İslami Terimler Sözlüğü
-
ka’de
Namazda ikinci ve dördüncü rekâtlardan sonra “Ettehiyyatü” duasını okuyacak kadar oturma. Üç rekâtlık akşam ve vitir namazlarının ikinci ve üçüncü rekâtlarından sonra da ka’de 188…
-
ka’deyiahire
Namazın sonunda “Ettehiyyatü” duasını okumak için oturma, son oturuş. Ka’deyiahire farzdır, yapılmadığı takdirde namaz bozu- lur. Ka’deyiahire namazdan çıkış için zorunludur. Ka’de…
-
ka’deyiula
İkiden fazla rekâtlı namazların ikinci rekâtındaki secdeden sonra “Ettehiyyatü” duasını okumak için oturma, ilk oturuş. Ka’deyiulada en az ‘Tahiyyat Duası’ okunacak kadar oturulur.…
-
kabilesi ile
Evs ve Hazreç denilen Medineli iki kabile taparlardı. Bu tanrıça için hac ve tavaf yapılıp kurban kesilirdi. Müşrikler, hac mevsiminde Kâbe’yi
-
kabilesinin
Kâbe’yi yapım işinde fiilen çalışmıştır. Kâbe’nin kapısı binanın
-
kabir
Ölen bir kimsenin toprağa gömüldüğü yer, mezar. Kabir, ahiret hayatının giriş kapısı ve başlangıcıdır. Ölen kimse ister kabre konsun, ister yansın, isterse hayvanlarca parçalansın,…
-
kabir ziyareti
Ölümü hatırlama, ibret alma ve kişinin, ölü de olsa, akrabalık bağlarını gözetmesinin bir göster- gesi olarak yaptığı mezar ziyareti. Kabir ziyareti, Hz. Peygamber tarafından teşvi…
-
kabul etmemelerine karşılık
Hz. Peygamber’in şöyle bir cevap vermesini emreden ayetle sure son bulur: “De ki: “Benimle sizin aranızda Allah’ın ve yanında kitap bilgisi bulunanların tanık olması yeter.” Rafi (…
-
kabul etmeyen
Ariusçular, Hristiyanlık’tan aforoz edilmiştir. Rahiplerin uyması gereken kurallar tespit edilmiştir. Bu konsilde, yazılmış olan
-
kabul etmiş ve
Hz. Hacer adlı hanımından Hz. İsmail’i vermiştir. Hz. İbrahim,
-
kader
1. Hükmetme, gücü yetme. 2. Allah’ın sonsuz ilmi ve kudretiyle başlangıçtan sona kadar evrende olacak olan her şeyi programlaması, varlıkları
-
kadı
1. Hâkim, yargıç. 2. İslam fıkhına göre hukuki anlaşmazlıkları ve davaları karara bağlamak için devletçe tayin edilen görevli, hâkim. Dinin gösterdiği adaleti ortaya koyma, tarafsı…
-
kâfir
1. İnkâr eden, tanımayan, reddeden. “O, size kitapta ‘Allah’ın ayetlerinin inkâr edildiğini ve alaya alındığını işittiğinizde başka bir söze geçmedikçe kâfirlerle bir arada oturmay…
-
kâhin
1. Duyular alanına girmeyen âlemden haber verme iddiasında bulunan kimse, falcı. 2. Evrendeki sırları, herkesin bilemeyeceği bazı gizli şeyleri bildiğini söyleyen ve gelecekten hab…
-
kalan
Hz. Peygamber ve arkadaşları, umre niyetiyle geldikleri için kurbanlarını kesip ihramdan çıkmışlardır. Bu
-
kalbine
Kur’an-ı Kerim ayetlerinin yerleştirilmesinden, onun da bu ayetlerle insanlara öğüt vermesinden bahsedi- lir. Kur’an-ı Kerim’in öğüdüne kulak verenlerin kurtulacağı, bu öğütleri ci…
-
kaldırdığım faiz de
Abdülmuttalip’in oğlu (amcam) Abbas’ın faizidir. Ashabım! Cahiliyet devrinde güdülen kan davaları da tamamen ortadan kaldırılmıştır. İlk kal-
-
kalkmak
Hz. Peygamber’in sünnetidir. Hz. Muhammed, sahura kalkmayı, bir
-
kalp
1. Gönül. “Şüphesiz maddi gözler kör olmaz fakat göğüslerde olan kalpler kör olur.” (Kur’an-ı Kerim 22/46) 2. İman, küfür, sevgi, nefret, cesaret, korkaklık, iyilik ve kötülük gibi…
-
kalp gözü
1. Gönül gözü, gerçeği kavrayabilecek anlayış, sezgi gücü. 2. Kişinin, Allah’la kurmuş olduğu sevgi temelli ahlaki iletişim sayesinde meydana gelen bilme, anlama ve kavrama gücü, f…
-
kalplere huzur veren
Yüce Allah’ın isimleri. Allah, esmayıhüsna aracılığı ile gereği gibi tanınabilir. “Esmayıhüsna Allah’ındır. Ona o isimlerle dua edin. İsimleri konusunda sapkınlığa yeltenenleri ter…
-
kamerî ay
Ayın hareketine bağlı olarak oluşan ay. Kamerî ayda, ayın hilal olarak göründüğü gece başlangıç kabul edilir. Bir sonraki hilal şeklini almasına kadar geçen süre bir aydır. Ay takv…
-
kamet
Gerek tek olarak gerekse cemaatle namaz kılarken farz namazların öncesinde “hayye ale’l-felah”tan sonra ‘namaz ibadeti başlamak üzeredir.’ anlamına gelen “kad kameti’s- salah” cüml…
-
kamların söylenmesi
Kur’an-ı Kerim’de bir fazlalık veya eksiklik oldu- ğunu göstermez. Çünkü Kur’an-ı Kerim, Hz. Peygamber’e indiği şekliyle bir harfi bile değişmeden -fazlalık ve eksikliğe uğramadan-…
-
kanaat
1. Yetinme, razı olma. “Her bakımdan tam zengin olmak istersen, kanaatkâr ol; böylece kendi nasi- bini elde etmiş olursun.” (Yusuf Has Hacip) 2. İnsanın yaşamak için zorunlu olan i…
-
kandil gecesi
Müslümanlarca mübarek sayılan ve çeşitli dinî etkinliklerle kutlanan gece(ler). Kandil gecelerinde veya bu gecelerin sabahında önemli olaylar meydana geldiği için kandiller kutsal…
-
kapalı özel bir yerde
Kur’an-ı Kerim ve din öğrenimi gören sahabeler; ehlisuffa. Ashabısuffa’nın ihtiyaçları Hz. Peygamber’le zengin sahabeler tarafından karşılanmıştır. Ebu Hureyre ve Bilali Habeşi Ash…
-
karanlığından
İslam’ın aydınlığına çıkaran, onlara hak ile batılı birbirinden ayırt etme yeteneğini veren, kullarının gönüllerini ilahî rahmetle dolduran.”
-
kardeş olarak
Hz. Ali’yi (ö. 40/661) seçmiştir. Hicretin ikinci yılının sonunda Hz. Peygamber’in kızı Hz. Fatıma
-
kardeşi
Kabil tarafından haksız yere öldürülüşünden bahseder. Yüce Allah, Habil’in öldürülmesinin en büyük günahlardan biri olduğunu vurgulayarak insanları haksız yere kan dökmemeleri konu…
-
kardeşi olup onun yardımcısı olarak
İsrailoğulları’na gönderilen ve Kur’an-ı Kerim’de adı geçen peygamberlerden biri. Kur’an-ı Kerim’de yirmi yerde adı
-
karşı çıkan
Mekke müşriklerinin, Müslümanlar aleyhine toplanıp karar verdik- leri bir yer olarak işlevini sürdürmüştür. Darunnedve, Mekke’nin
-
karşı gelip
Allah’ın vahyini yalan saymaları yüzünden helak edildikleri haber verilir. İnkârcıların çekecekleri büyük cezanın ahiretteki azap olduğu vurgulanır. Allah’ın huzurunda herkesin hes…
-
karşılık
Allah’a şükretmeleri istenir. ‘Allah çocuk edindi.’ diye iftira etmenin, melekleri ‘dişi varlıklar’ olarak
-
karşılık beklemeksizin her şeyi yaratan
Allah’ın, başta insan olmak üzere tüm varlıklara karşı sürekli lütufta bulunması. fezailülkur'an bk. fedailülkur'an.
-
karşılıklı iki tepe olan
Safa ile Merve arasında yürümek haccın vaciplerindendir. Hz. İbrahim, oğlu Hz. İsmail’i
-
karşılıklı yardımlaşma ve dayanışmada bulunmaları
İslam dininin bir emridir. Bu emir gereğince birbirlerini ekonomik sıkıntılardan kurtarmak için zengin kimselerin ihtiyaç sahiplerine borç vermesi teşvik edilmiştir. Borç veren kiş…
-
karzıhasen
1. Güzel bir biçimde borç verme. 2. Hiçbir kişisel kazanç veya çıkar gözetmeksizin, ihtiyaç sahibi
-
kasrısalat
1. Namazın kısaltılması. 2. İslam dininin, yolculuğa çıkanlara sağladığı bir kolaylık olmak üzere yolculuk şartlarını taşıyan kimselerin dört rekâtlı farz namazları ikişer rekât kı…
-
katında dervişlerin kendilerinden geçerek ayakta
Allah’ı zikretmeleri, musiki- nin etkisiyle coşup dönmeleri. “Yerden kanat kanat kopan azade ruhlar/Rabbim!... Bırak; semalara varsın sema ile!” (A. N. Asya) 2. Hadislerin 328 topl…