Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
DAHS
Ayağıyla tepinmek.
-
DAHTEN
f. Bilmek.
-
DAHUK
Geniş yol.
-
DAHUL
Geyik tuzağı. * Canavar tuzağı.
-
DAHÜL
f. Bostan korkuluğu.
-
DAHV
Zâhir olmak, görünmek.
-
DAHVE
İlk kuşluk vakti. Güneşin ufukta ilk yükselip yayılmaya başladığı an.
-
DAHY
(Dahv) Yayıp döşemek. * Deve kuşu yumurtası. (Bak: Udhiy) (968 hicri tarihinde vefat eden Ahter-i Kebir lugatının Müellifi, Kur'an-ı Kerimdeki bu kelimeden dünyanın bir elips şekli…
-
DAHYA'
(C.: Duhâ) Hayız görmez kadın. * Ağaç ismi.
-
DAHYE
Kuşluk vaktinde kesilen koyun.
-
DAİ
Dua eden, duacı. * Sebep. * Davet eden. Muktazi. (Meselâ: Yemek yemek, iştihadan gelen bir lezzet, bir iştiyaktır. Onu yemeğe sevk eder. Buna dai denir.) Resul-ü Ekrem'in (A.S.M.)…
-
DÂİB
Âdet ve usulünde devam eden. (Bak: De'b)
-
DÂİBEYN
Âdet ve usulünde devam eden iki şey.
-
DAİL
Arık, zayıf, küçük hacimli.
-
DAİM
Devam eden. (Daimî, daima, daimen şeklinde de söylenir.)
-
DAİMA
(Devam. dan) Her vakit, bir düziye, daimî suretde.
-
DAİMÎ
(Devam. dan) Sürekli, devamlı.
-
DAİN
(C.: Daân) Yünlü olan koyun.
-
DAİR
Devreden. Dolaşan. Dönen. Bir şeyin etrafını kuşatan. * Belli bir şey hakkında olan. Alâkalı, müteallik.
-
DAİRE
Resmi hükümet makamlarından her biri. * Yazıhane. * Büyük bir idare adamının makamı. * Ev veya apartman katı. * Bir manevi te'sirin hükmü geçtiği mahal. * Sınır içi. * Büro, büyük…
-
DAİRE-İ ÂFÂK
Ufuklar dairesi. Çok geniş ve büyük dâire, kâinat.
-
DAİRE-İ EHADİYET
Allah'ın ehadiyetle tecelli ettiği dâire. (Bak: Ehadiyet)
-
DAİRE-İ ESBAB
Sebepler dâiresi. Sebep ve kanunların bulunduğu yer olan maddi âlem.
-
DAİRE-İ ESMÂ
Cenab-ı Hakk'ın isimlerinin sahası ve dairesi.
-
DAİRE-İ İMKÂN
Kâinat. İmkân âlemi. Mükevvenat. Mümkün olan, şartların müsait olduğu âlem. (Daire-i mümkinat da aynı mânada kullanılır.)
-
DAİRE-İ MÜMKİNAT
(Bak: Daire-i imkân)
-
DAİRE-İ RESMİYE
Hükûmet dairesi, resmi daire.
-
DAİRE-İ VÜCUB
Tebeddül ve tagayyür etmeyen ve mümkinat âleminden olmayan âlemler. Esmâ ve Sıfât-ı İlâhiyye gibi. (Bak: Vücub âlemi)
-
DAİRE-İ VÜCUD
Vücud ve varlık dairesi ve sahası.
-
DAİREVÎ
Daire şeklinde. Daire gibi.
-
DAİREZEN
Mehter takımında def çalan.
-
DAİYAN
(Dâi. C.) Dua edenler, duacılar.
-
DÂİYE
İnsanı bir şeye candan bağlamağa sürükleyen iç duygusu. * Mücib ve sebep. * Bâis olan husus, vakit ve zamanın bir hâleti. * Arzu, hırs. * Dava. * Bahane.
-
DÂİYE-İ TEFEVVUK
Üstünlük iddiası.
-
DAİYY
Şu kimseye derler ki, bir kişi ona "oğlumdur" demiş olsun.
-
DAK'A
Toprak.
-
DAKA'
Fakirlik.
-
DAKAİK
(Dakayık) (Dakik. C.) İncelikler. Anlaşılması çok dikkat isteyen incelikler. Çok ince. Anlaşılması dikkat isteyen keyfiyetler.
-
DAKAİK-AŞİNA
f. İlmî incelikleri bilen, anlaşılması ve tefhimi müşkül, yüksek ve ince ilmî mes'elelere vâkıf olan.
-
DAKAİK-İ UMUR
f. Üzerinde gayet dikkatle durulması lâzım gelen işlerin ince ve mühim noktaları.