Meteoroloji Sözlüğü
-
E TABAKASI
(E-LAYER) [i]Yerden 80 km. yukarıda ve yaklaşık 30 km. kalınlığa sahip, üst düzeyde iyonize olmuş atmosfer katmanı. Bu tabakanın elektrik geçirgenliği olmadığı yani yalıtkan olduğu…
-
e.,
( e ) [k]Bofor Göstergesinde yağışsız nemli hava için kullanılan kısaltma. Su buharı basıncı için kullanılan sembol.
-
EĞİK RÜYET
(OBLIQUE VISIBILITY) [i]Ufka doğru eğimli görüş hattı boyunca, belli bir referans noktasının çıplak gözle görülebileceği ve tanımlanabileceği en uzak görüş uzaklığıdır.
-
EĞİLME
(TILT) [i]Sıcaklık veya nem alanlarının veya; basınç örüntüsünün belirgin özelliklerinin dikey eğimi. Örneğin: Orta enlem trofları, troposfere doğru yükseklikle batıya doğru yan ya…
-
EĞİM RÜZGARI
(FALLWIND) [i]Fön rüzgarlarına benzer yapıda olan, dağ yamaçlarından aşağıya doğru inen rüzgarın, seviye kazanması sonucunda ısınması durumu. Dağ yamacından aşağıya inen rüzgar ne…
-
EĞİM-YAMAÇ BOYU RÜZGAR SİSTEMİ
(ALONG-SLOPE WIND SYSTEM) [i]Termal kaynaklı, kapalı, günlük dağ rüzgar dönüşü. Alt seviyelerden dağ yamacı boyunca tırmanan rüzgar üst seviyelerde ters yönde eserek devreyi tamaml…
-
EGNELL YASASI
(EGNELL'S LAW) [i]Atmosferin üst seviyelerinde belli bir tabakada, troposferin üst yarısında, doğrusal veya hemen hemen doğrusal esen rüzgarın hızı, yükseklikle ve havanın yoğunluğ…
-
EKMAN HELEZONU
(EKMAN SPIRAL) [i]Yerden yaklaşık 500 m. yukarıya kadar olan seviyede, yani yer seviyesinden gradyan seviyesine kadar, yükseklikle vektörel rüzgar hızının teorik değişimini göstere…
-
EKOKLİMATOLOJİ
(ECOCLIMATOLOGY) [i]Bir canlının, içinde yaşadığı iklimle olan ilişkilerini inceleyen ekoloji dalı.
-
EKOLOJİ
(ECOLOGY) [i]Canlı organizmalar ile çevresi arasındaki ilişkileri inceleyen bilim dalı.
-
EKONOMİK METEOROLOJİ FAYDA GRUBU
(ECOMET - ECONOMIC METEOROLOGY) [i]12 Aralık 1995 tarihinde Belçika-Brüksel'de kurulan, Sözleşmesi Belçika Yasalarına göre düzenlenen, WMO (Dünya Meteoroloji Teşkilatı) Daimi Temsi…
-
EKSOZFER
(EXOSPHERE) [i]Atmosferin gaz yoğunluğu düşük, bir molekülle diğerinin çarpışma mesafesi yüksek, moleküllerin atmosfer dışına kaçması mümkün olan en üst, en dış tabakası. Eksozferi…
-
EKSTRATROPİKAL/TROPİK DIŞI SİKLON
(EXTRATROPICAL CYCLONE) [i]Tropikal kaynaklı olmayan diğer siklon tipleri için kullanılan terim. Orta ve yüksek enlemlerde hareket halinde olan, gezici, cephesel siklonlar için kul…
-
EKVATOR
(EQUATOR) [i]Yerküre üzerinde, '0' derece enlemini gösteren hayali coğrafi daire. Bu daire kuzey ve güney kutup noktalarına eşit uzaklıktadır ve dünyayı, kuzey ve güney yarımküre o…
-
EKVATORAL BATILILAR
(EQUATORIAL WESTERLIES) [i]Tropiklerarası konverjans zonu ekvatora 5 ° kadar yaklaştığında, kuzeydoğu ve güneydoğu yönlerden esmekte olan ticaret rüzgarları ekvatoru geçerken sapma…
-
EKVATORAL SAKİN RÜZGARLAR
(EQUATORIAL CALMS) [i]Kuzey Yarımkürede kuzeydoğulu, Güney Yarımkürede güneydoğulu ticaret rüzgarları arasında kalan bölgede hafif rüzgarların estiği, sakin ekvatoral kuşak. Bu rüz…
-
EKVATORAL TROF
(EQUATORIAL TROUGH) [i]Subtropikal yüksek basınç kuşakları arasında oluşan yarı hareketli alçak basınç merkezleri.
-
EL NİNO
(EL NINO) [i]Peru kıyıları boyunca, Ekvatoral Doğu Pasifik'te okyanus yüzey suyunun aşırı ısınmasına verilen isim. Sık sık yılbaşına denk gelen zamanlarda meydana geldiği için de l…
-
ELEFANTA
(ELEPHANTA) [i]Güneybatılı Musonların bitişinin habercisi olan, Eylül ve Ekim ayları boyunca Hindistan'ın Malabar kıyılarında güney ve güneydoğu yönlerden esen kuvvetli rüzgar.
-
ELEKTRİK AKIMI
(ELECTRIC CURRENT) [i]İki nokta arasındaki potansiyel farkından doğan akım. Meteorolojide, atmosferik elektrik, yer hava akımı, veya toprak akımı olarak farklı kavramlar altında ku…
-
ELEKTRİK FIRTINASI
(ELECTRIC STORM) [i]Elektriksel bir olay olan oraj için kullanılan bir terim. Bu terim, ABD'nin yüksek platolarında açık, kuru, yağışsız, bulutsuz havalarında gözlenen elektrik yük…
-
ELEKTROJET
(ELECTROJET) [i]Aşağı iyonosferde, ekvator yakınlarındaki aşağı enlemlerde gerçekleşen ve yerde etkileri gözlenen dar bir şerit halindeki yoğun dinamik elektrik akımları.
-
ELEKTROMANYETİK RADYASYON
(ELECTROMAGNETIC RADIATION) [i]Uzaydan veya bir cisimden yayılan enerji dalgaları. Dalga uzunluklarına göre sınıflara ayrılır.
-
ELEKTROMANYETİK SPEKTRUM
(ELOCTROMAGNETIC SPECTRUM) [i]Dalga boyu uzunluklarına göre ayrıştırılmış elektromanyetik radyasyon bandı. Bu bandın insan gözüyle algılanabilen ve uzun dalga boylu infrared dalgal…
-
ELEKTROMETEOR
(ELECTROMETEOR) [i]Yıldırım, şimşek, gök gürlemesi, St. Elmo Ateşi ve hale gibi görülebilir ve işitilebilir elektrik kaynaklı hava olayları için kullanılan bir terim.
-
ELEKTROMETRE
(ELECTROMETER) [i]Elektriksel potansiyel farkları ölçmede kullanılan bir alet. Bu aletle potansiyel farkı ölçmede aletin içinden akım geçmesi gerekmediğinden atmosferin herhangi bi…
-
ELEKTROSKOP
(ELECTROSCOPE) [i]Elektrik yükünün olup olmadığını belirlemede kullanılan alet. Bir tüp içerisine yerleştirilmiş basit iki küre veya levhadan oluşur. Kullanıldığı ortamda eğer elek…
-
ELEMENT
(ELEMENT) [i]Belli bir yer ve zamanda, atmosferin fiziksel özelliklerini tanımlayan koşul veya özelliklerden birisi. Bulutluk, yağış, nem vs. gibi.
-
EMAGRAM
(EMAGRAM) [k]Enerji-birim- kütle diyagramının kısaltması. Bu termodinamik diyagramın X ekseninde lineer ölçekli sıcaklık, Y ekseninde ise logaritmik ölçekli basınç vardır. Kuru ve…
-
EMME
(ABSORPTION) [i]Güneş enerjisinin, atmosferi geçişi sırasında atmosfer tarafından veya yeryüzüne ulaştığında kara ve deniz tarafından emilmesidir. Atmosfer, deniz ve kara tarafında…
-
EMME KAPASİTESİ
(EMISSIVITY) [i]Aynı yer ve aynı sıcaklıkta, siyah nesnelerle karşılaştırmalı olarak yeryüzünün veya toprağın radyan enerji emme kapasitesi/oranı.
-
EN DÜŞÜK SICAKLIK
(MINIMUM TEMPERATURE) [i]Belirli bir süre içerisinde ya da bir gün içerisinde kaydedilen en düşük hava sıcaklığı. En düşük hava sıcaklığı siper içerisinde ölçülebileceği gibi, topr…
-
ENDEKS
(INDEX) [i]Bir olayın diğer bir olayla ilişkisini göstermek için kullanılan sayısal ifadeli gösterge. Meteoroloji, özellikle klimatolojide bir ayın hava özelliklerini göstermek içi…
-
ENDEKS DÜZELTMESİ
(INDEX CORRECTION) [i]Ölçüm yapan aletin gösterdiği hatalı değerini düzeltmek için aletten okunan değere eklenmesi gereken (+ veya -) değer. Değer büyüklük bakımından endeks hatası…
-
ENDER GAZLAR
(RARE GASES) [i]Atıl gazlar için kullanılan bir terim.
-
ENERJİ DENGESİ
(ENERGY BALANCE) [i]Yeryüzü ile atmosferin belli seviyeleri arasında emilen ve yayılan radyasyon arasında sürekli bir fark vardır. Genel olarak denge, yer yüzünde gündüz boyunca po…
-
ENERJİNİN KORUNUMU YASASI
(LAW OF THE CONSERVATION OF @ENERGY) [i]Enerjinin vardan yok, yoktan var edilemeyeceğini, diğer bir deyişle evrendeki enerji miktarının sabit olduğunu açıklayan deneylere dayalı fi…
-
ENGEL YÜKSEK
(BLOCKING HIGH) [i]Batılı rüzgarlara neden olan, yerde soğuk yüksekle beraber oluşan, yüksek enlemler boyunca uzanan, sıcak sırt veya cut-off yükseği. Doğuya doğru hareket eden alç…
-
ENGEL/KISITLAMA
(OBSCURATION) [i]Yağış hariç olmak üzere, atmosfer içerisinde yatay görüşü kısıtlayan ve azaltan her türlü olay. Meteorolojik anlamda, görüşü engelleyen bu olaylarından bazıları şu…
-
ENGELLEME
(INTERCEPTION) [i]Ağaçlar, çalılar, ekinler, bitkiler ve diğer nesneler tarafından yere düşen yağmur damlalarının bir kısmının tutularak, toprağa düşmesinin engellenmesidir. Tutula…