Meteoroloji Sözlüğü
-
t
(t.,) [k]Bofor Hava Simgeleme Sisteminde "gök gürültüsü" için kullanılan kısaltma.
-
T
(T.,) [k]Yerde 1 mm. den az yağmur birikintisi veya kar kalınlığı ölçülmesi durumunda çok az yağışı belirtmek için kullanılan kısaltma.
-
TABAKA AKIM
(LAMINAR FLOW) [i]Gaz veya sıvı moleküllerinin bitişik, komşu tabakalara karışmadan bir hat üzerindeki hareketi. Bu harekette bir parçacık kendisinden önceki parçacıkların kat etti…
-
TABAKA BULUTLAR
(LAYER CLOUDS) [i]'Sıralar halinde bulutlar' olarak da isimlendirilen bu bulut tiplerinde dikey yukarı gelişmeler gözlenmez. Cirrus, cirrocumulus, cirrostratus, altocumulus, altost…
-
TABAKALI KURUDUMAN
(LAYERED HAZE) [i]Kararlı yapıdaki bir atmosfer içerisinde, yükseltileri birbirinden farklı ve farklı yerlerde bulunan birçok kirleticinin ürettiği kuru dumanın birbirinden ayrı ha…
-
TABAN BUZU
(ANCHOR ICE) [i]Zemin/taban buzu olarak ta bilinen ve ırmakların altında oluşan buz tabakası. Irmak tabanında bu tür buz tabakası genelde açık geçen gecelerde aşırı radyasyon kaybı…
-
TAÇ
(GLORY) [i]Bulutlu ve sisli havalarda güneş ve ayın etrafında görülen taç halkalarına benzer renkli görüntü.
-
TAF
(TAF) [k](Aerodrome Forecast) Kısaltılmış meydan hava tahminini belirtmek için kullanılan uluslararası kod. "Tafor"un kısaltılmış şekli.
-
TAFOR
(TAFOR) [k]Tam olarak meydan hava tahminini belirtmek için kullanılan uluslararası kod.
-
TAHMİN
(FORECAST) [i]Belirli bir alana belirli bir zaman diliminde gelebilecek havanın tahmini. Başarılı bir tahmin, objektif yöntemlerin kullanılmasına, haritaların iyi analiz edilmesine…
-
TAHMİN İHBARI
(WATCH) [i]Kuvvetli kar yağışı, kış fırtınaları, yağış veya ırmak taşkınları, kuvvetli oraj ve tornado gibi tehlike yaratan veya hasara neden olabilecek kuvvetli hava olaylarının i…
-
TAHMİN KARTI
(PROGNOSTIC CHART) [i]Basınç, cepheler, yağış, sıcaklık ve diğer meteorolojik elemanları içeren tahmin kartları. Prog olarak ta kullanılır.
-
TAİGA
(TAIGA) [i]Tundranın bittiği bölgelerden başlayan, genellikle Sibirya'nın kuzey kesimlerinde görülen soğuk, bataklık ve ormanlık alanlara Rusların verdiği isim. Aynı özellikleri ta…
-
TAKU RÜZGARI
(TAKU WIND) [i]Ekim ve Mart ayları arasında Alaska'da esen kuvvetli, hamleli, doğu-kuzeydoğulu rüzgarlara verilen yerel isim. Taku ırmağının başladığı yerlerde bu rüzgarın hızı kas…
-
TAM FİZİK SAYISAL MODEL
(FULL-PHYSICS NUMERICAL MODEL) [i]Hava kirliliği yoğunluğunu ölçmek için geliştirilmiş bilgisayar modeli. Atmosferin dinamik ve termodinamik durumunu göz önüne alan tüm denklemleri…
-
TANECİKLİ KAR
(GRANULAR SNOW) [i]Herhangi bir boyutunda çapı 1 mm.yi geçmeyen, az çok düz, dikdörtgen şekilli, yumuşak doluya benzer, mat, beyaz kar taneciklerine benzer yağış. Bu tür yağışlar y…
-
TANI MODELİ
(DIAGNOSTIC MODEL) [i]Hava kirliğinin yoğunluğunu hesaplamada kullanılan bir bilgisayar modeli. Bu modelde aktüel rüzgara benzer bir rüzgar ortamı bilgisayarda yaratılır ve hava ki…
-
TARIMSAL KLİMATOLOJİ
(AGRICULTURAL CLIMATOLOGY) [i]Tarım, tarımsal aktiviteler ve iklim arasındaki ilişkilerle ilgilenen klimatoloji dalı. Tarımsal klimatoloji ile tarımsal meteoroloji kavramları birbi…
-
TAŞINMA DÜZELTMESİ
(ROMOVAL CORRECTION) [i]Barometre yerinin bir başka yere taşınması ve yeni yer ile eski yer arasında yükselti farkı olması durumunda barometre değerlerinde yükseltiye göre yapılan…
-
TAŞKIN
(FRESHET) [i]Kuvvetli ve uzun süren yağışlar veya kar erimeleri sonucunda çay, nehir ve ırmakların taşması. Tatlı su taşkını.
-
TATLI SU
(FRESH WATER) [i]Tuz içermeyen,yağmur, göl ve ırmak suları. Deniz suyundan tek farkı tuz eksikliğidir. İçilebilir su.
-
TAVAN
(CEILING) [i]Eğer parçalı bulutlu veya çok bulutlu rapor edilmişse o zaman en alçak bulut tabakası, eğer gökyüzü tamamen kapalı rapor edilmişse o zaman da dikey yukarı doğru görüş…
-
TAVAN IŞIĞI
(CEILING LIGHT) [i]Bulut tabanının yerden olan yüksekliğini belirlemede kullanılan, yerden buluta doğru ince bir ışık demeti gönderebilen, dışı korumalı optik sistem.
-
TAYF
(SPECTRUM) [i]Doğrusal olarak gelen bireysel bir ışık dalgasının herhangi bir ortamda kırılması veya ayrışması sonucunda oluşan renk sıralaması. Gök kuşağı güneşten gelen güneş ışı…
-
TAYFUN
(TYPHOON) [i]Kuzey Pasifik Okyanusunun batısında gelişen tropikal fırtınalarda, yer rüzgarının 65 Knots (74 mil/saat) veya daha fazla esmesi durumunda, tropikal siklonlara verilen…
-
TAZE
(FRESH) [s]Konut içinde veya dışındaki havanın değişik şekillerle kirleticilerden arındırılması. Rüzgar için kullanıldığında, rüzgarın kendi sınıfı içindeki rüzgarlardan daha kuvve…
-
TEK İSTASYONLA ANALİZ
(SINGLE STATION ANALYSIS) [i]Askeri meteorolojistlerin gelen hava hakkında bilgi edinme ve becerilerini artırmak amacıyla Şikago Üniversitesi tarafından geliştirilen ve bir istasyo…
-
TEKRAR
(RECURRENCE) [i]Havaya ilişkin olarak her yıl, ocak ayında kar erimesi veya mayısta soğuk hava yaşanması gibi belli düzensizliğin tekrarlanması olayı.
-
TEKSAS KUZEYLİSİ
(TEXAS NORTHER) [i]Amerika Birleşik Devletlerinin büyük düzlüklerinin güney-orta kesimlerinde kuzey ve kuzeybatı yönlerden keskin bir soğuk cephenin peşi sıra esen, sıcaklıklarda d…
-
TELE BAĞLANTILAR
(TELECONNECTIONS) [i]Yerkürenin geniş alanları üzerinde oluşan atmosferik sirkülasyon değişimlerinin birbirleriyle olan bağlantılarını anlatan terim. Bu bağlantının iyi anlaşılması…
-
TELEMETEOROGRAF
(TELEMETEOROGRAPH) [i]Değişkeni ölçen ölçüm aleti ile kaydedicisi arasında belli bir mesafe olan, ölçüm aleti tarafından belirlenen değerlerin kablolu veya kablosuz olarak kaydedic…
-
TEMP
(TEMP) [k]Meteorolojik mesajlarda, kara radyosonde istasyonlarından alınan yüksek seviyelere ait basınç, sıcaklık ve işba sıcaklıkları bilgilerinin rüzgarla beraber veya rüzgarsız…
-
TEODOLİT
(THEODOLITE) [i]Yükseklik ve azimut açısını ölçmek suretiyle pilot balon veya pibalın atmosfer içerisindeki hareketini izlemeye yarayan optik alet. Yatay ve dikey eksen etrafında r…
-
TEORİK METEOROLOJİ
(THEORETICAL METEOROLOGY) [i]Dinamik Meteoroloji olarak da bilinen meteorolojinin bu dalı, klasik fiziğin laboratuar verileri ile matematiksel fiziği, meteorolojik olaylarda etkili…
-
TEPE
(CAP) [i]Sıcak hava tabakası üzerinde tırmanan kuru havanın oraj oluşumunu geciktirmesi. Bu şekilde yükselen havanın tırmanışa geçtiği alan çok soğuk olduğundan fazla yükselmesine…
-
TEPE BULUT
(CAP CLOUD) [i]Dik ve tek dağ tepelerinde, tırmanan havanın zorunlu olarak yükselmesi, soğuma ve yoğunlaşma nedeniyle oluşan durağan bulut parçası. Bu kavram aynı zamanda, Cumulus…
-
TEPE ENVERZİYONU
(CAPPING INVERSION) [i]Yukarı seviye enverziyonu. Bu enverziyon tabakası konvektif faaliyetin tepesinde bir şapka gibi durur ve konvektif yükselişin üst sınırını belirleyerek daha…
-
TEPE HAMLE
(PEAK GUST) [i]Ani rüzgar hızı artışında gözlenen veya kaydedilen en yüksek değer.
-
TEPE SİSİ
(HILL FOG) [i]Yüksek bir arazi parçasını veya tepeyi çevreleyen alçak bulut için kullanılan terim. Bu terim, tepeyi tırmanmakta olan havanın soğuyarak doyma ve yoğunlaşma noktasına…
-
TEPE YAPAN KÜMÜLÜS
(TOWERING CUMULUS) [i]Cumulus Congestus için kullanılan diğer isim. Boyu enini geçen, tek ve kubbe şekilli veya çok hızlı gelişen kümülüs bulutları için kullanılan terim. Cb bulutu…