Meteoroloji Sözlüğü
-
A.,
(A) [k] Mutlak sıcaklık ve orta bulut cinslerini simgeleyen ALTO kelimesinin kısaltması.
-
ABROLOS
(ABROHOLOS) [i] Brezilya'da, St. Thome ve Frio Burunları arasında, Mayıs ve Ağustos ayları arasında gözlenen şiddetli fırtına.
-
Ac.,
(Ac) [k] Altocumulus (Ac) bulutunun kısaltması.
-
Acc.,
(Acc) [k] Altocumulus Castellanus bulutunun kısaltması.
-
AÇIK
(CLEAR) [s] Gözlemcinin bulunduğu yerden yukarıya bakıldığında, gökyüzünde hiçbir bulut olmaması, görüşü engelleyecek herhangi bir şeyin olmaması durumu. Bulutsuz gökyüzü. Gün boyu…
-
AÇIK HAVA TÜRBÜLANSI
((CAT) CLEAR AIR TURBULENCE) [i]Görülebilen alanda bulut veya bulut benzeri herhangi bir şeyin olmadığı durumda oluşan türbülansa verilen isim. Çoğunlukla jet-stream alanlarında ya…
-
AÇIK HAVA YAĞMURU
(ÇOK HAFİF YAĞMUR)(SEREIN) [i]Açık bir gökyüzünden veya bulut varsa da görülebilecek kadar ince bulutlu bir gökyüzünden yere düşen yağmur. Kuvvetli dikine aşağı hareketlerin bulund…
-
AÇIK İYİ HAVA
(FAIR WEATHER) [s]İyi havayı belirtmede kullanılan bir terim. Havanın tamamen açık veya çok az bulutlu olduğu durumda, gündüzün güneşin, geceleyin de ayın görülebilir olması durumu…
-
AÇIK SİSTEM
(OPEN SYSTEM) [i]Termodinamikte, çevresi ile alışverişi olan sistemler için kullanılan bir terim. Örneğin, bir açık sistem olarak yağış bulutu, yağışa geçene kadar çevresiyle hem ı…
-
ADVEKSİYON
(ADVECTION) [i]Havanın hareketi (rüzgar) sonucunda, atmosfer içindeki herhangi bir özelliğin yatay taşınımı. Örneğin; sıcaklık ve nem adveksiyonu gibi. En basit anlatımıyla, yatay…
-
ADVEKSİYON SİSİ
(ADVECTION FOG) [i]Sıcak ve nemli bir hava kütlesinin serin veya soğuk bir yüzey üzerinden geçmesi veya tam tersine soğuk hava kütlesinin sıcak ve nemli bir yüzey üzerinden geçmesi…
-
ADVEKTİF ORAJ
(ADVECTIVE THUNDERSTORM) [i]Yüksek seviyelerdeki soğuk havanın yatay adveksiyonu veya aşağı seviyelerdeki sıcak havanın yatay adveksiyonu veya her ikisinin de birlikte oluşması son…
-
ADYABAT
(ADIABAT) [i]Adyabatik kartlarda sabit potansiyel sıcaklık hattı veya; çevreyle ısı alışverişi olmaksızın sistem içerisinde termodinamik değişikliklerin gerçekleşmesi. Atmosferde k…
-
ADYABATİK
(ADIABATIC) [s]Sistemde çevreyle herhangi bir ısı alışverişi olmadan gerçekleşen termodinamik değişikliklerdir. Atmosferde, sıcaklıkta adyabatik değişmeler, atmosferik basıncın art…
-
ADYABATİK BÖLGE
(ADIABATIC REGION) [i]Atmosferin tropopoz seviyesinin altında kalan kısmı ki bu bölgeye "konvektif bölge"de denilmektedir.
-
ADYABATİK GRADYAN
(ADIABATIC GRADIENT) [i]Adyabatik olarak yükselen hava parselinde yükseklikle sıcaklığının düşmesi (Lapse-Rate). Kuru hava için bu değer her 100 m. de 1 °C'dir. Nemli hava için bu…
-
ADYABATİK LAPSE RATE
(ADIABATIC LAPSE-RATE) [i]Çevresiyle ısı alışverişi engellenmiş bir hava parselinin, atmosfer içerisinde yukarı doğru hareket ettirilmesi durumunda, sıcaklığında beklenen düşüş ora…
-
ADYABATİK SÜREÇ
(ADIABATIC PROCESS) [i]Sistemler arasında herhangi bir alışveriş olmadan veya ısı transferi gerçekleşmeden sistemin durumunda gerçekleşen termodinamik değişim süreci. Bu süreçte, ı…
-
AEROALLERJENLER
(AEROALLERGENS) [i]Havada bulunan ve rüzgarlarla taşınan, alerjiye neden olan polen, çim tohumu veya tozlar.
-
AERODİNAMİK
(AERODYNAMIC) [s]Hava veya diğer gazların hareket yasalarıyla uğraşan bilim dalı.
-
AEROGRAF
(AEROGRAPH) [i]Barometrik basınç, sıcaklık ve nem gibi birkaç meteorolojik elemanı otomatik olarak ölçmek için hazırlanmış balon ve ilgili aletlerden oluşan alet.
-
AEROLOJİ
(AEROLOGY) [i]Meteoroloji ile eş anlamlı olarak kullanılan ve atmosfer bilimi anlamına gelen bilim dalı. Meteoroloji ve aerolojinin temel prensipleri aynıdır ama aeroloji, meteorol…
-
AERONATİK METEOROLOJİ
(AERONAUTICAL METEOROLOGY) [i]Meteorolojinin alt dalı. Bu dal, atmosfer ve hava olaylarının uçuculuk üzerindeki etkilerini inceler. Sinoptik meteoroloji tekniklerini kullanır ama u…
-
AEROSOL
(AEROSOL) [i]Atmosfer içinde asılı kalan çok ufak parçacıkların kümelenmesini tanımlayan kavram.
-
AFOS
(AFOS) [k]Alan İşlemleri ve Hizmetleri Otomasyonunun kısaltması (Automation of Field Operations and Services). Bu otomasyon, Ulusal Hava Servisi birimlerini, hava veri iletişimini…
-
AKDENİZ BATILISI
(PONENTE) [i]Akdeniz üzerinde esen batılı rüzgarlara verilen yerel bir isim.
-
AKDENİZ İKLİMİ
(MEDITERRANEAN CLIMATE) [i]Yazları oldukça sıcak, kurak ve güneşli, kışları ise ılık ve orta derecede yağışlı geçen subtropikal iklim tipi. Bu denizsel iklimin temel özellikleri şö…
-
AKDENİZ RÜZGARLARI
(MEDITERRANEAN WINDS) [i]Orta ve güney Akdeniz havzasında esen ve siroko adı altında gruplaşan rüzgarlar.
-
AKI
(FLUX) [i]Radyasyon, ısı ve ışık gibi özelliklerin, bir yüzeyin birim alanından geçen veya akan miktarı.
-
AKINTI
(CURRENT) [i]Kuzey Amerika kıyılarının doğusunda görülen Gulf Stream gibi yatay su akıntısı veya jet-stream gibi yatay hava akıntısı.
-
AKTİNOMETRE
(ACTINOMETER) [i]Güneş radyasyonlarını ölçen alet. Bu aletin yazıcılı yani kaydedicili olanına da AKTİNOGRAF adı verilir.
-
AKTİNOMETRİ
(ACTINOMETRY) [i]Termal, kimyasal ve ışık yönleriyle güneşin neden olduğu radyoaktif enerjinin ölçümüyle uğraşan bilim.
-
ALACA KARANLIK IŞINLARI
(CREPUSCULAR RAYS) [i]Gökyüzünde renkleri ve kontrastı değişen parlak ve koyu ışınlar. Atmosferde bulunan moleküller ve parçacıkların bu ışınları yansıtması sonucu görünür parlak h…
-
ALACAKARANLIK
(TWILIGHT) [i]Akşamın gün batışından gece karanlığına kadar geçen süresi. Alacakaranlığın başlama ve bitiş zamanları üç değişik alanda kullanıma göre değişmektedir. Sivil yaşamda a…
-
ALACAKARANLIK YAYI
(TWILIGHT ARCH) [i]Güneş battıktan hemen sonra, batı ufkuna yaslanan, kırmızımsı veya sarımsı ışıklı ama hatları tam net olmayan parlak daire parçası.
-
ALAN
(FIELD) [i]Yeryüzünde veya uzayda, fiziksel veya matematiksel değerlerin bazı tanımlanmış değerlere sahip olduğu bölge/parsel. Yerçekimsel veya manyetik alan gibi kavramların kulla…
-
ALAN BUZU
(FIELD ICE) [i]Kutup denizlerinde gözlenen, yüzen büyük buz katmanları.
-
ALAN KAPASİTESİ
(FIELD CAPACITY) [i]Toprağın süzme yoluyla emebileceği/tutabileceği su miktarını gösterir. Bu kapasite kumda % 7 iken yoğun balçıkta % 60 civarındadır. Diğer bir deyimle, toprağın…
-
ALBEDO
(ALBEDO) [i]Herhangi bir nesnenin yüzeyinin, elektromanyetik ışınımı yansıtma oranı. Diğer bir deyişle, güneşten gelen radyasyonun nesne tarafından yansıtılan kısmı. Bu oran, nesne…
-
ALBEDOMETRE
(ALBEDOMETER) [i]Yansıtma faktörü yani albedoyu ölçmede kullanılan alet.