ile hammaddeler a…
-
ARAB CURRENCY-RELATED UNIT
ARAP PARALARI BİRİMİOniki arap ülkesi parası cinsinden tanımlanarak 1974'te yaratılmış bir para birimidir. Arcu olarak anılır. Yaratılmasındaki amaç, arap paraları cinsinden ifade…
-
ARAB-TURKISH BANK
ARAP-TÜRK BANKASITürk, libya ve kuveyt sermayesi ile 1977 yılında kurulmuş bir bankadır. Kuruluş amacı, ilgili ülkelerin birbirleri ile olan ticari ilişkilerini finanse etmektir.
-
ARACI
Üretici ile tüketici arasındaki kademelerde bağlantı kuran piyasa alanıdır. İlkel ve basit bir pilasa düzeninde, üretici ve tüketici kolaylıkla bir araya gelebilirler ve aracılara…
-
ARACI KURUM
Sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmak üzere, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından aracılık yetkisi verilmiş anonim ortaklıklardır.
-
ARAMAL
Bir malın üretiminde, ne ilk aşamada kullanılan, ne de son ürün olan maldır. Aramal, başka bir malın üretiminde girdi olarak kullanılmak üzere üretilir. Bir malın hem aramal, hem d…
-
ARAP ORTAK PAZARI
Arap birliği'ne dahil ülkelerce imzalanan bir anlaşma ile 1 ocak 1965'te kurulmuş ekonomik bir birliktir. Pazarın kurulması ile, tarımsal ürünler ile hammaddeler alanında dış ticar…
-
ARAP PARALARI BİRİMİ
Oniki arap ülkesi parası cinsinden tanımlanarak 1974'te yaratılmış bir para birimidir. Arcu olarak anılır. Yaratılmasındaki amaç, arap paraları cinsinden ifade edilen hisse senedi…
-
ARAP-TÜRK BANKASI
Türk, libya ve kuveyt sermayesi ile 1977 yılında kurulmuş bir bankadır. Kuruluş amacı, ilgili ülkelerin birbirleri ile olan ticari ilişkilerini finanse etmektir.
-
ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME HARCAMALARI
Temel araştırma, uygulamalı araştırma ve geliştirme gibi faaliyetler için yapılan harcamalardır. Temel araştırma, önceden planlanmış, belirli ticari bir amacı olmayan bir faaliyet…
-
ARAZİ VERGİSİ
Ülke sınrları içinde bulunan arsa ve araziler üzerinden alınan vergidir. Vergi mükellefi arazi sahibi, varsa intifa hakkı sahibi veya araziye malik gibi kullanandır. Arazinin değer…
-
ARBİTRAJ
Çeşitli piyasalardaki fiyat farklarından yararlanarak değerli maden, senet, para satın alarak başka yerde satmaktır. Kambiyo arbritajı döviz piyasalarında kote edilen dövizlerin ku…
-
ARBİTRAJ
Fiyat farklarından yararlanmak amacıyla para, kıymetli maden, tahvil ve hisse senedi alıp satma işlemidir.
-
ARC ELASTICITY
YAY ESNEKLİĞİBelirli bir malın talep eğrisinin, saptanan iki noktasının arasından geçen doğrunun orta noktasının esnekliğidir.
-
ARİSTO
M.Ö. 384-322 yılları arasında yaşamıştır. Aristonun iktisatla ilgili düşüncleri Politika ve ahlak adlı eserlerinde yer almıştır. Aristo iktisatçıların sık sık üzerinde durduğu kull…
-
ARİTMETİK DİZİ
Her bir terimin bir önceki veya bir sonraki terimden olan farkının değişmeyip anı aldığı sayı dizisidir.
-
ARİTMETİK ORTALAMA
Ortalamalar arasında en çok kullanılanı aritmetik ortalamadır. Basit serilerde aritmetik ortalama seri terimleri toplamının serideki terim sayısına bölünmesi ile bulunur. Basit ari…
-
ARİTMETİK ORTALAMA
Ortalaması alınacak sayıların toplamının, toplam terim adedine bölünmesi ile bulunan değerdir.
-
ARITHMETIC MEAN / AVERAGE
ARİTMETİK ORTALAMAOrtalaması alınacak sayıların toplamının, toplam terim adedine bölünmesi ile bulunan değerdir.
-
ARITHMETIC PROGRESSION
ARİTMETİK DİZİHer bir terimin bir önceki veya bir sonraki terimden olan farkının değişmeyip anı aldığı sayı dizisidir.
-
ARRANGEMENT OF BANKRUPTCY
KONKORDATOKendi kusuru olmaksızın, malî durumu bozulmuş olan bir borçlunun alacakları ile yaptığı bir anlaşmadır. Bu anlaşma sonucunda, alacaklıların en az üçte iki oranında çoğunl…
-
ARTAN GETİRİ
Kullanılan girdi miktarının artırılması sonucu, üretim miktarında meydana gelen artışın girdi miktarındaki artıştan oransal olarak daha büyük olması durumudur. Eğer girdi miktarınd…
-
ARTAN MALİYET KOŞULLARI
Üretim faktörlerinden en az birinin arzının snırlı olması veya sözkonusu faktöre olan talebin artışı nedeniyle faktör fiyatının yükselmesidir.
-
ARTAN ORANLI VERGİ
Vergi matrahının büyümesi ile oranı da yükselen vergilerdir. Artan oranlı vergiler gelir ve servet vergilerine uygulanmaktadır.
-
ARTAN ORANLI VERGİLER
Matrahın büyümesi ile oranı da artan vergilerdir. Fakat bu artışın tek nedeni vergi matrahını yükselmesi olmayabilir. Zaman, medeni durum ve benzeri unsurlar da bu oranı değiştireb…
-
ARTIK DEĞER
Artık değer teorisi Karl Marx tarafından geliştirilmiştir. Üretilen malların değeri ile bu malların üretimi için ödenen ücret arasındaki fark artık değerdir. Örneğin, işçi 8 saatli…
-
ARTIK DEĞER ORANI
Sömürü oranı da denir. Marksçı ekonomi terimidir. Artık değer oranı artık değerin (s), değişir sermaye (v) oranıdır. Bu oran S=s/v biçiminde gösterilir. İşçinin çalışma süresini uz…
-
ARZ
Belirli bir dönemde üreticilerin veri bir fiyat üzerinden satmak sitedikleri mal miktarıdır. Bir malın arz edilebilmesi için mutlaka satılmak amacı ile piyasaya getirilmiş olması g…