Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
BALAPERVAZANE
Yüksekten uçar gibi. * Çok yüksek rütbelilere yakışır şekilde.
-
BALAPÛŞ
f. Palto, pardesü, manto gibi üste giyilen eşya.
-
BALAREV
f. Yüksekten giden.
-
BALAST
ing. Demir yollarında traverslerin altına; şoselerde ise düzeltilmiş toprak üzerine döşenen taş parçaları.
-
BALATER
f. Pek yüksek, daha yüksek.
-
BALGAM
Solunum yolları tarafından salgılanan ve ağızdan dışarı atılan sümük, irin ve kan karışımı maddedir. * Eskiden bedende bulunduğu sanılan dört unsurdan biri. (Bak: Ahlât)
-
BALGAM-I CİSSÎ
Beyaz ve yoğun balgam.
-
BALİ
Eski, köhne.
-
BALİDE
f. Gelişmiş, uzamış, büyümüş.
-
BÂLİĞ
f. Boynuzdan yapılan kadeh.
-
BÂLİGA
Koyun ve keçi ayağı.
-
BALİMEZ
16. ve 17. yy. larda Osmanlılar tarafından kara ve deniz savaşlarında kullanılan uzun menzilli top. (Bak: Balyemez)
-
BALİN
f. Yastık. Koltuk. İskemle yerine kullanılan yuvarlak yastık.
-
BALİN-PEREST
Hizmetçi, hâdim, hademe. * Tenbel, uykucu.
-
BALİNA
Denizde yaşıyan ve yaklaşık olarak 20 ilâ 35 metre kadar uzunlukta olan memeli hayvan.
-
BALİŞ
f. Yastık. * Altın. * Nakit.
-
BALİSTİK
yun. Merminin ateşlendikten sonra hedefe varıncaya kadar uğradığı te'sirleri tedkik edip inceleyen ilim dalı.
-
BALİYE
Zayıf ve çürümüş olan şey.
-
BALIKHANE KAPISI
Topkapı Sarayı'nın Marmara kıyısındadır. Padişahlarca cezandırılan vezirler burada idam edilir, sürgün edileceklerse buradan gemilere bindirilirlerdi.
-
BALKAN
Doğu Avrupada batıdan doğuya uzanan dağ sırası.
-
BALKANLAR
(Balkan Yarımadası) Yugoslavya'nın büyük kısmı ile Arnavutluk, Bulgaristan, Yunanistan ve Trakya'yı içine alan yarımada.
-
BALKAR
Kafkasya Türkleri'nin Kıpçak kolundan olan bir boy.
-
BALON
Fr. Hava veya hafif gazlarla doldurulan küre. Bugünkü uçaklar balonculuğun geliştirilmesiyle elde edilmiştir. Zeplin adı verilen güdümlü balonlar hava ulaşımında ve savaşta kullanı…
-
BALOTAJ
Fr. Bir seçimde herhangi bir adayın, oyların ekseriyetini alamaması hali.
-
BÂLÛ
f. Ana baba bir olan kardeş. * Siğil, sivilce.
-
BÂLÛAT
Su dökecek çukur. * Lağım kuyusu.
-
BALÛDE
f. Boy atmış, büyümüş.
-
BALVANE
f. Dağ kırlangıcı. * Darı kuşu.
-
BALYEMEZ
Osmanlıların bir zamanlar kullandıkları uzun menzilli toplar.
-
BALYOZ
Fr. Vaktiyle Avrupa devletlerinin büyükelçi ve büyük konsoloslarıyla, general ve amiral gibi kişilerine verilen bir ünvandır. * (Yunancadan) Kazık çakmak, büyük taşları kırmak için…
-
BALZEN
f. Kanat vuran. Uçan.
-
BAM
Dam. * Çatı. * Kubbe. * Kemer * Sakf. * Sabah vakti. * Telli sazlarda en kalın tel.
-
BAM-GAH
f. Seher vakti. * Seher vaktinde.
-
BAM-I BÜLEND
Yüksek çatı. * Gökyüzü, sema.
-
BAM-I ÇEŞM
Gözkapağı.
-
BAMDAD(AN)
f. Sabah, sabahleyin, seher vakti. Tan yeri.
-
BAMDADÎ
f. Seher vakti, erken.
-
BAME
f. Sakalı gür olan. * Sık, uzun ve kaba olan sakal.
-
BAN
Dam, çatı. * Sorgun ağacı. Bey söğüdü. * yun. Sevgilinin boyu. Farsçada kelime sonuna gelerek, Türkçedeki "ci, cu" ekleri yerini tutan mânâda kullanılır. Meselâ: Bağban: Bağcı.
-
BANBU
(Malezya dilinden) Sıcak ve yağışlı bölgelerde yaşıyan bir bitki cinsi. Buğday ailesinden olup ikiyüzden fazla çeşiti vardır.