Meteoroloji Sözlüğü
-
P
(P.,) [k]Bofor Hava Sembolleri Sisteminde kısa süreli sağanak yağış için kullanılan kısaltma.
-
PALAEOKLİMATOLOJİ
(PALAEOCLIMATOLOGY) [i]Eldeki kalıntı ve fosil gibi kanıtlara dayanarak, jeolojik çağlar boyunca dünya üzerinde yaşanan çeşitli iklim tiplerinin, içeriğinin ve nedenlerinin belirle…
-
PALMER KURAKLIK ŞİDDETİ E/İNDEKSİ
(PALMER DROUGHT SEVERITY INDEX -(PDSI)) [i]NOAA/Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı tarafından hazırlanan uzun dönem meteorolojik kuraklık şiddeti e/indeksi. Bu e/indeks ço…
-
PALOUSER FIRTINASI
(PALOUSER) [i]Kuzey Idaho ve Doğu Washington civarında Palouser Irmağının vadisine etrafındaki yüksek dağlardan aşağı doğru esen, kuvvetli, tehlikeli katabatik rüzgar. Bu rüzgara '…
-
PAMPERO
(PAMPERO) [i]Arjantin ve Uruguay'da ülkeyi baştan başa kat eden zaman zaman fırtına şiddetinde esen güneybatılı rüzgarlar.
-
PANNUS/PARÇALI
(PANNUS) [i]Parçalı anlamına gelen ve bulutların ikincil türlerini tanımlamada kullanılan Latince kelime. Bu tür bulutlar ya başka bir bulut altında oluşurlar ya da başka bir bulut…
-
PAPAGAYO
(PAPAGAYO) [i]Kosta Rıka kıyıları ve körfez boyunca esen kuvvetli kuzeyli rüzgarlara verilen isim.
-
PARALAKS
(PARALLAX) [i]İki farklı noktadan bakılması durumunda nesnenin görüntüsünün değişik olarak algılanması durumu. Rasatçının bazı meteorolojik aletlerin ıskalalarını okurken paralaks…
-
PARANTHELYON/YALANCI GÜNEŞ
(PARANTHELION) [i]Parhelionlara benzer yalancı güneşler fakat onlardan farkı genellikle güneşten 120 ° derece uzakta oluşmasıdır (bazen 90 ile 120 °). "Mock sun" ile eş anlamlıdır…
-
PARASELEN/YALANCI AY
(PARASELENE) [i]Gerçek ayın etrafında ayın şekline benzer ama renk ve ışık olarak ondan daha sönük olan ay görüntüsü. Bu olay sahte/yalancı güneşe göre daha az gözlenen bir olaydır…
-
PARÇACIK İZLEME MODELİ
(PARTICLE TRAJECTORY MODEL) [i]Serbest atmosfer akış modeli içine bırakılan çoklu parçacıkların gidiş yollarını izlemeye yarayan bilgisayar alt modeli.
-
PARÇALI
(SCATTERED) [s]Gökyüzünün toplam bulut kapalılığı göz önüne alındığında kapalılık miktarının 3/8 ve 4/8 arasında olması durumunda kullanılan terim.
-
PARÇALI AZ BULUTLU
(PARTLY CLOUDY) [i]Günün herhangi bir saatinde, gökyüzünü tam olarak kapatmayan bulutların havada var olması durumu. Parçalı bulutlu teriminin kullanımı için kapalılıkta herhangi b…
-
PARÇALI ÇOK BULUTLU
(BROKEN SKY) [i]Gökyüzünün tamamının kapalılığı göz önüne alındığında, kapalılığın 5/8 ile 7/8 arasında olması durumunda kullanılan kavram.
-
PARÇALI NEHİR BUZU
(DEBACLE) [i]Nehirler üzerinde oluşan buzların bahar aylarında kırılıp, parçalanarak akıntıyla beraber sürüklenmesi.
-
PARÇALI/DEMET
(SHRED CLOUD) [i]"Demet" anlamına gelen ve bulutları tanımlamada kullanılan Latince kelime. Floccus'un yerine kullanılabilen terim. Cumulus tipi bulutlardaki demet şeklindeki görün…
-
PARHELYA/YALANCI GÜNEŞ
(PARHELIA(PARHELION tekil)) [i]Güneşle aynı yükseltide, güneşin 22 ° sağında veya solunda oluşan en az güneş kadar parlak ve renkli yalancı güneş. Bu durumda güneş iki tane gibi gö…
-
PARILTI
(GLARE) [i]Görüş hattı üzerindeki parçacıklar tarafından ışığın yansıtılması veya dağıtılması sonucu oluşan ve çıplak gözle bakılması çok zor olan optik olay.
-
PARLAK BÖLGE
(BRIGHT BANDS) [i]Radar sinyallerinde gözlenen ve ufukta olan yağışın sinyalleri yansıtmasıyla radar ekranında gözlenen parlak algı. Bu bandın parlak görünmesinin nedeni de, buz pa…
-
PARLAK BUZ
(GLARE ICE) [i]Düz, parlak, ışığı yansıtan, tabaka halindeki buz.
-
PARSEL
(PARCEL) [i]Tüm meteorolojik süreçlere tepki verebilen, kendi özelliklerini uzun süre koruyabilecek büyüklükte, meteorolojik özelliklerin dağılımı açısından homojen yapıdaki küçük…
-
PARSEL YÖNTEMİ
(PARCEL METHOS) [i]Çeşitli hava parsellerinin çevrelerine karıştırmadan, etrafıyla herhangi bir özellik açısından alışveriş yaptırmadan yukarı seviyelere doğru hareket ettirme vars…
-
PASKAL
(PASCAL) [i]Bir metrekarelik bir alana etki eden bir Newton'luk bir kuvvetin oluşturduğu basınç birimine verilen isim.
-
PASKAL YASASI
(PASCAL'S LAW) [i]Fransız matematikçi, tanrıbilimci ve fizikçi Paskal tarafından geliştirilen yasa. Bu yasaya göre herhangi bir kap içerisinde bulunan sıvıya dışarıdan basınç uygul…
-
PASTIRMA YAZI
(ALL-HALLOWN SUMMER) [i]Sonbaharın son dönemlerinde yaşanan yaza benzer iyi havalar. Dünyada değişik adlarla bilinmesine rağmen, ülkemizdeki "pastırma yazı/sıcağı" kavramı bu deyim…
-
PENTAD/BEŞ GÜNLÜK PERİYOD
(PENTAD) [i]Meteorolojide beş günlük periyot için kullanılan terim. Bazı iklimbilimciler sıcaklık değerlerini beş günlük ortalama olarak kullanmayı yeğlerler.
-
PERİGEE
(PERIGEE) [i]Ayın yörüngesi üzerindeki dünyaya en yakın olan noktaya verilen isim. Bu terim dünya etrafında dönen bir çok uydu yörüngesi için de kullanılabilir. 'Apogee-Apoci' teri…
-
PERİHELYON
(PERIHELION) [i]Dünyanın yörüngesi üzerindeki güneşe en yakın olan noktaya verilen isim. Bu terim güneş etrafında dönen bir çok gezegen yörüngesi için de kullanılabilir. 'Aphelion'…
-
PERİSİKLONİK HALKA
(PERICYCLONIC RING) [i]Tropikal bir siklon tarafından tamamen kuşatılan önemsiz yüksek basınç kuşağı için kullanılan terim. Bu tür bir yüksek basınç kuşağının oluşumu bir siklonun…
-
PERİYODOGRAM ANALİZ
(PERIODOGRAM ANALYSIS) [i]Bir veri seti içindeki periyodik değişiklikleri analiz etmede kullanılan yöntem. İlk defa A. Schuster tarafından geliştirilmiştir.
-
PERİYOT/DÖNEM
(PERIOD) [i]Zamanla değişen ve tam olarak sabit zaman aralığında tekrarlanan bir fonksiyon için kullanılan terim.
-
PERLICUDUS/SAYDAM
(PERLUCIDUS) [i]Işığı geçiren bulutları tanımlamak için kullanılan ve Latince'de 'saydam/geçirgen' anlamına gelen bir kelime. Aralarında belirgin ve küçük boşluklar bulunan bulut t…
-
PERSONEL HATASI
(PERSONAL EQUATION) [i]Herhangi bir meteorolojik değişkenin gözlemci tarafından okunması veya kaydedilmesi sırasında gözlemcinin kendi özelliklerinden, gözlemcinin kendisinden kayn…
-
PİBAL
(PIBAL) [k]Pilot balon gözlemleri anlamında kullanılan bir kısaltma.
-
PİLOT BALON
(PILOT BALOON) [i]Yerden uçuş süresinin sonuna kadar teodolit adlı izleme aletiyle yapılan gözlemlere dayanılarak yapılan hesaplamalarla balonun uçuşu boyunca tüm seviyelerdeki rüz…
-
PİLOT RAPORU
(PILOT REPORT) [i]Uçağın rotası üzerindeki hava olayları hakkında pilot veya kabin görevlisi tarafından verilen raporlar. PIREP olarak bilinir.
-
PİRANOMETRE
(PYRANOMETRE) [i]Hem yatay bir yüzey üzerinde dağınık radyasyonu (direk güneş ışınları hariç), hem de yatay bir yüzey üzerinde emilen genel radyasyonu (güneş+gökyüzü) ölçmekte kull…
-
PİREP
(PIREP) [k]Uçağın rotası üzerindeki hava olayları hakkında pilot veya kabin görevlisi tarafından verilen raporlar. PILOT RAPORUNUN kısaltması.
-
PİRGEOMETRE
(PYRGEOMETER) [i]Angström tarafından geliştirilen bu alet gece radyasyonunu ölçmek için kullanılır.
-
PİRHELYOMETRE
(PYRHELIOMETER) [i]Güneşten doğrudan gelen güneş radyasyonunu ölçmek için kullanılan alet.