Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
İ'MALGÂH
f. Fabrika, atölye.
-
İ'MAR
Yapmak. Tâmir etmek. Şenlendirmek. Mâmur kılmak. Harabilik ve ıssızlıktan kurtarmak.
-
İ'NA
Zahmete uğramak.
-
İ'NAC
Hayvanı kıç üstü çökertmek. (Omurga kemiği) ağrıma.
-
İ'NAD
Dinmeden akma. * Çekişme.
-
İ'NAF
Sertlik etme.
-
İ'NAN
Büyü ile bağlanma.
-
İ'NAT
Zahmete uğratma, meşakkate maruz bırakma. * Edb: Mukayyed kafiye ve mukayyed seci' san'atı.
-
İ'RA
Çıplak bırakma, soyma.
-
İ'RAB
Düzgün konuşmak ve hakikatı açıklamak. * Gr: Kelime ve fiillerin sonunda bulunan harf veya harekelerin değişmesi ve bu değişikliği ve sebeblerini öğreten ilim.
-
İ'RAZ
Yüz çevirmek. Başka tarafa dönmek. İctinab, çekinmek.
-
İ'ŞA'
Akşam yemeği verme.
-
İ'SAR
İkindi zamanında bulunmak. * Kızın gelinlik çağına gelmesi. * Kasırga.
-
İ'TA
Vermek. Bahşetmek. İhsan etmek.
-
İ'TA-YI MA'LUMAT
Malumat verme. Bilgi verme.
-
İ'TAB
Şikâyeti kendisinden def' ile razı ve hoşnud etmek. Hoşlandırmak. * Hışım etmek.
-
İ'TAK
Esir, köle veya cariyeyi serbest bırakma.
-
İ'TİBAR
(İtibâr) Ehemmiyet vermek. Hürmet, riâyet ve hatır saymak. Kulak asmak. İbret alıp uyanık olmak. Birisini veya sözünü makbul farzetmek. * Taaccüb etmek. * Şeref, haysiyet. * Bir şe…
-
İ'TİBAR-I SURET
Surete itibar etme, görünüşe değer verme.
-
İ'TİBARAT
(İ'tibar. C.) İ'tibarlar, şeref ve haysiyetler. * Var sayılan şeyler, faraziyeler.
-
İ'TİBAREN
...den beri, ... başlıyarak, ... den başlıyarak, ...den (yerinde kullanılır.)
-
İ'TİBARÎ
(İtibarî) Hakiki kıymeti olmayıp kıymeti var kabul edilme. Farazî ve izafî olan. Varlığı, başka şeylere nisbet edilmesi halinde bilinen.
-
İ'TİDA
Sesini yükseltmek. * Zulmetmek. * Haddinden geçmek.
-
İ'TİDAD
Yardım isteme. İmdât isteme. * Bir şeyi kol üzerine alma.
-
İ'TİDAL
Bir şeyde veya halde ifrat veya tefrite düşmemek. Vasat derece olmak. * Yumuşaklık. Uygunluk. * Gündüz ve gecenin birbirine denk, eşit olması. * Miktar ve keyfiyyet hususunda iki h…
-
İ'TİDAL-İ DEM
Soğukkanlı davranış. Heyecanlanmadan, acele etmeden, düşüne düşüne ve tedbirli hareket.
-
İ'TİFA'
Bağış dileme, afvedilmesini isteme.
-
İ'TİFAR
Yere vurma. Kavrayıp yere çarpma. Üzerine atılıp kavrama.
-
İ'TİKAB
Veresiye vermeme. Bir malı borç olarak satmama. Parasını almadıkça malı teslim etmeme.
-
İ'TİKAD
İnanmak. İnanç. Sıdk ve doğruluğuna kalben kararlı olmak. Gönülden tasdik ederek inanmak. Dinin temelini meydana getiren şeylere inanmak. (Bak: İltizam)
-
İ'TİKAD-I FÂSİD
Bozuk inanç.
-
İ'TİKADÂT
(İ'tikad. C.) İnanışlar. Bağlanışlar ve inançlar.
-
İ'TİKADÂT-I BÂTILA
Bâtıl, hak olmayan, asılsız şeylere inanışlar.
-
İ'TİKADÎ
İtikad ve inançla alâkalı.
-
İ'TİKADİYAT
İtikada ait mes'eleler.
-
İ'TİKÂF
Bir şeye devam etmek. * Ist: Bir yere çekilip yalnız ibadetle meşguliyet. Hususan Ramazanın son on gününde, mescidlerde ve buna benzer yerlerde kalıp, ibadet, ilm-i iman ve Kur'an,…
-
İ'TİKÂL
(Ekl. den) Kemirme, kemirerek yeme. * Dalgaların, deniz kenarlarındaki karaları döğerek aşındırması. * Tıb: Yaranın, vücudu yemesi. Yaranın büyümesi.
-
İ'TİKÂL-İ SEVÂHİL
Kıyıların aşınması.
-
İ'TİKAM
Biriktirme, yığma.
-
İ'TİKAR
Birbirine karışıp sayılamama.