Meteoroloji Sözlüğü
-
ALÇAK
(LOW) [s]Merkezinde en düşük basıncın bulunduğu, etrafı kapalı izobarlarla çevrili, etrafına göre basıncın normalden daha düşük olduğu atmosfer bölgesi. 'Alçak' kavramı tam olarak…
-
ALÇAK BASINÇ SİSTEMİ
(LOW PRESSURE SYSTEM) [i]Kuzey yarımkürede saat yönünün tersine, Güney yarımkürede saat yönünde dönen, konverjans rüzgarlarına sahip, etrafına göre nispeten düşük basınca sahip ala…
-
ALÇAK BULUTLAR
(LOW CLOUDS) [i]İster stratiform ister cumuliform tipi bulut olsun taban yüksekliği 6000 feet'in altında olan bulutları belirlemede kullanılan terim. Stratiform bulutlar stratus ve…
-
ALET KORUNAĞI/SİPERİ
(INSTRUMENT SHELTER) [i]Rasat parklarında özellikle termometrelerin içinde tutulduğu, hava sirkülasyonuna uygun olarak yapılmış, doğal gölge ortamını yansıtan, çift tavanlı, kafes…
-
ALETLİ UÇUŞ KURALLARI
(INSTRUMENT FLIGHT RULES (IFR)) [i]Havaalanındaki meteorolojik koşulları göz önüne alarak, uçağın iniş ve kalkışında pilotun alet kullanımı yardımı almasıdır. Sabit kanatlı uçaklar…
-
ALETSEL (veya ÖLÇEK) HATA
(INSTRUMENTAL (or SCALE) ERROR) [i]Aletin sahip olduğu bir veya birden fazla kusurdan kaynaklanan alet okuma hatası. Ölçüm amacıyla kullanılan aletten kaynaklanan her türlü hata. Ö…
-
ALT KIRILMA
(SUBREFRACTION) [i]Atmosferik yoğunluk, su buharı ve sıcaklık gibi ışığın hareketini olumsuz yönde etkileyen faktörlerin bulunduğu ortamlardan geçen radar sinyalleri ve ışığın norm…
-
ALT KUTUP
(SUBPOLAR) [i]Kuzey ve Güney Yarımkürelerde 50-70 ° Kuzey ve Güney enlemleri arasında kalan ve Kutup Bölgesine komşu olan kuşak. Bu kuşakta, Alözyen ve İzlanda alçak basınç merkezi…
-
ALT TROPİKAL
(SUBTROPICAL) [i]Kuzey ve Güney Yarımkürelerde 35-40 ° Kuzey ve Güney enlemleri arasında yer alan ve tropikal kuşak ile ılıman kuşak arasında uzanan dar alan. Bu alan, Azor ve Kuze…
-
ALT TROPİKAL HAVA
(SUBTROPICAL AIR) [i]Oldukça az buharlaşma nedeniyle, yüksek nem ve sıcak hava ile tanımlanan, alt tropikal kuşakta oluşan hava kütleleri için kullanılan terim.
-
ALT TROPİKAL JET
(SUBTROPICAL JET) [i]Tropikal hava ile alt tropikal hava arasında sınır oluşturan, en belirgin özelliği izoterm sıkışması ve dikey rüzgar yön değişimi olan jet. Jet ekseni 25 ile 3…
-
ALT TROPİKAL YÜKSEK
(SUBTROPICAL HIGH) [i]Kuzey ve Güney Yarımkürelerde 35-40 ° Kuzey ve Güney enlemleri arasında yer alan ve tropikal kuşak ile ılıman kuşak arasında uzanan dar alanda meydana gelen A…
-
ALT/YARI TROPİKAL
(SEMITROPICAL) [i]Tropikal iklimlerin ılıman iklimlerle olan sınırları boyunca uzanan ince kuşak halindeki iklim için kullanılan terim. Bu iklimin özelliği, yer ve zamana bağlı ola…
-
ALTİMETRE
(ALTIMETER) [i]Basınç yerine yüksekliği göstermek üzere düzenlenmiş aneroit barometre. Üzeri eşit aralıklarla bölünmüş bu barometrede "sıfır" uçuşun başladığı yüksekliğe ayarlanmış…
-
ALTİMETRE AYARI
(ALTIMETER SETTING) [i]Meydanlarda, meteorolojistler tarafından uçağa verilen bilgiler doğrultusunda altimetrenin ayarlanması. Bu ayarlama uçuş sırasında pilot tarafından en yakın…
-
ALTİMETRE DÜZELTMELERİ
(ALTIMETER CORRECTIONS) [i]Altimetrede yapılan ve yatay basınç gradyan hatası ile hava sıcaklığı hatalarından kaynaklanan düzeltmeler.
-
ALTOKÜMÜLÜS
(ALTOCUMULUS) (Ac) [i]Uluslararası bulut sınıflandırmasında, B ailesi içinde bir orta bulut türü. Beyaz yada gri renkte, tabaka veya parça şeklinde olabilen gölgeli bulutlardır. Ke…
-
ALTOKÜMÜLÜS KASTELLANUS
(ALTOCUMULUS CASTELLANUS) [i]Altocumulus bulutlarının dikey gelişme gösteren tipi. Üst tarafları genelde buz kristallerinden oluşur ve az da olsa tepe yapabilir. Oluşması durumunda…
-
ALTOSTRATUS
(ALTOSTRATUS) [i]Uluslararası bulut sınıflandırmasında, B ailesi içinde bir orta bulut türü. Bu tür orta bulutlar su damlacıkları ve bazen buz kristallerinden oluşur. Orta enlemler…
-
AMERİKA METEOROLOJİ TOPLULUĞU
(AMERICAN METEOROLOGICAL SOCIETY) [i]Üyelerine, atmosferik, hidrolojik ve oşinografik bilimler konusunda, eğitim ve mesleki gelişme üzerine destek sağlayan kuruluş.
-
ANA BULUT
(MOTHER CLOUD) [i]Kendisinden bir başka bulut cinsinin doğduğu bulut türü.
-
ANA YÖN RÜZGARLARI
(CARDINAL WINDS) [i]Pusuladaki dört ana yönden (kuzey, doğu, güney ve batı - N, E, S, W ) esen rüzgarlara verilen isim.
-
ANABATİK RÜZGAR
(ANABATIC WIND) [i]Genel basınç değişimlerinden etkilenmeksizin, tepe yamaçlarının ısınması sonucunda, yamaçlardan tepelere doğru esen yerel rüzgar. Genelde, yukarı yönlü tüm hava…
-
ANAHTAR GÜN
(KEY DAY) [i]Yaşanacak hava olayı ile özdeşleşmiş gün. Örneğin yılbaşı gecesinde kar yağacağına inanılması veya gündönümünde fırtına beklentisi gibi.
-
ANALİZ
(ANALYSIS) [i]Meteorolojide, herhangi bir atmosferik olay üzerinde, gerçek gözlemlere dayalı olarak ayrıntılı bir şekilde çalışılmasıdır.
-
ANALOBAR
(ANALLOBAR) [i]Belirlenen zaman içerisinde basıncın arttığı bölge. Basıncın azaldığı bölgeye ise katallobar denir.
-
ANEMOMETRE
(ANEMOMETER) [i]Rüzgarın hızını, kuvvetini ve hatta yönünü ölçmekte kullanılan alet. Rüzgarı algılayan kepçeli veya basınç borulu olabilir. Anemometrenin yazıcı olan tipine ANEMOGR…
-
ANEMOMETRİ
(ANEMOMETRY) [i]Dikey bileşenlerini de içerecek şekilde, rüzgarın hız ve yön ölçümü çalışmalarının bilimidir.
-
ANGSTROM
(ANGSTROM) [i]Işığın dalga boyunun ölçümünde kullanılan bir birim. 1/100 000 000 cm. uzunluğundadır.
-
ANİ BASINÇ YÜKSELMESİ/ATLAMASI
(PRESSURE JUMP) [i]Atmosferik basınç veya istasyon basıncında gözlenen ani ve kısa süreli basınç artışı için kullanılan terim. Bu tür basınç yükselmeleri kararsızlık hatları ve cep…
-
ANİ DEĞİŞİM RAPORU/FEVK
(SUDDEN CHANGE REPORT) [i]Belirli bir meteorolojik değişkenin ani "iyileşme" (BBBBB) veya ani "bozulma" durumunu bildiren özel bir meteorolojik rapor.
-
ANİ ISINMA
(SUDDEN WARMING) [i]Stratosferde, yukarı enlem derecelerinde, genellikle kış mevsimi sonlarında meydana gelen ani sıcaklık artışı için kullanılan terim. Yerden 25 km veya daha yuka…
-
ANİ KUVVETLİ YAĞMUR
(RAIN GUSH) [i]Şimşek ve gök gürültüsünün hemen arkasından başlayan ani ve bardaktan boşanırcasına yağan yağmur.
-
ANİ SEL
(FLASH FLOOD) [i]Oldukça küçük bir bölgede, genellikle yoğun yağışların neden olduğu, ihbar veya uyarıya fırsat vermeyecek kadar kısa bir zamanda ve hızlı gerçekleşen sel ve taşkın…
-
ANOMALİ
(ANOMALY) [i]Meteorolojik faktörlerin, o enlemler ve dönem için geçerli olan ortalamalardan sapması, farklılık göstermesi.
-
ANORMAL
(ABNORMAL) [s]Belirgin bir şekilde normalden veya ortalamalardan sapma.
-
ANTARKTİK
(ANTARTIC) [i]Antarktika Kıtasını da içeren 90 ° Güney enlemi ile, Antarktik Dairesi adı verilen 66° 33 ' Güney enlemi arasında kalan Güney Kutup bölgesi. Antarktik Dairesi boyunca…
-
ANTARKTİK CEPHE
(ANTARTIC FRONT) [i]Antarktik kıtası çevresinde 60-65 ° enlemleri arasında oluşan ve mP ile Antarktik Hava Kütlelerini birbirinden ayıran, doğu-batı uzantılı, durağan veya yarı dur…
-
ANTARKTİK HAVA
(ANTARTIC AIR) [i]Güney Kutbunda, Antarktik Kıtası üzerinde oluşan ve bütün mevsimlerde soğuk ve kuru olan hava kütlesi.
-
ANTİSİKLON
(ANTICYCLONE) [i]Kapalı izobarlarla çevrili ve göreceli olarak basıncın yüksek olduğu alan. Basınç gradyan kuvveti, merkezden dışarıya doğru olduğundan, rüzgar; kuzey yarımkürede,…