Meteoroloji Sözlüğü
-
r
(r.,) [k]Bofor Hava Simgeleme Sistemlerinde 'Kararsızlık hattı' için kullanılan kısaltma.
-
R
(R.,) [k] Reamur ıskalası için kullanılan kısaltma.
-
RABAL
(RABAL) [i] Radyosonde balonlarının yükselişleri sırasında teodolitle yapılan gözlemlerden elde edilen yüksek seviye rüzgarlarının yön ve hızlarını gösteren kayıtlara verilen isim.
-
RADAR
(RADAR) [k,i]"Radio Detection and Ranging" kelimelerinden derlenmiş, uzak mesafelerdeki objeleri, nesneleri belirlemek ve radar tarafından onlara doğru gönderilen radyo enerjisinin…
-
RADAR FIRTINA ARAŞTIRMASI
(RADAR STORM DETECTION) [i]Yerde veya havada taşınabilir bir radar aracılığıyla atmosferde yağışlı veya fırtınalı alanların araştırılması.
-
RADAR METEOROLOJİSİ
(RADAR METEOROLOGY) [i]Radarın meteorolojide kullanımıyla ortaya çıkan, radar kullanılarak bulut ve yağış analizlerinin yapılmasını içeren meteoroloji dalı. Radar ile sadece bulut…
-
RADAR SONDAJ GÖZLEMLERİ
(RADARSONDE OBSERVATIONS) [i]Radarın yükselmekte olan cihazla yapmış olduğu açı, cihazın yüksekliği ve radarla olan mesafenin izlenmesiyle elde edilen rüzgar ve diğer meteorolojik…
-
RADIATUS/IŞINLI
(RADIATUS) [i]Latince'de 'ışınlı', 'ışınlara sahip' anlamına gelen bir bulut türü. Uzaktan bakıldığında, ufukta bir noktaya doğru birbirine yaklaşmış gibi görünen veya bantların tü…
-
RADON
(RADON) [i]Yeryüzü kabuğundaki radyoaktif maddeler tarafından yayılan ve aşağı seviyelerdeki havanın çok küçük bir bileşenini oluşturan atıl gaz. Simgesi 'Rd', atom ağırlığı 222 ve…
-
RADYAL HIZ
(RADIAL VELOCITY) [i]Belirli bir noktaya doğru veya noktadan dışarı doğru olan hareketin hızını belirtmek için kullanılan terim. Doppler Radarda, radyal hız, radar ışınlarına paral…
-
RADYAN ENERJİ
(RADIANT ENERGY) [i]Radyasyon ile eş anlamlıdır. Elektromanyetik dalgalar aracılığıyla enerjinin bir yerden bir yere veya uzayda taşınması işlemidir. Meteoroloji ve klimatolojide i…
-
RADYAN ISI
(RADIANT HEAT) [i]Elektromanyetik radyasyon şeklinde ısının transferidir. Radyan ısı aynı ışık gibi yansır, kırılır ve polarize olur. Emici bir maddeye çarptığında ısı üretilir (mo…
-
RADYASYON
(RADIATION) [i]Radyan enerji ile eş anlamlıdır. Elektromanyetik dalgalar aracılığıyla enerjinin bir yerden bir yere veya uzayda taşınması işlemidir. Meteoroloji ve klimatolojide is…
-
RADYASYON AZALIMI
(EXTINCTION) [i]Güneş ışınlarının atmosfer içerisinden geçerken, yansıma, kırılma, dağılma veya emilme gibi nedenlerle radyasyon yoğunluğunu kaybetmesi, radyasyon yoğunluğunun azal…
-
RADYASYON BASINCI
(RADIATION PRESSURE) [i]Bir cisim üzerinde, üzerine dik şekilde gelen elektromanyetik radyasyon nedeniyle oluşan basınç. Yeryüzü yakınında yutulan güneş radyasyonu tarafından uygul…
-
RADYASYON DENGESİ
(RADIATION BALANCE) [i]Yeryüzü ile atmosferin belli seviyeleri arasında emilen ve yayılan radyasyon arasında sürekli bir fark vardır. Genel olarak denge, yer yüzünde gündüz boyunca…
-
RADYASYON ENVERZİYONU
(RADIATION INVERSION) [i]Yeryüzünün radyasyonel olarak soğuması sonucunda yere yakın atmosfer seviyelerindeki sıcaklığın yeryüzü sıcaklığından daha yüksek olması durumu. Radyasyon…
-
RADYASYON GECESİ
(RADIATION NIGHT) [i]Bulut ve rüzgarın olmadığı geceler için kullanılan bir terim. Açık ve rüzgarsız bir gecede, yerde ve havadan yere ısı kondüksüyonu ile yüzeye yakın hava tabaka…
-
RADYASYON SİSİ
(RADIATION FOG) [i]Yeryüzünde radyasyonel soğuma sonucunda yer sıcaklığının hemen üzerindeki havanın sıcaklığından veya başlangıçtaki işba sıcaklığından daha aşağıya düşmesi sonucu…
-
RADYASYON YASALARI
(RADIATION LAWS) [i]Radyasyon oluşumunun prensiplerini açıklayan fizik yasaları. Bu yasalar arasında önemli olanları şunlardır: Kirchoff Yasası: Verilen bir dalga boyunda, herhangi…
-
RADYASYONEL DENGE
(RADIATIVE EQUILIBRIUM) [i]Radyasyon emme ve yayma arasındaki denge durumu. Radyasyonel dengenin oluşumunu engelleyen belli başlı durumlar şunlardır: Türbülansla taşınma, buharlaşm…
-
RADYASYONEL SOĞUMA
(RADIATIONAL COOLING) [i]Yerkürenin gündüz güneşten emdiği radyasyonu özellikle açık, bulutsuz gecelerde kaybetmesi sonucu yer ve yere yakın seviyelerin soğuması sürecidir. Geceler…
-
RADYO ATMOMETRE
(RADIO-ATMOMETER) [i]Havanın buharlaşma kuvveti ve radyasyon yoğunluğu gibi iki havasal faktörün aynı şekilde işlediği varsayımından yola çıkarak, bitkiler üzerindeki güneş ışığı y…
-
RADYO DALGALARI
(RADIO WAVES) [i]Kızıl ötesi radyasyonun sonsuz üst limiti ötesinde yaklaşık olarak 1000 mikrondan daha fazla dalga uzunluğuna sahip elektromanyetik radyasyon.
-
RADYO DALGALARIYLA YÖN BULMA
((RDF) RADIO DIRECTION FINDING) [k,i]Radyo dalgaları, radyo alıcı ve vericileriyle yön bulma işlemini tanımlayan terimin kısaltması.
-
RADYO İLE HAVA DURUMU YARDIMI
(RADIO WEATHER AIDS) [i]A.B.D. Deniz Kuvvetleri Hidrografik Büro tarafından hazırlanan ve denizciler için çok yararlı olan tahmin ve hava durumu yayınları için kullanılan terim.
-
RADYO METEOROGRAF
(RADIOMETEOROGRAPH) [i]Uçaklara veya radyosonde balonlarına monte edilen bir dizi meteorolojik aletlerin gösterdiği değerleri otomatik olarak iletmeye yarayan alete verilen isim. R…
-
RADYO TEODOLİT
(RADIO THEODOLITE) [i]Radyo dalgalarının alıcıya ulaştığı yönü (yükseklik ve açı) belirlemede kullanılan bir alet. Alet, yatay ve dikey eksenler etrafında dönebilen antene bağlanmı…
-
RADYOAKTİF DÖKÜNTÜ
(RADIOACTIVE FALL OUT) [i]Nükleer bir patlamada ortaya çıkan radyoaktif maddelerin yeryüzüne inmesi. Bu döküntü patlamadan hemen sonra lokal olarak gerçekleşebileceği gibi gecikmiş…
-
RADYOAKTİVİTE
(RADIOACTIVITY) [i]Alfa ve Beta parçacıkları veya Gama ışınlarının yayılması ile birlikte, karasız elementlerin daha çok kararlı elementlere kendiliğinden ayrılması. Doğal olarak o…
-
RADYOMETRE
(RADIOMETER) [i]Radyan enerjiyi ölçmede kullanılan alet. Alet eter ayrıştırıcı termometreden oluşur. Termometrenin bir haznesi gökyüzüne, bir diğer haznesi de ölçtüğü sıcaklığı yay…
-
RADYOSONDE
(RADIOSONDE) [i]Yüksek seviyelerdeki basınç, sıcaklık, rüzgar ve nispi nem gibi elemanlarının değerlerini belirlemede kullanılan aletlerle donatılmış, elde ettiği bilgileri radyo s…
-
RAKON SONDA
(ROCKOON SOUNDING) [i]Cihazlarla donatılmış küçük bir roketle dünya atmosferinin araştırılması işlemi. Roket büyük bir balon yardımıyla önceden belirlenen bir yüksekliğe kadar çıka…
-
RAOB/RADYOSONDA GÖZLEMİ
(RAOB) [k]Yüksek seviyelerdeki basınç, sıcaklık, rüzgar ve nispi nem gibi elemanlarının değerlerini belirlemede kullanılan aletlerle donatılmış, elde ettiği bilgileri radyo sinyall…
-
RASTGELE TAHMİN
(RANDOM FORECAST) [i]Bazen bilinen yöntemlerle yapılan hava tahminlerinden elde edilen başarı derecesinin değerlendirilmesinde karşılaştırma ölçütü olarak alınan ve ilgili meteorol…
-
RAVİNSONDE
(RAWINSONDE) [i]Radar veya radyo yön bulucu ile takip edilen, balona bağlı radyosonde cihazı ile ölçülen basınç, nispi nem, sıcaklık ve rüzgar gibi ölçümlenen meteorolojik elemanla…
-
RAVIN
(RAWIN) [i]Herhangi bir görsel işlem ve yardım olmadan, radyo ve balon yöntemiyle yapılan yüksek seviye rüzgar gözlemlerine verilen isim.
-
REAUMUR ISKALASI
(REAUMUR SCALE) [i]1731 yılında Fransız fizikçisi Reaumur tarafından ortaya konulan ve günümüzde kullanılmayan bir sıcaklık ıskalası. Bu ıskalaya göre suyun donma sıcaklığı 0 °, ka…
-
RECCO
(RECCO) [k]Meteorolojik keşif uçağından alınan raporun rakam kodu halinde verilmeye başlanacağını belirten kod.
-
REFERANS NOKTASI
(FIDUCIAL POINTS) [i]Bir aletin doğru ölçüm yapıp yapmadığını kontrol etmek amacıyla referans olarak alınan nokta. Meteorolojide, termometrenin referans değeri, standart atmosfer b…