Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
İ'TİZAR
Kusurunu bilerek özür dilemek. Kusurunu beyan edip ve anlayıp af dilemek. (Takdire şayan güzel bir haslettir.)
-
İ'TİZAZ
Kendini aziz, izzetli saymak.
-
İ'VAR
Bir gözünü kör etme, tek göz bırakma.
-
İ'VİCAC
Doğru davranmamak, eğri büğrü olmak. Hamlık. * Hakkı bâtıl, bâtılı hak göstermek.
-
İ'ZAB
Suyu temizleme. * Vazgeçme. * Azaba düşürme veya düşürülme.
-
İ'ZAM
Göndermek. Yollamak.
-
İ'ZAZ
Hürmet etmek. Ağırlamak. İkram etmek. Aziz kılmak. Galip gelmek.
-
İ'ZAZEN
İkram ederek, ağırlayarak.
-
İA'
Koyun sürmek, koyun gütmek.
-
İAB
Kökünden koparmak.
-
İAD
Korkutmak, tehdit etmek. Vaidde bulunmak.
-
İADE
Geri vermek. Eski haline getirme. * Mukabilini yapma. Karşılığını yapma. * Avdet ettirmek. * Edb: Bir mısraın veya beytin son kelimesini, kendisinden sonra gelen mısra veya beytin…
-
İADE-İ ÂFİYET
Hastalıktan sonra âfiyetin iadesi. İyileşme.
-
İADE-İ İTİBAR
Ticarette iflâstan kurtulma. * Kaybedilen itibarı tekrar kazanma. Şerefini kurtarma.
-
İADE-İ MÜCRİMÎN
Suçluların kendi memleketlerine iade edilmesi.
-
İADE-İ ZİYARET
Ziyarete gelenin ziyaretine gitmek.
-
İADETEN
Geri vermek üzere.
-
İALE
Çoluk çocuğun nafakasını te'min etme. Evlâd u iyâlin maişetini tedarik etme. * İyali çoğalmak, çoluk çocuğu artmak.
-
İANAT
(İâne. C.) İaneler.
-
İANE
Yardım. İmdat. Yardım için istenen, toplanan şey.
-
İANE-İ ASKERİYE
Tanzimattan sonra cizye yerine Hristiyan tebeadan alınan vergi. Bu vergi sonradan "bedel-i askerî" adını almış ve 1908 Temmuz inkılâbına kadar devam etmiştir.
-
İANE-İ CİHADİYE
Muharebe zamanında harbin icab ettirdiği fazla masrafları karşılamak ve yardım olmak için halktan alınan paralar. Miktarı, her mahallin iktidarı derecesine göre kaza ve liva üzerin…
-
İANET
(Avn. dan) Yardım.
-
İANETEN
İane suretiyle, yardım olmak üzere.
-
İARE
Emaneten vermek. Bir malın kullanılmasından karşılık istemiyerek meccanen başkasına vermek.
-
İARE-İ MUKAYYEDE
Bir mülkün kayıd ve şartlarla birine ödünç olarak verilmesi.
-
İARE-İ MUTLAKA
Bir mülkün, bir eşyanın sâhibi tarafından hiç bir şart ve kayda bağlı kalmayarak başka birine ödünç verilmesi.
-
İARETEN
İare olarak. Emaneten.
-
İAŞE
Geçindirmek. Beslemek. Yaşatmak. Diriltmek.
-
İAZ
İşaret etmek.
-
İAZA
(İvaz. dan) Bedel ve karşılık vermek. Bedel vermek.
-
İAZE
Sığındırmak. Muhafaza etmek. İltica.
-
İB'AD
Uzaklaştırmak. Sürmek. Kovmak.
-
İB'AS
Yeniden yaratmak, göndermek. Hayat vermek.
-
ÎBA'
Tiksindirmek, iğrenme.
-
İBA'
Çekinmek. Tiksinmek. * Kabul etmemek, bir işe razı olmamak. * Doymadan yemekten çekilmek.
-
İBABE
Yol, tarik.
-
İBAD
Devenin ayağını bağladıkları ip.
-
İBADAT
(İbâdet. C.) İbâdetler.
-
İBADE
Helâk etmek.