Felsefe Sözlüğü
-
Padua Okulu.
Padua okulu, Padua kentinde Petrus Pomponatius'un (1462-1525) başkanı bulunduğu felsefe okulduru. Petrus Pomponatius (Pietro Pomponazzi), Rönesans Aristotelesçilerinin en ünlü düşü…
-
Paleografi.
(Os. İlm-i tekik-i hutut, Fr. Paleographie). Artık kullanılmayan eski yazıları ve el yazmalarını inceleyen bilim.
-
Paleontoloji.
(Os. İlm-i müstehasat, Fr. Paleontologie). Dölleri kalmamış olan eski canlı türlerini fosillerinden inceleyen ve restore yeden bilim.
-
Paletnoloji.
(Os. İlm-i kablettarih, Fr. Palethnologie). Tarihten önceki zamanları inceleyen bilim.
-
Panlojizm.
bkz. Kamumantıkçılık.
-
Panpsişizm.
bkz. Kamutincilik.
-
Pantacali.
bkz. Hint Felsefesi.
-
Panteizm.
bkz. Kamutanrıcılık.
-
Pantelizm.
bkz. Kamuiradecilik.
-
Papağanlık.
(Os. Bebgaiyye, Fr. Psittacisme, Al. Psittacismus, İng. Psittacism, İt. Psittacismo). Bir sözcüğü anlamını bilmeden kullanmak... Papağanlık, felsefe dilinde, Leibniz'in adcıları (n…
-
Paralelizm.
bkz. Koşutçuluk.
-
Paralojizm.
bkz. Yanıltıcılık.
-
Parazitizm.
bkz. Asalakçılık.
-
Parsîlik.
bkz. İran Felsefesi.
-
Pasif.
bkz. Etkin ve Edilgin.
-
Paternalizm.
bkz. Babacılık.
-
Patolojik.
(Os. Marazî, Fr. Pathologique, Al. Pathologisch, İng. Pathological, İt. Patologico). Hastalıklı... Patolojik deyimi Yunanca duygulanım anlamındaki pathos ve inceleme anlamındaki lo…
-
Patristik Felsefe.
Hıristiyan felsefesinin, İsa'nın ölümünden sonra V. yüzyıla kadar süren ilk dönemine patristik felsefe adı verilir. Hıristiyanlığa yapılan saldırılara karşılık bulmaya çalışmakla b…
-
Pelagianizm.
bkz. Pelagusçuluk.
-
Pelgausçuluk.
(Fr. Pelagianisme). Hıristiyanlığın etmel sorunları üstünde Pelagus'un yorumlarını tutanların adı... İrlandalı Pelagus (360-430), Hıristiyanlığın temel sorunları ve önemli doğmalar…
-
Peripatetizm.
bkz. Gezimcilik.
-
Peripatos Okulu.
Antik ça Yunan düşünürü Aristoteles'in (İ.Ö. 384-322) kurduğu okuldur. Buna Likeon (lise) okulu da denir. Aristoteles derslerini ikeon'da gezinerek verirmiş. Sözcüğün Yunanca aslı…
-
Personalizm.
bkz. Kişilikçilik.
-
Pesimizm.
bkz. Kötümserlik.
-
Pironculuk.
(Os. Pironiyye, Fr. Pyrrhonisme, Al. Pyrrhonismus, ing. Pyrrhonism, İt. Pirronismo). Antik çağ Yunun düşüncesinin büyük şüphecisi Pyrrhon'un (İ.Ö. 365-275) öğretisi... İlk şüphecil…
-
Pitagorasçılık.
(Os. Fisagoriyye, Fr. Pytagorisme, Al. Pythagorismus, İng. Pythagorism, İt. Pythagorismo). Antik çağın ünlü düşünürü Pitagoras'ın (İ.Ö. 580-504) öğretisi.... Pitagoras, Kroton kent…
-
Piyetizm.
(Os. Zühdiye, Fr. Pietisme). Protestanlığın gizemci bir kolu... XVII. yüzyılda usçu ve evrenselci din anlayışına bir tepki olan piyetizm, Protestanlığın gizemci (Os. Mutasavvıf, mi…
-
Planlama.
Üretimin, toplumsal gereklere uygun olarak ve belli bir amaca doğru önceden düzenlenmesi... Planlama, toplumculuk (sosyalizm) akımının temel ilkelerinden biridir. Anamalcı (kapital…
-
Platonculuk.
(Os. Eflâtuniyye, Fr. Platonisme, Al. Platonismus, İng. Platonism, İt. Platonismo). Antik çağ Yunan düşünürü Platon'un öğretisi... İdealcılık ve türcülük deyimleriyle de dilegetiri…
-
Plebisit.
bkz. Tümdanış.
-
Plüralizm.
bkz. Çokçuluk.
-
Polijenetizm.
bkz. Çokoluşçuluk.
-
Polijenizm.
bkz. Çokoluşçuluk.
-
Polipsisizm.
bkz. Çoktincilik.
-
Polirealizm.
bkz. Çokgerçekçilik.
-
Politeist Yeniplatoncular.
bkz. Çoktanrıcı Yeniplatoncular.
-
Politeizm.
bkz. Çoktanrıcılık.
-
Politelizm.
bkz. Çokereklilik.
-
Politizm.
(Os. Siyasetçilik, Fr. Politisme). Bireyin, gittikçe devlet etkisi altına girdiğini ileri süren Eucken'in öğretisi... Alman düşünürü Rudolf Eucken'e (1846-1926) göre bireyler gitti…
-
Popülizm.
(Os. Halkçılık, Fr. Populisme). Halkçılık akımı... Popülizm, XIX. yüzyılın ikinci yarısında Rusya'da meydana gelmiş bir köylücülük akımıdır. 1860 yıllarının ilk popülistleri köylü…