Meteoroloji Sözlüğü
-
AT ENLEMLERİ
(HORSE LATITUDES) [i]Değişik yönlü hafif rüzgarlar ve güzel hava şartları ile betimlenen 30 ile 40 derece enlemleri arasında kalan subtropikal antisiklon kuşağı. Bu kuşak, güneşin…
-
ATEŞ KAYNAĞI
(FIREBRAND) [i]Rüzgarla, konvektif faaliyetlerle taşınarak büyük ve zararlı yangınlara neden olabilecek, hazır olan ortamı tutuşturabilecek, doğal veya insan yapısı ısı kaynağı.
-
ATEŞ TOPU
(FIREBALL) [i]Top veya küre şeklinde çakan şimşeği tanımlamada kullanılır. Ateş topuna benzeyen meteorlar veya atom bombası sonucu oluşan yuvarlak ateş için de bu terimin kullanılm…
-
ATMİDOMETRE
(ATMIDOMETER) [i]Atmometre olarak ta isimlendirilen ve buharlaşma oranını ölçmekte kullanılan alet.
-
ATMOMETRİ
(ATMOMETRY) [i]Suyun buharlaşma miktar ve oranını ölçme bilimi.
-
ATMOSFER
(ATMOSPHERE) [i]Yerkürenin etrafını saran gaz örtüsü. Gaz örtüsünün dünya etrafında bulunmasının temel nedeni de yerçekimi kuvvetidir. Aşağıdan yukarıya doğru sırasıyla atmosferin…
-
ATMOSFERİK AKUSTİK
(ATMOSPHERIC ACOUSTICS) [i]Meteorolojik kaynaklı sesleri açıklamaya çalışan fizik bölümü. Yüksek gerilim hatlarından çıkan uğultular, ormanda rüzgarda kaynaklanan sesler ve gök gür…
-
ATMOSFERİK ARAŞTIRMALAR İÇİN ÜNİVERSİTE İŞBİRLİĞİ
(UNIVERSITY CORPORATION FOR ATMOSPHERIC RESEARCH(UCAR)) [i]Küresel anlamda, atmosferik, okyanussal ve ilgili bilim dallarında araştırma programları yürüten ve kar amacı olmayan üni…
-
ATMOSFERİK BASINÇ
(ATMOSPHERIC PRESSURE) [i]Birim alana atmosfer tarafından yapılan etki. Atmosfer bir madde olduğundan, kütleye sahiptir ve yer çekiminden etkilenir. Birkaç şekilde ölçümü yapılabil…
-
ATMOSFERİK ELEKTRİK
(ATMOSPHERIC ELECTRICITY) [i]Atmosferin alt katmanlarında doğal olarak oluşan değişik elektrik olayları. Kaynağı potansiyel gradyandır. Atmosferik elektrik ve yerin elektrik yükünü…
-
ATMOSFERİK GEL-GİTLER
(ATMOSPHERIC TIDES) [i]Denizlerde olduğu gibi ay ve güneşin yerçekimi kuvveti nedeniyle atmosferde oluşan değişimler. Bu hareketler çok küçüktür ve ancak uzun süre gözlem ve kayıtl…
-
ATMOSFERİK KİRLİLİK
(ATMOSPHERIC POLLUTION) [i]Doğal ve suni yakıtların yanması, kimyasal ve endüstriyel işlemlerden veya nükleer patlamalar sonucu ortaya çıkan gaz, sıvı ve katı parçacıklarla atmosfe…
-
ATMOSFERİK OPTİK
(ATMOSPHERIC OPTICS) [i]Atmosfer içerisinde gerçekleşen tüm optik olaylarla, bu olayların nedenleri ve sonuçlarıyla ilgilenen bilim dalı. Gökyüzünün, bulutların ve hidrometeorların…
-
ATMOSFERİK RADYASYON
(ATMOSPHERIC RADIATION) [i]Atmosfer tarafından iki yönlü olarak emilen ve salınan radyasyon: Yukarı uzaya doğru ve aşağı yeryüzüne doğru. Temelde büyük miktarda uzun dalgalı güneş…
-
ATMOSFERİKLER
(ATMOSPHERICS) [i]Statik olarak ta isimlendirilen atmosfer içerisinde oluşan elektrik kaynaklı olaylar. Atmosfer içerisinde gerçekleşen şimşek ve elektrik boşalımları gibi bu tür o…
-
ATMOSFERİN İLETKENLİĞİ
(DIATHERMANCY OF THE ATMOSPHERE) [i]Atmosferin ısı iletkenlik oranı. Atmosferde bulunan oksijen ve azot ısıyı iyi iletirken ozon, karbondioksit ve su buharı belli dalga boyundaki r…
-
ATMOSFERİN TABAKALARA AYRILMASI
(STRATIFICATION OF THE ATMOSPHERE) [i]Atmosfer içerisinde yükseldikçe değişen özellikleri dikkate almak koşuluyla, hemen hemen birbirine benzer özelliklere göre atmosferin yatay ol…
-
ATMOSFERİN YAPISI
(STRUCTURE OF THE ATMOSPHERE) [i]Sıcaklık, basınç, yoğunluk, nem ve hareket gibi fiziksel özellikler dikkate alınarak, atmosferin alt bölümlerinin ve bölümler arası ilişkilerin bel…
-
aüçkağıdı
"A3" yazısının okunuşudur. Sadece bizde bulunur. :)
-
AVAGADRO HİPOTEZİ
(AVOGADRO'S HYPOTHESIS) [i]Aynı basınç ve sıcaklık altında, eşit hacimdeki tüm gazların aynı sayıda molekül içerdiği prensibidir.
-
AVHRR
(AVHRR) [k]Geliştirilmiş Çok Yüksek Çözümlemeli Radyometre (Advanced Very High Resolution Radiometer) adlı aletin kısaltması. Bu alet ABD'de kutupsal yörüngeli uydularda ana sensör…
-
AVRUPA METEOROLOJİ UYDULARI İŞLETME TEŞKİLATI
((EUMETSAT)- EUROPEAN ORGANISATION FER THE EXPLOITATION OF METEOROLOGICAL SATELLITES) [k]17 Avrupa ülkesinin üye olduğu uluslararası kuruluş. EUMETSAT'ın başlangıcı 1977'de ilk MET…
-
AVRUPA ORTA-VADELİ İSTİDLALLER MERKEZİ
((ECMWF) - THE EUROPEAN CENTRE FOR MEDIUM-RANGE WEATHER FORECASTS) [k]1973 Yılında, Bilim ve Teknolojide Avrupa İşbirliği Projesinin (COST- European Cooperation in Science and Tech…
-
AWIPS
(AWIPS) [k]Geliştirilmiş Hava İlişkili Süreç Sistemi'nin (Advanced Weather Interactive Processing System) kısaltması. Bilgisayar programı olan bu sistem ile Ulusal Hava Servislerin…
-
AY
(MOON) [i]Dünyanın uydusu. Yarıçapı 1738 km, kütlesi yaklaşık olarak 7.38*1022 kilogram, ortalama yoğunluğu suyun 3.3 katı, dünyaya olan uzaklığı ise 384.400 kilometredir. Ayın ken…
-
AY TUTULMASI
(LUNAR ECLIPSE) [i]Güneş ile ay arasındaki doğrusal hat üzerinde yerkürenin bulunması durumunda oluşan tutulma. Ay bir ışık kaynağı değildir sadece güneşten gelen ışınları yansıtır…
-
AYAR
(CALIBRATION) [i]Ölçüm yapılan aletin gerçekten ölçtüğü değerin doğru olup olmadığını kontrol etmek. Bu işlem, standart alınan bir ölçüm aletine göre diğerlerinin kıyaslanarak ayar…
-
AYIN EVRELERİ
(MOON, PHASES OF) [i]Ay yüzeyinin aydınlanma şekli ve derecesine göre dört ayrı evrede değerlendirilir. Ayın hiçbir tarafı görülmediği evreye 'yeni ay', aydınlık olan yarı dairesin…
-
AYKUŞAĞI
(MOONBOW) [i]Aydan gelen ışıkların atmosfer içerisindeki su damlaları tarafından yansıtılması ve kırılması sonucunda oluşan renk yelpazesi. Gök kuşağı ile aynı nedenlerle oluşmasın…
-
AYRIK ALÇAK
(BREAK AWAY DEPRESSION) [i]Bir alçak merkezi oluşturan gerekçelerin bulunduğu alanda oluşan bir merkezin, kendisini oluşturan merkezden uzaklaşarak kopması ve doğuya doğru ondan ay…
-
AYRIŞIM
(DIFFLUENCE) [i]Bir eksen boyunca hareket etmekte olan hava parselinin yani rüzgarın giderek eksenden uzaklaşması durumunda görülen hava akış örüntüsü. Bir tür diverjans.
-
AYSAL/AYA AİT
(LUNAR) [i]Ay ile ilgili veya aya ait. Örneğin lunar gökkuşağı denildiğinde ay ışınlarından kaynaklanan bir gökkuşağı akla gelir. 'Ay ayı', 'Lunatıon' veya 'Synodıc ay', ayın güneş…
-
AZ BULUTLU
(FEW) [i]Bulut kapalılık miktarı ölçüsü. Herhangi bir seviyedeki toplam bulut miktarının 1/8 ile 2/8 arasında kapalılığa sahip olması durumunda kullanılır.
-
AZİMUT
(AZIMUTH) [i]Rasatçının bulunduğu enlem değeri ile rasatçı ile gözlenen cisim arasındaki doğrusal hat arasındaki açı. Derece cinsinden 0 ile 360 arasında değerlendirilir. Özellikle…
-
AZOR YÜKSEĞİ
(AZORES HIGH) [i]Kuzey Atlantik Okyanusu üzerinde oluşan subtropikal, yarı durağan yüksek basınç. Oluşumundan sonra merkezi basınç sistemi olarak ya batıya ya da doğuya doğru harek…