Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
TA
f. Kat. Kıvrım. Büklüm. Misil, mânend. Nihayet. Gayet. Kadar, beri, dek. (mânalarına gelir) Meselâ :
-
TÂ BE KIYAMET
Kıyamete kadar.
-
TÂ BEKEY
Ne vakte kadar.
-
TÂ HAŞRE DEK
Haşre kadar.
-
TA KEY
f. Ne vakte kadar?
-
TA-BE
f. "... e kadar" mânasına gelir ve kelimelerin başlarına eklenir.
-
TÂ-BE-KEY
Ne vakte kadar.
-
TÂ-BE-SABAH
Sabaha kadar.
-
TA' (TAE)
Alçak, iniş yer. * Başı aşağı etmek.
-
TA'AN(E)
(Ta'n. dan) Çok zemmedip yeren. Çekiştiren.
-
TA'B
Latife etmek, şaka yapmak.
-
TA'BİD
Mükerrem etmek. * Katran bulaştırmak. * Hizmet etmek. * Zelil etmek. * Zelil etmek, kepaze yapmak.
-
TA'BİE
Karıştırmak. * Beslemek, terbiye etmek. * Hazırlamak.
-
TA'BİR
(Tâbir) İfade, anlatma. Söz. Mânası olan söz. Deyim. * Terim. * Rüya yorma. (Ubur. dan) Herhangi bir şeyden ve hâdiseden, başka bir hak ve faydalı mânaya geçmek, intikal etmek ve i…
-
TA'BİR-İ SAMEDANÎ
Allah'a mahsus tâbir. Kur'an'da beyan buyurulan en iyi tabir.
-
TA'BİRAT
(Ta'bir. C.) Tabirler. İfade şekilleri. Anlatmalar.
-
TA'BİYE
Askerleri bir arazide düşmana karşı tam tedbir ve nizam üzere yerleştirme. * Muharebe toplarının yeri, istihkâm parçası. * Muvaffakiyet için kullanılan vâsıtalar. ("Tabya" yanlıştı…
-
TA'CİB
Hayrete düşürme, şaşırtma.
-
TA'CİF
Arkalamak. * Doymaya yakın olana kadar yemek.
-
TA'CİL
Acele ettirme, hızlandırma.
-
TA'CİLÂT
(Ta'cil. C.) Çabuklaştırmalar. Acele ettirmeler. Hızlandırmalar.
-
TA'CİM
Noktalama, noktalatma.
-
TA'CİN
(Acn. dan) Hamur yapma, yoğurma, hamur hâline getirme.
-
TA'CİZ
(Acz. den) Huzursuz kılmak, rahatsız etmek, sıkıntı vermek, canını sıkmak. * Eğlendirmek. * Âciz etmek. * Kadının ihtiyarlayıp âcizleşmesi.
-
TA'CİZÂT
(Ta'ciz. C.) Tacizler. Rahatsız etmeler, sıkıntı vermeler.
-
TA'DAD
Sayı saymak. Sayıp dökmek. Birer birer söylemek. Sıralamak.
-
TA'DİD
Mübâlağa ile ısırmak.
-
TA'DİL
Darlık vermek. * Veledi karnında büyük olup doğurması güç olmak.
-
TA'DİL-İ ERKÂN
Fık: Namazın bütün rükünleri, esaslarını usulüne uygunca yerine getirerek ve namazın tertib ve düzeninin hakkını vererek kılmak. Meselâ : "Secdeyi sükunetle yerine getirmek ve iki…
-
TA'DİLAT
Değişiklikler, doğrultmalar, değiştirmeler, tebdil etmeler.
-
TA'DİYE
Dağılmak. * Koyunun yününü kırkmak.
-
TA'DUD
Çok tatlı kara hurma.
-
TA'FİR
Tozlu ve topraklı yapmak. * Ağartmak, beyazlatmak. * Kirletmek. Mülevves etmek. * Oğlan kaçsın diye kadının, emziğine toprak sürmesi. * Güneşte et kurutmak. (O kurumuş ete "afir" d…
-
TA'KİB
Gözlemek. * Yolunda gitmek. * Peşinden yürümek. * Suçlunun suçunu araştırmak. * Bir kimsenin aynı senede yine gazaya gitmesi. * Bir şeyi ciddiyetle istemek.
-
TA'KİBÂT
Suç işleyene karşı harekete geçmek ve suçluluk derecesini araştırmak.
-
TA'KİBEN
Takip ederek, takip suretiyle.
-
TA'KİD
Edb: İbareyi veya cümleyi anlaşılmaz şekle koyma. * Düğümlenme, düğümleme.
-
TA'KİF
Eğriltmek.
-
TA'KİL
Devenin ayağına ip takıp bağlamak.
-
TA'KİM
(Akm. dan) Kısırlaştırma. Neticesiz bırakma.