Meteoroloji Sözlüğü
-
M
(M.,) [k] Muson Hava Kütlesi için kullanılan kısaltma
-
MAESTRO
(MAESTRO) [i]Adriyatik Denizinde esen kuzey batılı rüzgara verilen isim. Akdeniz'de, özellikle Sardinya ve Korsika kıyılarında esen kuzey batılı rüzgarlar için de bu isim kullanılı…
-
MAK SAYISI
(MACH NUMBER) [i]Hava içerisinde, sürtünmeli ortamda hareket eden cisimler için önem taşıyan bir sayı. Hava içerisinde hareket halinde olan cismin hızının, aynı sıcaklıktaki ses hı…
-
MAKEREL GÖKYÜZÜ
(MACKEREL SKY) [i]Arasındaki boşluklardan mavi gökyüzünün görülebildiği, muntazam dalgalar halinde sıralanmış, yuvarlak görünüşlü, parçalı, uskumru balığının sırtına benzer görüntü…
-
MAKROİKLİM
(MACROCLIMATE) [i]İçerisindeki küçük, yöresel iklim farklılıkları göz ardı edildiğinde, bir bütün olarak çok geniş bir alanı kapsayan genel iklim. Makro iklim bilgileri bu geniş al…
-
MAKROKLİMATOLOJİ
(MACROCLIMATOLOGY) [i] Makro iklim alanlarıyla ilgilenen, bu alanlardaki iklim analizlerini yapan, makro iklimle ilgilenen bilim dalı.
-
MAKROMETEOROLOJİ
(MACROMETEOROLOGY) [i]Genel sirkülasyonu anlamaya ve açıklamaya yönelik olarak büyük ölçekli hava değişimlerini ortaya koyabilmek amacıyla, haftalar ve ayları içeren uzun bir süred…
-
MAKROÖLÇEK
(MACROSCALE) [i]Yeryüzü üzerinde yatay eksende 200 km veya daha fazla bir alanı kapsayan bölümde gerçekleşen meteorolojik olayları belirtmede kullanılan bir terim. Bir kıtayı kapsa…
-
MAKROPATLAMA
(MACROBURST) [i]Etrafındaki 4 kilometre veya daha fazla alanda etkisi hissedilen, geniş, aşağı yönde hava hareketi. Oluşumu bu şekilde olan hasar verici rüzgarlara verilen genel is…
-
MAKSİMUM TERMOMETRE
(MAXIMUM THERMOMETER) [i]En son icrasından/indirgenmesinden sonra otomatik olarak en yüksek sıcaklığı gösteren, hazneye yakın kısmı daraltılmış cıvalı bir termometre. Birçok değişi…
-
MAKSİMUM VORTISITI
(VORTICITY MAXIMUM) [i]Akışkanların vortisiti alanlarının maksimum olduğu alanı veya vortisitinin merkezi için kullanılan terim.
-
MAKSİMUM/EN YÜKSEK
(MAXIMUM) [s]Belirli bir gözlem süresi içerisinde, sıcaklık, basınç veya rüzgar hızı gibi meteorolojik değerlerin ulaştığı en yüksek nokta.
-
MALOJA RÜZGARI
(MALOJA WIND) [i]İsviçre'de Engadine ve Bergell vadileri arasındaki Maloja geçidinde esen rüzgarlara verilen isim. Engandine'nin üst taraflarından aşağı doğru gün boyunca eser ve g…
-
MAMMATO/MEMELİ KÜMÜLÜS
(MAMMATOCUMULUS) [i]Cumulonimbus mammatus olarak kullanılan terim, bulut tabanının altında kese veya memeye benzer bulut parçacıklarının görüldüğü Cb'leri tanımlamada kullanılır. B…
-
MAMMATUS/MEMELİ
(MAMMATUS) [s]Alt seviyelerinde keseler veya memeler şeklinde bulut oluşumuna sahip bulut cinsleri için kullanılan terim. Özellikle, stratocumulus ve cumulonimbus bulutlarının alt…
-
MANOMETRE
(MANOMETER) [i]Gazların basıncını ölçmekte kullanılan alet. Çok farklı yapıda olmalarına rağmen en fazla kullanılanı içerisinde cıva veya benzeri sıvı bulunan iki ucu açık 'U' şekl…
-
MANYETİK ALAN
(MAGNETIC FIELD) [i]Her bir noktasında belirgin şekilde manyetik gücün var olduğu uzay parçasına verilen isim.
-
MANYETİK EKVATOR
(MAGNETIC EQUATOR) [i]Yerküre üzerinde manyetik ibrenin, göstergenin yatay kaldığı, yukarıya kalkmadığı çizgi. Manyetik ekvatorda gücün manyetik hatları yataydır.
-
MANYETİK ELEMANLAR
(MAGNETIC ELEMENTS) [i]Yerkürenin manyetik alanını aşağıda belirtilen üç sayısal değer karakterize eder: A) Astronomik meridyen ile manyetik meridyen arasındaki açıya bağlı olarak…
-
MANYETİK KUTUPLAR
(MAGNETIC POLES) [i]Manyetik meridyenlerin birleştiği yerküre üzerindeki iki nokta. Coğrafi kutuplarla aynı yerde değildir, küçük sapmalar olmasına rağmen tam tersi tarafında da de…
-
MANYETİK MERİDYEN
(MAGNETIC MERIDIAN) [i]Yatay manyetik güç hatlarının yönlerinin birleştiği, bir araya geldiği yerküre üzerindeki çizgi.
-
MANYETOGRAF
(MAGNETOGRAPH) [i]Yerküre üzerindeki manyetik alanların devamlı şekilde kaydını sağlamak için kullanılan alet. Manyetograflarda üç mıknatıs, eksenleri ile yatay şekilde boşlukta tu…
-
MARJİNAL/MİNİMUM GÖREREK UÇUŞ KURALLARI
(MARGINAL/MINIMUM VISUAL FLIGHT RULES -(MVFR)) [i]Pilotun yerde tahmin ettiği genel hava koşullarını içeren kavram. MVFR'nin kriterlerinin anlamı, 1000 ile 3000 feet arası bulut ta…
-
MARSTEN KARESİ
(MARSDEN SQUARE) [i]Okyanuslar üzerindeki meteorolojik bilgilerin coğrafi konumlarını tanıtmak için kullanılan bir sistem. Sistem, Mercator projeksiyonlu dünya haritasını 10° enlem…
-
MASA ÖRTÜSÜ
(TABLECLOTH) [i]Güney Afrika'daki Masa Dağlarının sivri tepeleri üzerinde görülen ve dünyada tek başına oluşan bulutlara en iyi örnek olarak gösterilebilecek doruk bulutlarına veri…
-
MAT
(TRANSLUCENT) [s]Saydam olmayan fakat ışığın içerisinden geçmesine izin verecek kadar geçirgen olan nesneler için kullanılan sıfat.
-
MATANUSKA RÜZGARI
(MATANUSKA WIND) [i]Alaska'da Matanuska Irmağı vadisi boyuca özellikle kış mevsiminde esen hamleli, kuvvetli kuzeydoğulu rüzgarlara verilen isim.
-
MAVİ BUZ
(BLUE ICE) [i]Sahip olduğu büyük moleküller nedeniyle ışığı çok iyi yansıttığı için mavi renkte görünen, büyük kütleli saf buzul. Buz ne kadar saf olursa mavi rengi de o kadar beli…
-
Mb
(Mb.,) [k]Basınç ölçü birimi olan milibar için kullanılan kısaltma.
-
MEDIOKRİS/ORTA
(MEDIOCRIS) [s]Latince'de 'orta' anlamına gelen bulut türü. Orta büyüklükte, kısmen dikine yayılan ve tepeleri oldukça küçük çıkıntılar gösteren cumulus bulutları için kullanılır.
-
MEGA/MEGADİN SICAKLIK
(MEGATEMPERATURE(or MEGADYNE TEMPERATURE)) [i]Havanın standart basıncı olan 1000 milibara adyabatik olarak indirilmesiyle elde edilen sıcaklık yani diğer adıyla potansiyel sıcaklık…
-
MEGABARYE
(MEGABARYE) [i]1 000 000 baryeye eşit olan güç birimi.
-
MEGADİN
(MEGADYNE) [i]1 000 000 dine eşit olan basınç birimi. Santimetrekarede bir mega dinlik basınç, bir bara veya 1000 milibara eşittir.
-
MEGATERMAL BÖLGE
(MEGATHERMAL ZONE) [i]Köppen'in sınıflandırmasına göre sürekli yüksek sıcaklık ve aşırı yağış isteyen tropik bitkilere uygun, kış mevsiminin hiç yaşanmadığı yeryüzü parçası.
-
MELTEM
(BREEZE) [i]Konveksiyon kaynaklı, gece ve gündüz ile yerel yer şekilleri farklılıklarından kaynaklanan hafif veya orta kuvvette rüzgar. Bu rüzgarlar, gece ve gündüz, kara ile deniz…
-
MEMELİ BULUT
((MAMMATUS) POCKY CLOUD) [i]Alt seviyelerinde keseler veya memeler şeklinde bulut oluşumuna sahip bulut cinsleri için kullanılan terim. Özellikle, stratocumulus ve cumulonimbus bul…
-
MENUSKÜS
(MENISCUS) [i]Bir tüp içerisinde gözlenen sıvının üst ucundaki bombeli yüzeyi. Sıvının cinsine göre iç veya dışbükey şeklinde olabilir. Civa cama bulaşmadığı, yapışmadığı için dışb…
-
MERCEK BULUTLAR
(LENTICULAR CLOUD) [i]Aşağı yukarı birbirlerinde ayrı parçalar halinde olan, düz mercek veya bademe benzeyen, dış hatları kesin olarak belli olan bulutlara verilen isim. Bu bulutla…
-
MERİDYENEL CEPHE
(MERIDIONAL FRONT) [i]Yeni Zelanda'da kuzey-güney ekseninde düz şekilde uzanan bir çeşit cephe.
-
MERKEZİ BASINC
(CENTRAL PRESSURE) [i]Yüksek veya alçağın tam merkezinde olan, yer kartında, deniz seviyesine indirgenmiş basınca göre, yüksek basınçta en yüksek değere, alçak basınçta ise en düşü…