Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
DEHŞET
Korkup kaçılacak şey. Ürkmek, şaşmak. Korku ve telâş içinde olmak.
-
DEHŞET-EFŞAN
f. Korkunç, korku ve dehşet saçan, ürkütücü.
-
DEHŞET-ENGİZ
f. Çok dehşet verici. Çok korkutucu.
-
DEHÜM
f. Onuncu.
-
DEHUN
f. Hatırlama, ezber okuma.
-
DEHVER
Cem'etmek, toplamak. * Lokmayı büyük yapmak.
-
DEHY (DEHÂ)
Kişinin fikir ve ferâsetinin isabetli ve doğru olması.
-
DEHYA
Te'kid için "Dahiye" lâfzına sıfat yapılır. "Dâhiye-i dehya" gibi.
-
DEJENERE
Fr. Bozulma, soysuzlaşma.
-
DEK
f. Desise, hile, dolandırıcılık. * Sâil, dilenci. * Dilencilik. * Sağlam, metin, muhkem. * Çatma, tokuşma.
-
DEK-BAZ
f. Hileci, hilekâr, oyuncu, aldatıcı.
-
DEKA'
(C.: Dükk-Dükük-Dekâvât) Hörgücü arkasına düşmüş dişi deve.* Kaygan yer.
-
DEKAİK
(Bak: Dakaik)
-
DEKAKİN
(Dükkân. C.) Dükkânlar.
-
DEKAMETRE
yun. On metrelik uzunluk birimi.
-
DEKAN
Lât. Üniversitelerde bir fakültenin başkanı.
-
DEKAR
Lât. Bin metrekarelik ölçü birimi.
-
DEKDAK
(C.: Dekâdik) Kum yığını.
-
DEKDEKE
Yerin deprenmesi. * Sancıma. * Def etme, kovma.
-
DEKELE
Sıvı balçık. Kuvvetleriyle gururlanıp sultanın emrine uymayan kavim.
-
DEKİK
Tam bir yıl.
-
DEKK
(C.: Dekeke) Vurmak. * Dökmek. * Parça parça etmek. Delil.
-
DEKKE
Ufalanmak. Pâre pâre olmak. * Vurmak, döğmek. * Seki, sofa.
-
DEKKEN
Hurdahaş olmak, yerle bir olma, ufalanmak, parça, parça olmak.
-
DEKOR
Fr. Süs. Bir sahneyi mütenasib bir nizamla süslemek.
-
DEKORATÖR
Fr. Dekor ve dekorasyon yapan sanatkâr.
-
DEKOVİL
Fr. Ray aralığı 60 cm. yahut daha az olan küçük demiryolu.
-
DEL'AS (DEL'AK)
Büyük, kuvvetli deve.
-
DELAB
(Dülâb) (C.: Degâlib) Bâzısı su ile ve bâsızı da hayvan ile döndürülen su çekmeğe mahsus çark.
-
DELAİL
(Delil. C.) Deliller. Bürhanlar. İsbât vasıtaları.(... Cay-ı hayrettir ki; Resul-ü Ekrem'in (A.S.M.) mübalağasız binler vecihte, binler çeşit insan, herbiri bir tek mu'cizesiyle ve…
-
DELAİL-İ ÂFÂKİYE
Afaka âit deliller. Kâinattaki deliller.
-
DELAİL-İ AKLİYE
Aklı ile bulunan deliller. Akla âid deliller.
-
DELAİL-İ ENFÜSİYE
Kişinin kendi nefsinde olan deliller. Yani vücudun gerek maddi ve gerek (vicdan ve hisler gibi) mânevi yapısında olan ve imana ait hükümleri isbat eden delillerdir.
-
DELAİL-İ KALBİYE
Kalbe âid deliller. Kalb ile bilinen deliller.
-
DELAİL-İ NAKLİYE
Nakil yolu ile gelen deliller. (Bak: Delil-i naklî)
-
DELAİL-İ NÜBÜVVET
Peygamberliğin hak olduğuna dair olan deliller.(Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm iddiâ-yı Nübüvvet etmiş; Kur'an-ı Azîmüşşan gibi bir fermanı göstermiş ve ehl-i tahkikin yanınd…
-
DELAİL-İ ZÂHİRİYE
Açık olarak zâhirde görünen deliller. Maddi deliller.
-
DELAK
Sansar.
-
DELAL
Cilve, naz, işve. İnsana güzel ve sevimli görünecek hâl, durum.
-
DELALAT
(Delâlet. C.) Delâletler, alâmet olmalar,yol göstermeler, kılavuzluklar.