Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
KABZ
Tutmak. Ele almak. Kavramak. Almak. * Tahsil etmek. Teslim almak. * Amelde zorluk çekmek. * Kuşun süratle uçması. * Mülk.
-
KABZ U BAST
Ruhen sıkıntı. Daralma ve genişleme. Sıkıntı ve ferahlık. * Birini diğeri üzerine tercih etme. * Münkabız bir adama ferahlık ve sürurluluk vermek, sevindirmek. * Beyan ve ifâde etm…
-
KABZ-I RUH
Ruhun alınması. Ölmek.
-
KABZA
Kılınç gibi şeylerin tutacak yeri. Sap. * El, pençe. * Bir tutam, bir avuç şey.
-
KABZA-İ TÎG
Kılıncın kabzası, sapı.
-
KABZIMAL
Meyve ve sebze yetiştiricileriyle, satıcı arasındaki aracı.
-
KÂC
f. Küçük bir çeşit çam.
-
KÂD
f. Hırs, tamahkârlık.
-
KAD'
Men etmek, engel olmak.
-
KADAH
Küçük toprak çanak.
-
KADANA
Forsaların ayağına vurulan zincir.
-
KADASTRO
Fr. Bir ülkedeki arazi ve mülklerin alanını, sınırlarını ve yerini belirtip plânlama işi.
-
KADD
Boy, bos.
-
KADD Ü KAMET
Boy bos.
-
KADD-İ BÂLÂ
f. Yüksek, uzun boy.
-
KADD-İ BÜLEND
f. Uzun, yüksek boy.
-
KADD-İ MEVZUN
Mevzun boy, biçimli boy.
-
KADD-İ MÜSTESNA
Müstesna boy. Güzellikte emsalsiz ve benzeri olmayan endam.
-
KADDA'
şiddetli.
-
KADDAH
Kadeh yapan. Kadeh yapıcı. * Zemmeden. Gıybet eden. Hicveden, yeren.
-
KADDAHE
Çakmak taşı.
-
KADDESALLAH
Allah mübarek ve mukaddes eylesin.
-
KADDESE
Takdis etti, takdis eder, takdis etsin, mutlu olsun (gibi mânada en mübarek bir şeyin kudsiliğini, kusur ve noksanlıktan uzaklığını, müberra olduğunu bildirir fiil.)
-
KADE
Gr: Yardımcı fiillerdendir. Cümlede ifade edilen hükmün yaklaştığını bildirmek için söylenir. Mübtedâ ile haberin başına gelerek, birincisini isim adı ile merfu' kılar, haberini de…
-
KADEM
Ayak. Adım. Metrenin üçte biri kadar olan uzunluk. Oniki parmak uzunluğu, yarım arşın. * Uğur.
-
KADEM-BUS
f. Ayak öpen.
-
KADEME
Derece, sıra. * Merdiven basamağı.
-
KADEME KADEME
Basamak basamak, derece derece.
-
KADEME-İ ULÂDA
İlk basamakta. Başlangıçta.
-
KADEMÎ
Ayakla alâkalı. Ayağa mensub.
-
KADEMİYYE
Ayak bastı parası. * Eskiden hükûmete ait bir davetiye veya emri tebliğ etmek için gönderilen memura, masrafları karşılığı olarak verilen ücret.
-
KADEMKEŞ
f. Ayağını çeken. Yanaşmayan, gitmeyen.
-
KADEMNİH
f. Ayak basıcı.
-
KADEMNİHADE
f. Gelmiş, ayak basmış olan.
-
KADEMRAN
f. Adım atan, ilerliyen.
-
KADEMRENCE
f. Lütfen kabul, tenezzül.
-
KADER
Cenâb-ı Hakk'ın kâinatta olmuş ve olacak her şeyin evsafını ve havassını ve sâir geleceğini ve geçmişini ezelden bilip, levh-i mahfuzunda takdiri ve yazması. Takdir-i İlâhî. * Ezel…
-
KADER-İ İLÂHÎ
Allah'ın takdiri.
-
KADERÎ
Kader ile alâkalı. Kader, tali' nev'inden olan.
-
KADERİYE
"Kul, kendi yaptıklarının halıkıdır" deyip ifrat ederek Hak mezhebinden ayrılan bir dalâlet fırkası. (Bak: mu'tezile)