İslami Terimler Sözlüğü
-
çağındaki insanların
Allah’ın isteklerini şartlarına uygun bir şekilde yerine getirmesi. Namaz kılma, oruç tutma ve diğer ibadetleri yerine getirme gibi. “…Bana olan sözünüzü ifa ediniz ki ben de size…
-
cahil
1. Bilgisiz, bilmeyen. “Cahili olduğunuz bir konuyu âlim kişilere sorunuz.” (Hadis) 2. Aptal, ahmak. 3. Hak bilgisinden yoksun olduğu için gerçeğe aykırı olarak inanan ve hareket e…
-
cahiliye
Hz. Muhammed’in peygamberliğinden önce, insanların yaşa- dıkları ve özünde, putlara tapma, soysopla övünme, hukuksuzluk, kibir ve zayıfları ezme gibi olumsuzlukları barındıran sosy…
-
cahim
1. Çok kızgın alevli ve şiddetli ateş. 2. Cehennem. “Kim ki (Al- lah’ın emirlerine karşı) azgınlık gösterir ve dünya hayatını (ahirete) tercih ederse onun varacağı yer şüphesiz cah…
-
caiz
1. Serbest ve geçerli olma. 2. Din, yasa, örf, âdet ve törelere göre yapılmasında sakınca olmayan; işlenmesine izin verilen şey. 3. İslam’da, yapılması veya yapılmaması konusunda e…
-
çalıştırmayı
Hz. Muhammed’e teklif etmiş, o da bu öneriyi kabul etmiş ve yaptığı ticaretten büyük kazançlar sağlamıştır. Hz. Muhammed’in doğruluğu- nu, ahlakının güzelliğini, vefakârlığını
-
cami
1. Toplayan, bir araya getiren, toplayıcı, kaplayan, içine alan. 2. Mabet, mescit. “Şu dört minareli cami ki yoktu hiçbir eşi/Ki parlıyordu hilalinde sanatın güneşi.” (M. A. Ersoy)…
-
cami ve mescitlerde
Müslümanları eğitmek ve güzel olan şeylere yöneltmek amacıyla, cuma ve bayram günle- rinde, ramazan ayında ve mübarek
-
can
1. Gönül, yürek. 2. Ruh. 3. İnsanlar ve hayvanlarda hayatı devam ettiren ve ölümle vücuttan ayrılan unsur, öz. “İşbu söze Hak tanuktur/Bu can gövdeye konuktur/Bir gün ola çıka gide…
-
can beden kafesinden kurtulup
Allah’a döndüğü için bu gece vuslat gecesi, kavuşma günü olarak değerlendirilmiştir. Mevlana, Allah’a kavuşmayı ‘sevgi- liye kavuşma günü.’ anlamında “şebiarus” (düğün gecesi) olar…
-
canlıların ölmesi için
İsrafil adlı meleğin sura üflemesi. “Nefhayiula gerçek- leştiği, yeryüzü ve dağlar yerlerinden kaldırılıp şiddetle birbirine çarpılarak darmadağın olduğu zaman, işte o gün olan olm…
-
canlıların rızkını verenin
Allah olduğuna dikkat çekilir ve dünya hayatının bir sınav olduğu vurgulanır. Bu sınavı kaybeden kâfirlerin dünyada yapmış olduklarının ahirette kendilerine bir yararı olmayacağı b…
-
cariye
1. Eskiden savaşta ele geçirilen kadın köle. “Allah’a ortak koşan (hür) kadınlarla onlar iman edinceye kadar evlenmeyin. İman etmiş cariye bir hanım, -hoşunuza gitse bile- Allah’a…
-
çarpışmak üzere
Medine’den Tebük’e bizzat kendisinin de katılarak sevk ettiği en güçlü askeri harekât. Tebük, Hicaz bölgesinin kuzeyinde, Medine’den Şam’a giden yolun ortasında bulunan bir şehrin…
-
çarptırıldılarsa peygamber döneminin
Mekkeli putperestleri de inkârlarının cezalarını çekecekleri vurgulanır. Bu
-
ce
Allah bilir. “Kim falcıya gider de fal baktırır ve falcının dediklerini doğrularsa; Hz. Muhammed’e indirilen(vahy)i inkâr etmiş olur.” (Hadis) Faraklit İncil’de, Hz. İsa’nın kendis…
-
cedel
1. Bir konu üzerinde tartışma, çekişme, münakaşa. “Hidayete erdikten sonra (inanç konularında) cedel yapan topluluklar sapıtmışlardır.” (Hadis) 2. Tartıştığı kişiyi sustur- mak içi…
-
cehennem
1. Ateş, ateş çukuru, derin hendek. “Karac’oğlan der ki her sözüm haktır/Yiğit olmayanın yalanı çoktur./Cehennem yerinde hiç ataş yoktur/Herkes ataşını bile götürür.” (Karacaoğlan)…
-
çek anlamda mümin iseniz
Allah’a ve Peygamberine itaat edin, aranız(dak)i
-
çelebi
1. Kibar, zarif, asil, okumuş, bilgili kimse. 2. Allah adamı, Allah’a bağlı adam. 3. Mevlana’nın soyundan gelen. 4. Osmanlı döneminde şehirli halk arasında kullanılan unvan sözcüğü…
-
cemaat
1. Topluluk, insan kalabalığı. “Ölenler öldü, kalanlarla mustarip kaldık/Vatanda hor görülen bir cemaatiz artık.” (Y. K. Beyatlı) 2. Aynı dü- şünce etrafında bir araya gelen toplul…
-
cenabet
1. Cinsel ilişkide bulunmak veya başka sebeplerle zevk duya- rak cünüp olma durumu, cünüplük. “Ey iman edenler! Cenabet iseniz, yıkanınız.” (Kur’an-ı Kerim 5/6) 2. Bazı temel ibade…
-
cenaze
Gömülmemiş insan ölüsü. “Nerden çıktı bu cenaze, ölen kim?/Bu kaçıncı bahçe gördüm tarumar.” (C. S. Tarancı)
-
cenaze namazı kılındığında cenazeye katılan
Müslümanlar veya taziyeye gelenler ölünün iyiliklerinden bahsederek hayırla anarlar. Hz. Peygamber,
-
cenin
1. Ana rahminde doğma zamanını tamamlayamamış veya vaktin- den önce düşmüş çocuk. 2. Henüz doğmamış, doğum vaktine kadar ana rah- minde kalan çocuk. Kur’an-ı Kerim’de insanın yarat…
-
cennet
1. Bahçe, çok güzel ve ferahlık veren yer; meyvelik, ağaçların, suların ve gölgelerin bol olduğu yer; uçmak. “Dediler: ‘Cehennem’de odun bulunmaz;/Yolcu, yakacağını kendi götürür!’…
-
cennete yerleştirilmiş ve
Allah’ın koyduğu sınırlar çiğnenince Hz. Âdem’le beraber oradan çıkarılmıştır. İslam dini Hz. Havva’yı ve onun şahsında tüm
-
cennetlik olduklarına
Müslümanlar tarafından şahitlik edilmesi, meleklerin 339 de şehitlerin imanlı bir şekilde öldüklerine şahitlik etmeleri, Allah huzurunda
-
çerçevede
Lokman, oğluna, Allah’a şirk koşmamasını, yalnızca Allah’a ibadet etmesini, Allah’a isyan içermeyen konularda anne ve babasına saygılı olma- sını, iyi insanlarla dostluk yapmasını,…
-
çerçevede cehennem azabından kurtulmak için
Allah’a iman, namaz kılma, fakirlere yardım etme, Allah’ın emirlerine karşı duyarlı olma, namusu koru- ma, emaneti muhafaza etme, sözünde durma ve davalarda dosdoğru şahitlik yapma…
-
cerh
Bir hadis ravisinin temel inanç esasları, dinî sorumluluklarını yerine getirme ve duyup öğrendiği hadisleri başkalarına aynen rivayet etme bakımından bir kusurunun ve yanlışının bu…
-
çeşitli hadislerinde
Fatiha’dan sonra âmin demenin önemini vurgulamıştır. 19 “Sizden biriniz namazda âmin dediğinde melekler de semâda âmin, der…” (Hadis) “Ya İlahî! Bize tevfik gönder…/Doğru yol hangi…
-
cevamiulkelim
1. Kelimeleri, ifadeleri toplayan, az sözle çok şey anla- tan özlü sözler. 2. Az sözcükle çok manayı anlatma sanatı. 3. Kur’an-ı Kerim. Kur’an-ı Kerim’in özelliklerinden birisi de…
-
çevresinde kurulan fuarlara katılmak için
Mekke’ye gelen Araplar arasında İslam’ı yaymak istiyordu. Peygamberliğinin on birinci yılı olan 620 yılının
-
çevrimi düzenleyen başlıca 6
Hristiyan Yortusu: 1. Noel (Christmas): Hz. İsa’nın doğuşunun hatırasına yapılan bayramdır. 25 Aralık’ta kutlanır. 2. Epifani: Noel ile ilgili ve onun devamı
-
ceza
1. Bir şeyin bedeli ve tam karşılığı. “Cennet halkı, yaptıklarının ceza- sı olarak cennette ebedî kalacaklardır.” (Kur’an-ı Kerim 46/14) 2. Mükâfat, ödül. “İyiliğin cezası iyilikte…
-
cezaların bireyselliği hatırlatılır ve
Allah izin vermedikçe hiçbir kimsenin yardımının olmayacağı vurgulanır. Allah’ın insana verdiği nimetlere karşı insanın yeterince şükretmemesinden dolayı, ahirette bu nimetlerden s…
-
cezbe
1. Kendinden geçme, ruhsal coşku. 2. Bir duygu veya inanışın etkisiyle aşırı şekilde coşup kendinden geçme durumu. 3. Allah aşkıyla insanın kendi varlığından geçip kendinden habers…
-
ci imam olan
Mehdi’nin yeniden geleceği güne kadar yönetim yetkisi onun temsilcisi konumunda olan fakihlere 384 devredilmiştir. Fakihleri yönetim ve yargı konularında yetkili kılan temel niteli…
-
ci suresi olan
Neml Suresi’nde bu kraliçenin başından geçenlerle ilgili ayrın- tılı bilgiler verilmiştir. Beni İsrail İsrailoğulları. Lakabı İsrail olan Yakup Peygamber’in soyundan gelenler; Hz.…