İslami Terimler Sözlüğü
-
ibadet
1. Boyun eğme, itaat etme, saygı duyma. “Ey insanoğulları! Ben size, ‘şeytana ibadet etmeyin, o sizin için apaçık bir düşmandır, bana ibadet edin, dosdoğru yol budur diye bildirmed…
-
ibadethane
Çeşitli din mensuplarının kendilerine mahsus ibadet, tapınma, ayin ve merasimlerini gerçekleştirmek için toplandıkları yer. Müslümanlıkta ibadethane mescitler ve camilerdir. Ayrıca…
-
ibadeti amacıyla
Mekke’deki Kâbe’yi ziyaret eder. Hz. Peygamber, Mekke’ye 229 Müslüman olmayanların girmesini yasaklamıştır. Mekki Sure Hz. Peygamber’e hicretten önce Mekke döneminde inen sureler.…
-
ibadeti yalnızca
Allah’a yapmasını emreden ayetle sure son bulur.
-
ibadetle
Allah’ın yolunda gitme ve İslam’ın güzelliklerini benimseme.
-
ibadetlerden sorumlu olmasalar da akıllarıyla
Allah’ın varlığını ve birliğini bilmelerinin gerekliliğini savunmuşlardır. 4. Ergenlik çağına ulaşmadan ölen.
-
ibadilik
Abdullah b. İbad (ö. 64/683) tarafından kurulan ve günümüze kadar varlığını devam ettiren bir Haricî fırkası. Adını, kurucusu olan Abdullah b. İbad’dan almıştır. Kuzey Afrika ve Um…
-
ibnisebil
1. Yolcu, bir yerden bir başka yere giden kimse. 2. Kendi memleketinde zengin bile olsa yolculuk sırasında herhangi bir nedenle yoksul ve muhtaç duruma düşerek zekât verilebilecek…
-
ibret
1. Ders alma, öğüt alma. “Kuşkusuz sizin için hayvanlarda da büyük bir ibret vardır. Zira size onların karınlarındaki işkembe ile kan arasından (gelen), içenlerin boğazından ko- la…
-
ibret alarak
Allah’ı çokça hatırlaması tavsiye edilir. Surede, yoğun olarak ahirete vurgu yapılır. Müminlerin ahiret günü için yaptıkları hazırlıklar ele alınır ve geceleri namaz kılmaları, seh…
-
icabet
1. Çağrıya olumlu karşılık verme. “Ey iman edenler! Allah ve Resulü her ne zaman sizi, size hayat
-
icar
1. Bir şeyi kiraya vermenin karşılığı olarak elde edilen menfaat, bedel. 2. Mal ve hizmetin ücret karşılığı kiralanması. “Bir işçiyi tutan icarını daha önceden belirlesin.” (Hadis)
-
icaz
Bir şeyin benzerini yapmada veya bir sözün benzerini söylemede herkesi susturma, cevap veremez duruma düşürme, çaresiz ve âciz bırakma.
-
icazet
1. İzin verme, onay, onaylama, müsaade etme, ruhsat verme. 2. Eskiden medreselerde, eğitim ve öğretim kurumlarında hocanın okuttuğu talebeye verdiği diploma benzeri yeterlilik belg…
-
icazulkur’an
1. Kur'an-ı Kerim’in mucize olması. 2. Kur'an-ı Kerim’in sahip olduğu hem edebî üstünlük hem de içerik zenginliği nedeniyle benzerinin meydana getirilememesi özelliği. 3. Allah’ın,…
-
içerisinde
Tevrat’a ait metinler ile On Emir’in bulunduğu sandık. “Ve peygamberleri onlara (İsrailoğulları’na) dedi ki: “Onun hükümdarlığının alameti; içinde Rabb’inizden bir huzur, Musa
-
içindekilerle amel ederse
Allah o kimsenin anne ve babasına ahiret gününde güneşten daha parlak bir taç giydirir.” (Hadis) Kur'an-ı Kerim, 114 sure, yaklaşık 6666 ayet ve 30 cüzden oluşmak- tadır. Kur’an-ı…
-
içiren ve nimetlendiren
Allah’a hamdolsun.” (Hadis) 3. Ekmek. 4. Allah tarafından insanlara iman başta olmak üzere her çeşit iyiliğin verilmesi ve her çeşit zararın uzaklaştırılması. “Kim Allah’a ve elçiy…
-
içki
Aklın doğru düşünme ve karar verme yeteneğini gideren, içinde alkol ve uyuşturucu bulunan, kullanıldığında sarhoşluk veren her türlü katı veya sıvı madde. “Ey iman edenler! İçki, ş…
-
icma
1. Toplama, dağınık şeyleri bir araya getirme, ittifak etme. 2. Bir konuda fikir birliği etme, ortak karar verme. “Benim ümmetim hata üzerine icma etmez.” (Hadis) 3. Hz. Peygamber’…
-
icmayı da reddeden
Zahiriye Mezhebi sadece sahabe icmasını kabul etmiştir. Mezhep, önceleri Bağdat ve civarında
-
içtihat
1. aba gösterme, bir işi yapmak için olanca gayreti harcama, güç ve imkânı sarfetme, zahmet çekme, ısrarlı olma. 2. Dinî konularda kıyas yoluyla yeni sonuçlar elde etme, hüküm çıka…
-
içtihatlarını
İslami ilimlerin bütün dallarından oluşturmuş olduğu büyük bir komisyonla yürütmüştür. Meseleler
-
iddet
1. Sayma, süre, zaman. 2. Evliliğin ölüm, boşanma veya hâkim kararı ile iptal edilip sona erdirilmesinden dolayı kadının yeniden evlenebil- mek için dinen beklemesi gereken süre. “…
-
ifa
1. Bir şeyi tam ve mükemmel bir biçimde yapma, yerine getirme, ödeme, eda etme. “Allah için söz verdiğinizde sözlerinizi ifa ediniz…” (Kur'an-ı Kerim 16/91) 2. Sorumluluk
-
ifada
Hac esnasında hacıların Arafat, Müzdelife ve Mina’dan gruplar hâlinde ayrılmaları. “Sonra insanların
-
iffet
1. Haramdan uzak durma, kötü söz ve işlerden kaçınma. “Kim, Allah’tan iffetli davranmayı isterse Allah da onu iffetli kılar…” (Hadis) 2. Yeme, içme ve diğer bedeni hazlar konusunda…
-
iffetini korumada simge olan
Hz. Meryem’den bahsedilerek sure son bulur. takdiriilahî bk. kader.
-
iflas
1. Kişinin ağır borç yükü altında kalıp sermayesini kaybetmesi ve borçlarını da ödeyemez duruma düşmesiyle çok az miktarda paraya muhtaç hâle gelmesi. “Bir kimse, iflas eden birini…
-
ifrat
1. öz ve işte sınırı aşma, aşırı gitme, taşkın olma, ölçüsüz davranma. “(Musa ve Harun, Allah’a şöyle dua ettiler) : ‘Ey Rabbimiz! (Firavun’un) bize karşı ifratının ve azgınlığının…
-
ifrit
1. Kurnaz, hileci. 2. Yaratılışı güçlü, kızgın ve öfkeli kimse. 3. Cinlerin reisi, en kurnaz ve zararlı olanı. “Cinlerden bir ifrit: ‘Sen yerinden kalkmadan önce onu (Belkıs’ın tah…
-
iftar
1. Oruç tutan bir kimsenin güneşin batıp akşam vaktinin girmesiyle beraber yeyip içmeye başlaması, başladığı orucunu bitirmesi. “İftarı vakit girer girmez yapmak, peygamberlerin sü…
-
iftar duası
İftar etmeden önce yapılması sünnet olan dua. Hz. Peygam- ber iftar etmeden önce şu duayı yapardı: “Allah’ım! Senin rızan için oruç tuttum, senin verdiğin rızıklarla iftar ettim, o…
-
iftira
1. Yalan uydurma, birine haksız ve asılsız yere suç yükleme, bühtan etme. “Kim bir mümine (haklı bir gerekçe olmadan) kâfir diye iftirada bulunursa onu öldürmüş gibi olur.” (Hadis)…
-
iftitah tekbiri
1. Başlangıç tekbiri, tahrim tekbiri. 2. Namaza başlarken söylenen ve “Allah’ı yüceltme ve saygı” anlamına gelen “Allahu Ekber” ifadesi. İftitah tekbiri alındıktan sonra namazın ge…
-
iğva
1. Yanıltma, şaşırtma, saptırma, şüpheye düşürme, ayartma, vesvese verme. 2. Bir kimseyi şaşırtıp doğru yoldan çıkartma. “(Kâfirler ahirette şöyle diyecekler) ‘Ve üzerimize Rabbimi…
-
ihanet
1. Sözünde durmama, anlaşmayı bozma, haksızlık yapma, vefa- sızlık. “Müslüman Müslümanın kardeşidir. Ona ihanet etmez, yalan söyle- mez ve onu haksızlığa terk etmez...” (Hadis) 2.…
-
ihbat
1. Boşa gitme, değerini kaybetme, silip yok etme. 2. İslam dininin ilkelerinden hepsini veya birini inkâr etmenin veya ilahî emirlere karşı gelmenin sonunda kişinin yapmış olduğu s…
-
ihlas
1. Samimiyet, içtenlik, kalbî ve karşılıksız sevgi, samimi bağlılık, doğruluk, temizlik, saflık, gösterişsizlik, riyanın karşıtı. 2. Tutum ve davranışlarda sadece Allah’ın hoşnutlu…
-
ihram
1. Yasaklama, haram kılma, haramlaştırma. 2. Hac veya umreye niyet eden kimsenin diğer zamanlarda yapılması helal olan bazı davranışları, bu ibadetlerin esaslarını veya bütün adabı…