Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
MÂ
f. Biz mânasınadır. (Bak: Şahıs zamiri) * Mim ile elif harfinden ibâret "Mâ". Arabçada muhtelif isimleri vardır. Ve çeşitli mânalara gelir. Cansız şeylere işaret eder. "Şu nesne, o…
-
MA-BA'D
Sonra. Gelecekteki.
-
MA-BA'DETTABİA
(Mâba'de-t tabia) Metafizik. Beş duygu ile bilinmeyen varlıklar hakkında fikrî araştırma yapan felsefe kolu. Bu felsefe ile alâkalı olan.
-
MA-BEKA
Arta kalan, bâkiye, geri kalan.
-
MA-BİHİ-L-HAYAT
Yaşamaya sebep olan, hayata vesile olan.
-
MA-BİHİ-L-İ'TİMAD
İtimada vesile ve sebep olan şey.
-
MA-BİHİ-L-İFTİHAR
Kendi ile ve onunla iftihar edilecek şey.
-
MA-BİHİ-L-İMTİYAZ
Kendisi ile imtiyaz kazanılan şey.
-
MA-BİHİ-L-İSTİHKAK
Hak etme sebebi.
-
MÂ-DÂM
Çünkü. Mâdem. Böylece olunca. Dâim ve bâki oldukça.
-
MÂ-DÂM-EL MELEVAN
Gece gündüzün devamı müddetince.
-
MA-DUN
Aşağı. Alt. Alt derece.
-
MA-FAT
Kaybolan. Fevt olan. Elden çıkan şey. Kaybedilen.
-
MA-FEVK
Üstünü. Üstün olanı. * Bir şeyin üstü, üst tarafı. Baş.
-
MA-Fİ-HA
İçindekiler. O şeyin içinde olanlar.
-
MA-Fİ-L BAL
Gönülde olan maksad ve meram. (Mâ-fi-z zamir de denilir.)
-
MA-Fİ-L YED
Fık: Bir terekenin taksimi yapılmadan varislerden biri veya birkaçı ölürse, bunların terekelerinden varislerine düşen kendi mikdarları.
-
MA-Fİ-L-BAB
Kapı içinde. Bir kitabın içindeki bölümde (babda) olan şey.
-
MA-Fİ-Z ZAMİR
Kalbde ve gönülde olan.
-
MA-HALA
(Bir istisnâ edatıdır) Mâadâ mânasına gelir, kendinden sonraki kelimeyi nasb eder. $ (Allah'tan başka herşey fânidir) cümlesinde olduğu gibi.
-
MA-HALAKALLAH
Allah'ın (C.C.) yarattığı ve halkettiği her şey. * Kalabalık, izdiham.
-
MA-HİYE
O şey ki.
-
MÂ-İ CÂRİ
Akarsu. (Çay ve ırmak suları gibi.)
-
MÂ-İ İSTİFHAMİYYE
Sual için kullanılan kelimenin başında gelir. (Mâhâzâ: Bu nedir? Mâindek: Yanındaki nedir?) suallerinde olduğu gibi.
-
MÂ-İ LEZİZ
Lezzetli ve tatlı su.
-
MÂ-İ MAGSUL
(Mâ-i müsta'mel) Kullanılmış su.
-
MÂ-İ MASDARİYE
Başında bulunduğu cümleyi masdar mânasına ve hükmüne sokar.
-
MÂ-İ MEVSUFE
Şey mânasında nekre olup bir sıfattan evvel kullanılır. $ (Nazartu ilâ mâ mu'cebin leke: Sana hoş gelen şeye baktım) cümlesindeki gibi...Bazan da sıfatsız olur. $(Ni'me-mâ: Ne güze…
-
MÂ-İ MEVSULE
Buna ism-i mevsul de denir. Kendinden sonra gelecek küçük cümleyi daha önce geçen cümleye bağlar. $ (Ketebtu mâ kultü: Söylediğimi yazdım, ne söyledimse yazdım) cümlesinde olduğu g…
-
MÂ-İ MUKATTAR
İnbikten geçirilmiş (damıtılmış), saf su.
-
MÂ-İ MUKAYYED
Herhangi bir maddenin karışması ile yaratılmış oldukları hâlden çıkmış ve hususi bir ad almış sulardır. (Gül, çiçek, üzüm, asma, et suları gibi.)
-
MÂ-İ MÜKEDDER
Bulanık su.
-
MÂ-İ MÜNHEMİR
Akıp giden su.
-
MÂ-İ MÜSTAMEL
Temiz olduğu halde temizleyici olmayan, kullanılmış olan sulardır.
-
MÂ-İ MUTLAK
Yaratıldığı vasıf üzere duran su. (Yağmur, kar, deniz, göl, ırmak, pınar, kuyu sularıdır).
-
MÂ-İ NÂFİYYE
$(Ben kâmil değilim) misâlinde olduğu gibi mânayı nefyeder.
-
MÂ-İ RÂKİD
Durgun su.
-
MÂ-İ ŞARTİYE
İki muzariyi cezmeder, şart ve cezâ mânasını ifade eder. $(Ne yazarsan, yazarım) misalinde olduğu gibi.
-
MA-İ TESNİM
Cennet ırmaklarından biri.
-
MÂ-İ ZÂİDE
Bazı edat ve fiillerin sonuna fazladan olarak gelir. $ kelimelerinde olduğu gibi.