İslami Terimler Sözlüğü
-
ra
İslam hukukunun ikinci kaynağı. 6. Hz. Peygamber’in kendi döneminde İslam toplumunu inanç, ibadet, tebliğ, hukuk, ekonomi, eğitim, ahlak, siyaset gibi çeşitli alanlarda; kısacası b…
-
rabbani
1. Âlim, ilim adamı, din ilimlerinde uzmanlaşan kişi, fakih. “Rabbani, hikmet sahibi ve takva ehlidir.” (Said b. Cübeyr) 2. Sözleri ile davranışları, inancı ile ameli birbiriyle uy…
-
rabıta
1. Bağ, bağlantı, ilişki, alaka. 2. Cesaret ve sabır gösterme, savaş hazırlığı yapma, sınırda nöbet bekleme. “Ey iman edenler! Sabredin, direnin, rabıta edin. Allah’ın emirleri ve…
-
rada
1. Süt emme, emzirme. 2. Bir kadının kendi sütü ile bir başkasının çocuğunu iki yaşını bitirene kadarki süre içerisinde bir veya birkaç kez emzirmesi veya çeşitli biçimlerde sütünü…
-
rağmen yine de
Allah’ın emirleriyle alay eden müşriklere uyarılar yapılır. Ölümden sonra dirilmeyi inkâr edenlerin, ahiret gününde inkârlarından dolayı duyacakları pişmanlıklar ele alınır. İnkârd…
-
rahip
Hristiyanlık’ta, dünyadan el etek çekerek manastırlarda evlenmeden yaşayan, erkek din adamı, keşiş. Rahipler, Hristiyanlıkla ilgili dini bilgilere sahip uzman kişilerdir. Hristiyan…
-
rahipliğin temelini
Hz. İsa’nın on iki havarisine dayandırırlar. Hristiyanlığın bütün mezheplerinde, kiliselerde yapılan dinî törenleri rahipler yönetirler. Rahiplik kurumu, Budizm ve Mecusilik gibi d…
-
rahle
Üzerinde Kur’an-ı Kerim, kitap okumak veya yazı yazmak için yapılmış, genellikle camilerde bulunan küçük dar masa. Rahman (er-Rahman) “Dünyada, bütün canlılara şefkat gösteren, müm…
-
rahmet
1. İncelik, sevgi, şefkat, merhamet. “…Benim rahmetim her şeyi kuşatmıştır…” (Kur’an-ı Kerim 7/156) 2. Birinin suçunu bağışlama, yarlıgama, affetme. “Rabb’iniz, sizden her kim bilm…
-
rak
Yüce Allah’ın Cebrail aracılığı ile bazı peygamberlerine gönderdiği dinî emirler ve bu emirleri içeren sayfalar. Suhuf denilen kitapçıklar şu peygamberlere gönderilmiştir: Hz. Âdem…
-
rakabe
1. Köle, cariye, hür olmayan kişi. “Allah, sizi bilerek yaptığınız yeminlerinizden dolayı sorumlu tutar. Böyle bir yeminin kefareti ailenize yedirdiğinizin orta derecesinden on fak…
-
rakım
1. Kitabe, yazılı taş, maden ve benzerlerinden yapılmış levha. 2. Ashabıkehf’in adlarının yazılı olduğu levha. “Yoksa sen (Ey Muhammed!) Ashabıkehf ve rakımi hayret edilecek ayetle…
-
rakk
1. Üzerine yazı yazılabilecek duruma getirilen ince deri. 2. Kur’an-ı Kerim’in yazımında kullanılan işlenmiş ince deri. “Andolsun Tur’a, satır satır yazılmış kitaba ve yayılmış rak…
-
ramazan
1. Müslümanların oruç tutmakla yükümlü oldukları ay takviminin dokuzuncu ayı. “Ramazan, insanla-
-
ramazan ayının yirmi yedinci gecesi
Kadir Gecesi’dir. Kandil gecelerinde dua etmek, Kur'an okumak, ilim öğrenmek ve ibadet yapmak güzel davra- nışlardır. Kandiller, Türk milletinin dine olan saygısından dolayı büyük…
-
rasih âlim
1. İlimde derinleşip uzmanlaşan, alanıyla ilgili konularda yeterliliği bilginler tarafından onaylanan kimse. 2. Öğrenmiş olduğu şeyleri en güzel biçimde yaşayan, söyledikleriyle da…
-
raşit
Öğrendiklerini hayata katmada yüksek gayret sahibi olan ve bu birikimleriyle insanları uyaran, onları aydınlatıp onlara doğru yolu gösteren önder, imam, kılavuz, rehber. “Bilin ki,…
-
raşit halifeler
Seçimle iş başına gelmiş, ümmetin sorunlarını istişare yoluyla çözüme kavuşturmuş, tevhit
-
ravi
1. Hadis nakleden kimse. 2. Hz. Peygamber’in hadislerini, senetleriyle beraber kitaplaşma dönemine kadar rivayet eden kimse. Bir hadisin sıhhati, onu nakleden ravilerin güvenilir (…
-
re gönderen
Allah’ın gücünün Hz. Muhammed’i, diğer peygamberleri koru- duğu gibi her türlü tehlikeden koruyacağına vurgu yapılır. Hz. Peygambere, kâfirlerin alaycı tavırlarına aldırış etmemesi…
-
rebiyülevvel
Ay takvimine göre senenin üçüncü ayı. Hz. Peygamber rebiyülevvel ayının on ikinci gecesinde dünyaya gelmiştir.
-
reca
1. İnsanın, olmasını istediği şeyleri umması, arzu etmesi. 2. Müminlerin günahlarının affedilip cennete
-
recep
1. Ay takviminin yedinci ayı, Müslümanlarca kutsal kabul edilen üç ayların ilki. Üç aylar recep, şaban, ramazan şeklinde sıralanır. Recep ayının ilk cuması Regaip Kandili; yirmi
-
recep ayının
27. gecesinde, Mekke’den Kudüs’teki Mescidiaksa’ya götürülmesi
-
recim
Semavi dinlerde, zina eden evli veya dul erkeklerin ve kadınların bu suçları mahkemece kanıtlandığında taşlanarak öldürülmeleri. Zina, bütün semavi dinlerde haram kılınmış ve en bü…
-
refref
1. Döşek, taht, karyola, yaygı. “(Cennete girenler) yeşil refrefler ve güzel işlemeli döşeklerde yaslanarak dinlenirler.” (Kur’an-ı Kerim 55/76) 2. Hz. Muhammed’in Miraç Gecesi’nde…
-
regaib namazları
Beş vakit namazın sünnetlerinden ayrıca kılınan kuş- luk, teheccüd ve evvabin gibi nafile namazlar.
-
rehin
1. Bir hak karşılığında güvence olarak alıkonulan herhangi bir mal, paraya karşılık olarak gösterilen şey, ipotek, teminat. 2. Verilen borcu güvence altına almak için, borçlunun al…
-
rek
Resulullah’ın Kur’an-ı Kerim gibi bir rehber geldikten sonra müşriklerin arzularına boyun eğmemesi öğütlenir. Surede, Hz. Peygamber’in insani yönüne vurgular yapılır. Onun da diğer…
-
rekât
Namazın, ayakta durma, rükû ve iki secdenin tamamlanmasıyla oluşan bölümü. Bir namaz, ‘ayakta durma’ anlamına gelen kıyam, rükû ve secdelerin toplamından oluşur. Namazların rekât s…
-
remel
Hacda ihramın bir ucunu sağ koltuğun altından alıp sol omzun üzerine atmak suretiyle, tavafın ilk üç dönüşünde adımları kısa atarak, omuzları silkeleyerek süratli bir biçimde yürüm…
-
reşit
1. Akli yeteneklerini en güzel biçimde kullanabilen ergin kimse. “(Lut Peygamber, kavmine şöyle dedi): …Allah’ın emirlerini yerine getirerek onun korumasına girin. Misafirlerime (e…
-
resmülmushaf
Kur’an-ı Kerim’in yazımıyla ilgili olarak ortaya çıkan bir ilim. Resmiosmani denilen yazı şekli Hz. Osman zamanında çoğaltılan mushafta da belirlenmiş ve günümüze kadar aynen korun…
-
resul
1. Allah tarafından kendisine yeni bir kitap verilen, insanları hak dine çağırmakla, dinî ve toplumsal hayatı Allah’ın emirlerine göre düzenlemekle görevli olan peygamber, nebi, Al…
-
revatip namazları
Beş vakit namazın farzından önce veya sonra kılı- nan nafile namazlar. Revatip namazları sünnettir. Hz. Peygamber’in kılıp teşvik ettiği revatip namazları şunlardır: Sabah namazını…
-
rey
1. Görüş, inanç, akıl, düşünce. 2. Kur’an-ı Kerim ve sünnetin açıkça çözüme kavuşturmadığı meseleleri ayet ve hadislerin ışığında karara bağlamak ve bir çözüm bulmak için takip edi…
-
ribat
1. Nöbet bekleme, sınır boylarında düşmanı gözetleme. “Allah yolunda sınırda bir gün ribat yapmak; dünya ve içindeki her şeyden daha hayırlıdır.” (Hadis) 2. Düşmana karşı her türlü…
-
rics
1. Pis, murdar, necis, temiz olmayan. “…Leş, akıtılmış kan ve domuz eti ricstir…” (Kur’an-ı Kerim 6/145) 2. Dinen pis kabul edilen şey. “Ey iman edenler! Uyuşturucu, şans oyunları,…
-
rihte
Müslüman ülkesine girmek ve Müslüman ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can, mal ve namusunu koruma güvencesi. “Müslümanların emanı birdir; onlardan her-
-
rikaz
1. Yer altından çıkan altın, gümüş ve diğer madenler. 2. Müslüman olmayanların kendi elleri ile toprağın içine gömdükleri hazine, define. 3. İster sonradan konulsun isterse doğal h…