Meteoroloji Sözlüğü
-
ANTİSİKLON OLUŞUMU
(ANTICYCLOGENESIS) [i]Yeni bir antisiklonun oluşması ve gelişmesi veya var olan bir antisiklonun kuvvetlenmesi.
-
ANTİSİKLONUN ÖLÜMÜ
(ANTICYCLOLYSIS) [i]Var olan bir antisiklonun zayıflaması, antisiklonik dönüşün kaybolmaya başlaması.
-
ANTİTRİPTİK
(ANTITRIPTIC) [i]Basınç gradyanı ile oluşan ve hızı sürtünme ile sınırlanan rüzgardır.
-
ANTROPOJENİK KAYNAK
(ANTHROPOGENIC SOURCE) [i]İnsanlar tarafından üretilen veya insan kaynaklı, insanların neden olduğu kirletici kaynaklar.
-
ANYETİZM
(ANHYETISM) [i]Uzun süre yağmur olmaması durumu, yağış eksikliği, kuraklık.
-
APHELYON
(APHELION) [i]Dünya yörüngesinin güneşten en uzak olduğu nokta. Bu duruma 21 000 devir yılda bir kere yaklaşık Temmuz ayında rastlanır ve bu zamanda, bu noktada dünya güneşten 3 mi…
-
APOGEE
(APOGEE) [i]Ayın yörüngesine göre dünyanın en uzak olduğu noktadır. Bu kavram dünya etrafında yörüngede dönen diğer uydular içinde geçerlidir. Bu kavramın zıt anlamlısı ise "perige…
-
ARA
(PAUSE) [s]Ara vermek veya durmak gibi süreksizlik anlamında kullanılan kelime. Örneğin: Tropopoz, stratosferi troposfer seviyesinden ayıran süreksizlik hattıdır.
-
ARA RÜZGARLARI
(GAP WINDS) [i]Pasifik Kıyılarında, okyanustan iç kesimlere veya iç kesimlerden okyanusa doğru vadi ve kanallar boyunca esen kuvvetli rüzgarlar. Bir alçak basınç merkezinin okyanus…
-
ARALIK ÇÖZÜNÜLÜRLÜĞÜ
(RANGE RESOLUTION) [i]Farklı uzaklıkta ama aynı açıda bulunan hedef nesnelerin radarlar tarafından ayrıştırabilme yeteneği.
-
ARALIK/DİZİ
(RANGE) [i]Bir dizi sayısal değerde en düşük değer ile en yüksek değer arasındaki farkı anlatmak için kullanılan sayısal değişkenlik ölçüsü. Meteorolojide aralık daha çok sıcaklık…
-
ARGON
(ARGON) [i]Kuru hava içerisinde üçüncü derecede bol bulunan kokusuz, renksiz ve hareketsiz gaz. Toplam atmosfer içindeki oranı 1/80'dir.
-
ARKTİK
(ARCTIC) [i]Kuzey Kutup noktası 90 ° Kuzey enlemi ile yaklaşık Arktik Dairesi denilen 66 ° 33 ' Kuzey enlemi arasında kalan coğrafi bölge.
-
ARKTİK CEPHE
(ARCTIC FRONT) [i]Arktik hava kütlesini kuzeye doğru mP hava kütlesinden veya güneye doğru cP hava kütlesinden ayıran, güneye doğru hareket ettiğinde ise polar cephe şekline dönüşe…
-
ARKTİK DENİZ SİSİ
(ARCTIC SEA SMOKE) [i]Soğuk havanın sıcak su yüzeyinden geçmesi ile oluşan bir tür adveksiyon sisidir. Bu tür sis, Arktik bölgede, kışın açık su yüzeyleri üzerinde oluşur.
-
ARKTİK HAVA KÜTLESİ
(ARCTIC AIR MASS) [i]Buzullarla kaplı Arktik alanda oluşan hava kütlesi. Polar havadan daha soğuk ve kuru olduğundan dolayı çok yukarı seviyelere kadar genişleyebilir. Güneye doğru…
-
ARKTİK İKLİM
(ARCTIC (or POLAR) CLIMATE) [i]Kuzey ve Güney kutuplarında 50 ° F'lık izotermin olduğu yerlerde kullanılan kavram. Arktik sıcak iklim bir anlamda tundra iklimi iken soğuk iklim tam…
-
ARKTİK JET
(ARCTIC JET) [i]Arktik veya Antarktik Daireleri civarında stratosferin yükseklerinde görülen jet akımları. Bu jet akımları polar ve arktik hava kütleleri arasında sınır oluşturur.
-
ARORA
(AURORA) [i]Güneşten radyan enerjinin emilmesi ve orta ve yüksek enlemlerde atmosferin üst seviyelerle ilişkisi sonucu oluşan ışık. Her iki yarımkürenin kutuplarına yakın bölgelerd…
-
ARZBİLİM
(GEODESY) [i]Yerkürenin boyutları ve şekliyle ilgilenen bilim dalı.
-
AŞAĞI EĞİM ETKİSİ
(DOWNSLOPE EFFECT) [i]Dağ veya tepe yamacından aşağı doğru akan havanın ısınması.
-
AŞAĞI ENLEMLER
(LOW LATITUDES) [i]Ekvatorun kuzey ve güneyinde 0 ° ile 30 ° enlemleri arasında kalan kuşak için kullanılan terim. Aşağı enlemler yerine tropikal bölge veya tropikal kuşak terimi d…
-
AŞAĞI SAPMA
(DOWNWASH) [i]Bir objeye göre hareket eden hava parselinin aşağıya doğru sapması.
-
AŞAĞI SEVİYE JETİ
(LOW LEVEL JET -(LLJ)) [i]Atmosferin alt tabakalarında nispeten dar bant halinde yoğunlaşan kuvvetli rüzgarlara verilen isim. Özellikle geceleri oluşan bu rüzgarların en açık örneğ…
-
AŞAĞI SEVİYEDE KAPALI HAVA
(UNDERCAST) [s]Bir uçağın bulut tabakası üzerinde uçması durumunda, uçaktaki bir gözlemci tarafından aşağı seviyede kalan ve gökyüzünü tamamen kaplayan opak bulut tabakası için kul…
-
AŞAĞI YÖNLÜ HAVA AKIMI
(DOWNDRAFT) [i]Aşağı doğru hareket eden hava akıntısı. Yağmur, oraj ve sağanakla beraber yeryüzüne serin veya soğuk havanın aniden çöküşü.
-
AŞAĞI YÖNLÜ HAVA PATLAMASI
(DOWNBURST) [i]Oraj veya sağanaktan kaynaklanan kuvvetli ve aşağıya doğru olan lokal hava hareketi. Serin veya soğuk havanın dışarıya doğru gerçekleşen bu patlaması , yer ve yere y…
-
ASAL GAZLAR
(INERT GASES) [i]Kimyasal yönden hareketsiz olarak tanımlanan helyum, neon, argon, kripton, ksenon, radon, thoron ve aktinon gibi havada çok az miktarda bulunan gazlara verilen isi…
-
AŞAMA
(PHASE) [i]Dalga hareketinde, kendi devri içindeki süreç sırasında titreşimle ulaşılan aşamanın açısal ölçüsü. Aynı aşamada hareket eden dalgalar, aynı yolu izler ve diğerlerini de…
-
ASİT YAĞMURU
(ACID PRECIPITATION) [i]Atmosferde bulunan yüksek yoğunluktaki asit bileşenli kimyasalların, bulutlardaki su buharıyla birleşerek yağmur veya karla beraber yere inmesidir. Bu tür b…
-
AŞIRI ISINMA
(EXPLOSIVE WARMING) [i]Herhangi bir yerde hava sıcaklığının ani ve aşırı şekilde yükselmesi durumunda kullanılan deyim (sıcaklık patlaması).
-
AŞIRI KIRILMA
(SUPERREFRACTION) [i]Atmosferik yoğunluk, su buharı ve sıcaklık gibi ışığın hareketini farklı şekilde etkileyen faktörlerin bulunduğu ortamlardan geçen radar sinyalleri ve ışığın n…
-
AŞIRI SOĞUMA
(SUPERCOOLING) [i]Maddenin katı durumunun erime noktasının altındaki herhangi bir sıvının sıcaklığının daha da düşürülmesidir. Bir maddenin sıcaklığının donma noktasından daha aşağ…
-
AŞIRI YAĞIŞ
(EXCESSIVE PRECIPITATION) [i]Belli bir yerde, belirlenmiş, kabul edilmiş limitlerden daha fazla miktarda kaydedilen yağış (kar yağışı da dahil). Normal değerlerin üzerinde yağış ol…
-
ASOS
(ASOS) [k]Otomatik Yer Gözlem Sistemi'nin kısaltması (Automated Surface Observing System). Bu sistem, veri toplama amaçlı otomatik hava aletlerinin bir araya gelmesiyle oluşturulur…
-
ASPİRASYON METEOROGRAF
(ASPIRATION METEOROGRAPH) [i]Motor gücüyle çalışan ve emdiği havanın iki veya daha fazla meteorolojik faktörünü sürekli olarak kaydeden alet.
-
ASPİRATÖR
(ASPIRATOR) [i]Sürekli hava sağlamak amacıyla, genellikle bir zemberek yardımıyla çalışan, döner fan. Termometreler ile higrometreler arasında bağlantı sağlamak amacıyla kullanılır…
-
ASPİRATÖRLÜ PSİKROMETRE
(ASPIRATION PSYCHROMETER) [i]Islak ve kuru hazne higrometrelerinin bulunduğu ve iki hazne arasından hava geçişinin sağlandığı alet. Assman tipinde, ıslak hazne üzerindeki muslin su…
-
ASPİRATÖRLÜ TERMOGRAF
(ASPIRATION THERMOGRAPH) [i]Hava sıcaklığını otomatik ve devamlı olarak kaydeden alet. Termometrik elemanları zemberek veya motor yardımıyla çalışan fanlarla havalandırılır.
-
ASTRAFOBİ
(ASTRAPHOBIA) [i]Yıldırım, şimşek ve orajdan kaynaklanan hastalık derecesinde korku.