Meteoroloji Sözlüğü
-
s
(s.,) [k]Bofor Hava Simgeleme Sisteminde 'kar' için kullanılan kısaltma.
-
S
(S.,) [k]Süperior Hava Kütlesi için kullanılan kısaltma.
-
SAAT YÖNÜ TERSİNE DÖNÜŞ
(BACKING) [f,i]Yönün belli bir noktada, Kuzey yarımkürede saat yönünün tersine, Güney yarımkürede ise saat yönünde dönmesi veya değişmesidir. Bu değişim yatay olabileceği gibi dike…
-
SABİT BASINÇ KARTI
(CONSTANT PRESSURE CHART) [i]Belli bir zamanda, belli bir yerde atmosferik basıncın hemen hemen aynı olduğu, sabit basıncı gösteren yer kartı. Bu kartta bulunabilecek meteorolojik…
-
SABİT YER BASINCI
(CONSTANT PRESSURE SURFACE) [i]Atmosferik basıncın her yerde aynı olduğu durum.
-
SABİT YÖRÜNGELİ UYDU
(GEOSTATIONARY SATELLITE(GOES)) [i]Dünyanın dönüşü sırasında, Ekvator üzerinde aynı pozisyonda ve sabit olarak duran hava uydusu. "Geostationary Operational Environment Satellite"ı…
-
SAÇLI HİGROGRAF
(HAIR HYGROGRAPH) [i]Neme karşı duyarlı olan insan saçından oluşturulan demet yardımıyla nem oranını ölçen ve kaydeden alet. Saçlı higrografta kullanılan insan saçı doğal yağlardan…
-
ŞAFAK
(DAWN) [i]Gün doğumundan az önce, doğu yönünde gökyüzünde ilk ışıkların görünme zamanı.
-
SAFFIR-SIMPSON ISKALASI, HASAR POTANSİYEL ISKALASI
(SAFFIR-SIMPSON SCALE DAMAGE-POTANTIAL SCALE) [i]1970 yılları başında H. Saffir ve R. Simpson tarafından geliştirilen bu ölçek fırtına yoğunluğunu 1'den 5'e kadar derecelendirmek i…
-
SAĞANAK
(SHOWER) [i]Konvektif bulutlardan oluşan ve yere düşen katı veya sıvı haldeki yağış. Genellikle sağanak yağış yağmur (SHRA), kar (SHSN) veya buz (SHPE) şeklinde olur. Sağanak yağış…
-
SAHTE CEPHE
(PSEUDO FRONT) [i]Cephenin birçok özelliklerini taşımasına rağmen tam ve belirgin bir hava kütlesi süreksizliği göstermeyen cephe için kullanılan terim.
-
SAHTE CIRRUS
(FALSE CIRRUS) [i]Cb bulutunun örsünden kopan parçalardan oluşan, genellikle buz kristalleri yerine su damlacıkları içeren bulut tipi. Cb bulutundan kopması nedeniyle normal cirrus…
-
SAKİN
(CALM) [i]Rüzgar veya diğer tür hava hareketlerinin olmadığı atmosferik durum. Rüzgar Bofor göstergesine göre sıfırdır yani rüzgar 1 Knot'ın (deniz milinin) altındadır ve dumanlar…
-
SAKİN EKVATORAL KUŞAK
(DOLDRUMS) [i]Kuzey yarımkürede kuzeydoğulu, Güney yarımkürede güneydoğulu ticaret rüzgarları arasında kalan bölgede hafif rüzgarların estiği, sakin ekvatoral kuşak. Doldrumlar, ya…
-
SALINIM
(OSCILLATION) [i]Herhangi bir meteorolojik olayın periyodik tekrarı. Özellikle tropiklerde olmak üzere günlük basınç değişimleri ile kuzey ve güney yarımküredeki hava kütlelerinin…
-
SALINIMLI ANEMOMETRE
(PENDULUM ANEMOMETER) [i]17. yy'da bulunan ve bugünkü anemometrelerin babası sayılan anemometrenin ilk türlerinden biri. Yatay bir eksen üzerine asılmış bir metal levha ile rüzgarı…
-
ŞAMAL
(SHAMAL) [i]Mezopotamya düzlüğünde ,yaz mevsiminde, özellikle gündüz kuvvetli olarak esen ve gece kesilen kuzeybatılı rüzgarlara verilen isim.
-
SANTA ANA RÜZGARLARI
(SANTA ANA WINDS) [i]Los Angeles havzasını da kapsayacak şekilde Güney Kaliforniya'da, Santa Ana nehir yatağı boyunca esen, doğulu, sıcak ve kuru rüzgarlara verilen isim. Bu rüzgar…
-
SANTİGRAT DERECE
(CENTIGRADE DEGREE) [i]Selsiyus Sıcaklık Bölümlemesinde de anlatıldığı üzere, 760 mm/cıva normal atmosfer basıncı altında suyun donma sıcaklığını yani buzun erime sıcaklığını 0 der…
-
SAPAN PSİKROMETRESİ
(SLING PSYCHROMETER) [i]Bir çerçeveye monte edilmiş, ıslak ve kuru hazneli olmak üzere, iki termometreden oluşan, çerçevenin ucuna bağlı sapan benzeri bir alet ve el yardımıyla ken…
-
SAPAN TERMOMETRESİ
(SLING THERMOMETER) [i]Bir kulp etrafında dönebilen çerçeve üzerine monte edilen, el ile döndürüldüğünde havalanmaya maruz kalan cıvalı termometre. Eğer, termometre haznesi doğruda…
-
SAPMA
(DEVIATION) [i]Bir veri serisinin ortalaması ile bu seriye ait bir veri arasındaki cebirsel fark. Bir anlamda standart sapmadır.
-
SARGASSO DENİZİ
(SARGASSO SEA) [i]Konvektif yüzey suları ile bilinen, Kuzey Atlantik Okyanusunda, Bermuda ve Azor arasındaki alan. Bu deniz, denizde yaşayan canlıları besleyecek mineralleri taşıya…
-
SARI KAR
(YELLOW SNOW) [i]İçerisinde bulunan çam ve mazı ağacı polenleri nedeniyle sarı veya altın sarısı görünümünde olan kar için kullanılan tanımlama.
-
SARSINTI
(BUMPINESS) [i]Uçağı ani olarak yukarıya ve aşağıya doğru çıkarıp indiren atmosferik durum. Uçağın rotası üzerinde, bir yerdeki dikey-düşey hız (vertical velocity) değerinin diğer…
-
SAVAN
(SAVANNA) [i]Açık, uzun boylu çimlerle ve otlarla kaplı, yer yer ağaç ve çalılarla kaplı geniş tropikal alanlar. Bu alanlarda yetişen bitkiler uzun bir süre sıcak ve kuru mevsime d…
-
SAVAN İKLİMİ
(SAVANNA CLIMATE) [i]Tropikal yağmur ormanları iklimine benzer yağmurlu bir iklim; fakat, tropikal yağmur ormanları ikliminden daha fazla yıllık sıcaklık farkı, daha az yağış mikta…
-
SAVRULAN KAR
(BLOWING SNOW) [i]Kar yağışı olmadan, rüzgarla beraber yerdeki karın havaya savrulması ve görüşü 1 km.nin altına düşürmesi. Rüzgarla kar çok yüksek seviyelere kadar taşındığı için…
-
SAVRULAN TOZ VE KUM
(BLOWING DUST AND SAND) [i]Rüzgar nedeniyle toz ve kumun yerden iki metre veya daha yüksek seviyeye kadar yükselmesidir. METAR ve gözlemlerde savrulan toz "BLDU", savrulan kum ise…
-
SAVRULAN TOZ VEYA KUM
(DRIFTING DUST OR SAND) [i]Rüzgarın yerdeki toz ve kum parçacıklarını yerden çok az yukarıya kaldırması ve savurması. Bu olayda savrulan toz ve kum görüşü engellemez çünkü göz hiza…
-
SAVRULAN/SÜRÜKLENEN KAR
(DRIFTING SNOW) [i]Kar yağışı olmadığı halde, yerden kaldırılan karın rüzgar tarafından yerden 1.5 ile 2 m. yukarıya kadar sürüklenmesi. Kar savrulmasında görüş 1000 m.nin altına d…
-
SAVRULMA/SÜRÜKLENME
(DRIFTS) [i]Rüzgarla yerde sürüklenen kar veya kum/toz. Bazen yerden olan yüksekliği 30 m. veya daha yukarı seviyelere kadar çıkabilir. Savrulma düzensizdir, dalga dalga hareket ed…
-
SAYDAM
(TRANSPARENT) [s]Işığın içerisinden geçmesine izin verecek kadar geçirgen olan nesneler için kullanılan sıfat. Saydam nesnelerde radyan enerji nesnenin bir tarafından diğer tarafın…
-
SAYILABİLİR BÜYÜKLÜK
(SCALAR) [i]Büyüklüğe sahip, sayılarla ifade edilebilen özellik. Kütle, hacim, yoğunluk, sıcaklık, elektrik potansiyeli ve elektrik yükü sayılabilir büyüklüklerden bir kısmıdır. He…
-
SAYISAL HAVA TAHMİNİ
(NUMERICAL WEATHER FORECASTING) [i]Atmosferin durumunu gösteren değişkenlerin (sıcaklık, rüzgar, nem ve basınç) zamana ve yere bağlı değişimlerini ifade eden denklemlerin (hareket,…
-
SAYISAL YAĞIŞ TAHMİNİ
(QUANTITATIVE PRECIPITATION FORECAST -(QPF)) [i]Yağmur, kar veya kar yağışının eşdeğeri olan yağış olarak sıvı miktarının tahmini
-
Sc
(Sc.,) [k]Stratocumulus için kullanılan kısaltma.
-
SECA
(SECA) [i]Brezilya'da kuraklık anlamında kullanılan kelime.
-
SECİCİ EMME
(SELECTIVE ABSORPTION) [i]Maddelerin gelen radyasyonun tamamını veya bir kısmını emmesine ilişkin süreç. Kimi nesneler güneşten gelen radyasyonun tamamını emer kimileri ise gelen r…
-
SEÇİCİ KARARLILIK
(SELECTIVE STABILITY) [i]Dikey lapse-rate'in kuru ve doymuş adyabat arasında uzanması durumunda atmosferdeki dikey kararlılık için kullanılan terim. Bu tür bir atmosferik durumda d…