Meteoroloji Sözlüğü
-
ENKAZ BULUTU
(DEBRIS CLOUD) [i]Yerde ve yere yakın yerlerde oluşan kendi etrafında dönen, yerde oldukça fazla hasara neden olan toz veya bulut tabakası. Enkaz bulutlarının görünmesi, o bölgede…
-
ENLEM
(LATITUDE) [i]Dünyayı iki eşit parçaya ayıran ekvatorun 0 Derece sayılmasıyla, yerküreyi kuzey ve güney olarak iki ayrı bölüme ayıran, 90 tane kuzey, 90 tane güney yarımkürede yer…
-
ENTALPİ
(ENTHALPY) [i]Herhangi bir maddenin birim kütlesinin içerdiği ısıyı belirtmek için kullanılan terim. Birimi jul / gram. veya kalori/gramdır. Gizil ısının tam tersine hissedilebilir…
-
ENTERPOLASYON / TAŞIMA
(INTERPOLATION) [i]Grafiksel veya sayısal yöntemler kullanılarak, ölçümü yapılan bir noktanın değerlerinden herhangi birisinin ölçümü yapılmayan ve değeri bilinmek istenen noktaya…
-
ENTROPİ
(ENTROPY) [i]Tersine çevrilebilir bir termodinamik işlemde, eğer bir madde belli bir T sıcaklığında Q kadar ısı emerse, dQ / T oranı o maddenin entropi artışını gösterir. Entropi b…
-
ENVERZİYON
(INVERSION) [i]Atmosfer içerisinde yukarı seviyelere doğru çıkıldıkça hava sıcaklığının azalması yerine artmasıdır. Yer seviyesindeki enverziyonun temel nedeni, üst seviyeleri etki…
-
ENVERZİYON TABAKASI
(INVERSION LAYER) [i]Yükseklikle sıcaklığın arttığı tabaka. Enverziyon tabakası boyunca statik karalılık görülür ve dikine yukarı hava hareketi yoktur. Eğer enverziyon tabakası nem…
-
ERG
(ERG) [i]C.g.s birim sisteminde, iş veya enerji birimi. Bir dinlik bir kuvvetin bir cisme bir noktadan uygulanması durumunda, o cismi 1 cm. hareket ettirmesi durumunda yapılan işe…
-
ERGİME-DONMA
(REGELATION) [i]Ergime ve donma gibi çift süreci içeren bir olay. Erime noktasına yakın bir sıcaklıkta bulunan buz, fazla basınç uygulanarak eritilir. Fazla basınç, erime noktasını…
-
ERGİME/DONMA ISISI
(HEAT OF FUSION/FREEZING) [i]Sıcaklık sabit kalmak koşuluyla, katı haldeki bir maddenin birim kütlesinin sıvı hale gelmesi için verilmesi gereken ısıya ergime, 1 gram maddenin sıvı…
-
ERİK YAĞMUR
(PLUM RAINS) [i]Yaz ayları boyunca Doğu Çin ve Japonya'da gözlenen iri damlalı yağmura verilen isim.
-
ERİME
(ABLATION) [i]Erime ve buharlaşma yoluyla kar ve buz tabakasının yok olması. Özellikle buzullar meteorolojik değişkenlere daha duyarlıdır. Güneş radyasyonu (kapalılık derecesi), sı…
-
ERİME NOKTASI
(MELTING POINT) [i]Donma noktasının tersine, katı bir maddenin hal değiştirerek sıvı hale geçtiği sıcaklık.
-
ERİME SEVİYESİ
(MELTING LEVEL) [i]Atmosferden, bulutlardan yere doğru düşmekte olan kar taneleri ve buz kristallerinin eridiği seviye.
-
EROZYON
(EROSION) [i]Gel-gitlerin, akarsuların, hareketli buzulların, yağmur tanelerinin, dalgaların, rüzgarların yeryüzünü tahrip etmesi, aşındırması olayı.
-
EŞ ANOMALİ HATTI
(ISABNORMAL LINE) [i]Özellikle sıcaklık için çizilen, eş anomalileri birleştiren eğrilere verilen isim.
-
EŞ POTANSİYEL YÜZEY
(EQUIPOTENTIAL SURFACE) [i]Herhangi bir bölgedeki noktaların kuvvet alanlarının (elektriksel, manyetik veya yerçekimsel) aynı değere sahip olması, aynı potansiyeli taşıması durumu.
-
EŞ YAĞIŞ
(EQUIPLUVE) [i]İstasyonlardan elde edilen aylık ortalama yağış değerlerini birleştiren eğrileri içeren harita.
-
EŞARP/ÇARŞAF BULUT
(SCARF CLOUD) [i]Gelişen cumulus bulutlarının üst taraflarının yükselmesi sonucunda, genleşmesi ve ani soğumasıyla oluşan ince, dağınık, cirrus gibi bulutlara verilen isim.
-
EŞBULUTLULUK/İZONEF
(ISONEPH) [i]Eş bulutluluk miktarına sahip olan noktaları birleştiren çizgi.
-
EŞDEĞER SICAKLIK
(EQUIVALENT TEMPERATURE) [i]Rossby tarafından tanımlanmış bu kavram; nemli bir hava parseline, içerisinde taşıdığı su buharı yoğunlaşana kadar, yapay bir adyabatik süreç uygulanır…
-
EŞDEĞER YÜZEY
(EQUISUBSTANTIAL SURFACE) [i]Atmosferik elemanların değişken değerlerinin sabit değere sahip olduğu atmosferik yüzey.
-
EŞGRADYAN
(ISOGRADIENT) [i]Barometrik basınç, sıcaklık veya diğer elemanların eş yatay gradyanına sahip olan noktalarını birleştiren çizgi.
-
EŞGÜNEŞLENME/İZOHEL
(ISOHEL) [i]Belirli bir zaman aralığı boyunca, eşit miktarda güneşlenmeye sahip olan noktaları birleştiren çizgi.
-
EŞHACİM
(ISOSTERS) [i]Eşit özgül hacme sahip olan noktaları birleştiren çizgi. Özgül hacim, birim kütlenin hacmidir.
-
EŞİT SAPMA
(EQUIDEPARTURE) [i]Normal değerlerden sapmadaki eşitlik. Eşit sapma eğri veya çizgilerine izometral adı verilir. Elde edilen sapma değerleri bir harita üzerine işlenip eş olan değe…
-
ESKİ KAR
(FIRN or FIRN SNOW) [i]Yağan karın birbirine yapışarak sıkışık bir hal alması. Yeni yağan kar belli bir süre taneler halinde kaldıktan sonra kısmen erime ve yeniden donma sonrasınd…
-
ESME HATTI
(LINE BLOW) [i]Antisiklonun güney tarafında gözlenen kuvvetli zaman zaman fırtına şeklinde esen rüzgarların bulunduğu bölge. Bu bölge aynı zamanda antisiklonun yanında bulunan sikl…
-
EŞORAN/İZOMER
(ISOMER) [i]Eş oranlara sahip olan noktaları birleştiren çizgi.
-
ESPY-KOPPEN TEORİSİ
(ESPY-KOPPEN THEORY) [i]Rüzgar hızının gün içindeki değişimini açıklayan teori. Bu teoriye göre; günlük sıcaklık artışına parelel olarak rüzgar hızı da artar. En kuvvetli rüzgar gü…
-
ESPY'NİN FIRTINALAR TEOREMİ
(ESPY'S THEORY OF STORMS) [i]Genel veya siklonik fırtınaların hareketleri, gelişmeleri ve kaynaklarını açıklayan teori. Bu teoreme göre, fırtınanın felsefesi şöyle belirtilmektedir…
-
EŞRÜZGAR HIZI/İZOTAK
(ISOTACH) [i]Eşit rüzgar hızlarına sahip olan noktaları birleştiren çizgi.
-
EŞRÜZGAR YÖNÜ/İZOGON
(ISOGON) [i]Eş rüzgar yönlerine sahip noktaları birleştiren çizgi.
-
EŞSICAKLIK/İZOTERM
(ISOTHERM) [i]Eşit sıcaklık değerlerine sahip olan noktaları birleştiren çizgi. İzotermler, belli bir zamandaki sıcaklıkları göstermek için çizilebileceği gibi, belli bir dönemdeki…
-
EŞYAĞIŞ/İZOHAYT
(ISOHYET) [i]Belirli bir zaman aralığı boyunca, eşit miktarda yağış miktarına sahip olan noktaları birleştiren çizgi.
-
EŞYOĞUNLUK/İZOPİKNİK
(ISOPYCNIC) [i]Yoğunlukta eşitliğe sahip olmak. Hava içinde eşit yoğunluğa sahip olan noktaları birleştiren çizgiye izopiknik çizgisi, eşit hava yoğunluğuna sahip olan yüzeylere de…
-
ETEZYEN RÜZGARI/ MELTEM
(ETESIAN WINDS) [s,i]Özellikle Ege Denizi üzerinde olmak üzere, Akdeniz'de esen kuzeyli yaz rüzgarı. Eski Yunanlılardan beri çok iyi bilinen ve periyodik dönemleri izlenen etezyen…
-
ETKİLİ HAVA
(SEVERE WEATHER) [i]Genellikle tipi, etkili kar yağışı, kuvvetli oraj, sele neden olan sağanak ve fırtına gibi hasarlara neden olan veya günlük yaşamı etkileyen lokal hava olayları…
-
ETKİLİ RADYASYON
(PENETRATING RADIATION) [i]Opak maddelerden normal ışık ışınları gibi geçebilen Gama, kozmik ve X ışınları için kullanılan terim.
-
ETKİLİ/KUVVETLİ ORAJ
(SEVERE THUNDERSTORM) [i]Saatte 50 km. veya daha fazla hızlı rüzgara veya çapı 2 cm. veya daha fazla doluya neden olan oraj için kullanılan deyim. Etkili veya kuvvetli orajda sele…