Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
BATARİKA
(Batrik. C.) Patrikler.
-
BATARYA
İtl. Elektrik elde etmek için hazırlanmış şişeler takımı. * Ask: Bir subayın emrine verilen belli sayıdaki ağır silâhlarla bunların hizmetinde bulunan insan, hayvan ve malzemenin h…
-
BATERE
f. Tef.
-
BATH
(C.: Bitah) İçinde kum ve çakıl taşları olan geniş su akıntısı.* Yüz üzeri düşme. * Serilip yatan adamın boyu. * Bırakma.
-
BATHA
Çakıllı, taşlı büyük dere. * Dağ arasındaki dere. * Mekke-i Mükerreme'nin eski bir ismi. * Kamışlık ve sazlık yer.
-
BATÎ
Ağır hareketli. Ağır. Yavaştan.
-
BATÎ-ÜL HAREKE
Davranış ve hareketi ağır.
-
BATÎ-ÜL HAZM
Sindirimi güç, hazmi zor.
-
BATİH
Zengin. Gani. Mâldâr. * Geniş yer.
-
BATİHA
(C.: Batâyih) Kamışlı ve sazlı dere.
-
BATİK
Keskin.
-
BATİN
Uzak yer. * Şişman.
-
BATİR
f. Turna kuşu.
-
BATİR(E)
(C.: Bevâtir) Keskin kılıç.
-
BATİŞ
(Batş. dan) Sertlikle, şiddetle hareket eden. Güçlü.
-
BATİYE
Büyük çanak.
-
BATIL
Hakikatsız, hurafe. Hak ve doğru olmayan, yalan. Şartlarını yapmamakla kabul olmayan ibadet ve muâmele. Meselâ: Bir özür bulunmaksızın taharetsiz kılınan namaz gibi. (Bak: Fasid)(B…
-
BÂTIN
İç, dâhilî. Gizli. İçyüz. Sır, esrar. Künh ve zâtı itibarı ile gizli. (Zıddı: Zâhir'dir) (Bak: Batn)
-
BÂTIN-I KALB
Kalbin içi. Kalbdeki hisler.(Dünyayı ve ondaki mahlûkatı mâna-yı harfiyle sev. Mâna-yı ismiyle sevme. "Ne kadar güzel yapılmış" de. "Ne kadar güzeldir" deme. Ve kalbin bâtınına, ba…
-
BÂTIN-I UMÛR
İşlerin, hâdiselerin ve eşyanın içyüzü ve mahiyeti. Yani: Beş duygu ile bilinemiyen melekûtiyet ve kanuniyet cihetleri.
-
BÂTINEN
İçinden olarak. Dâhilen, içyüzünde.
-
BATINÎ
İçe ait olan. Dış görünüşe ve zâhire dâir olmayan. Bâtına mensub ve müteallik. Dâhili ve manevi meselelere âit. * Tas: Bâtiniyyeden olan.
-
BATINİYYE
Kur'an-ı Kerim'deki âyetlerin ve hadis-i şeriflerin zâhir ve âşikâr mânalarından ayrılarak, usûlsüz ve yanlış te'viller ile âyet ve hadislerin gizli ve sırlı mânalarını bulmak iddi…
-
BATMAN
Eski ağırlık ölçülerinden olup, iki okkadan sekiz okkaya kadar yeryer değişir. Ekseriya altı okkadır. Bu, hâlen kullanılan sekiz kilo kadardır.
-
BATN
İç, karın, insanın içi. Mide. * Soy, nesil. * Birbirlerine hısımlığı pek yakın olmayan küçük kabile.
-
BATNEN BA'DE BATNİN
Nesilden nesile, soydan soya.
-
BATŞ
Şiddetle tutup kapma. Kuvvet. Şiddet. * Hastalık geçtikten sonraki zayıflık.
-
BATT
Kaz. * Kaz şeklinde yapılmış olan sürahi, su kabı.
-
BATTAL
Boş. Hükümsüz. * İşsiz. * Metrûk. Kullanılmaz. olan. * Bâtıl. Mensuh ve mefsuh. * Faydasız. * Pek büyük. Hantal.
-
BATTALİYE
(Battal. dan) Eskiden, işi bitmiş olan resmi kağıtların konduğu torbaya denirdi.
-
BAÛDA
(Baûza) Sivrisinek. Sinek.
-
BAVER
f. Sağlam. Pek doğru. * Tasdik, inanma. Razı olma.
-
BAY
f. Bey. Mir. Emir. Zengin.
-
BAY U GEDA
Zengin ve fakir.
-
BAYESTE
f. Lüzumlu, gerekli, zaruri.
-
BAYEZİD-İ BİSTAMÎ
(Hi: 188-261) Ehl-i Sünnet ve Cemâatın büyük âlimlerinden ve büyük evliyadandır. İran'ın Bistam şehrinde doğmuştur. Künyesi, Ebu Yezid Tayfur bin İsa El-Bistamî'dir. Cafer-i Sâdık…
-
BAYGAN
f. Muhafız, koruyucu, bekçi.
-
BAYİ'
Satıcı. Mal satan.
-
BAYİCE
(C.: Bevâyic) Belâ, mihnet, zahmet, âfet, dâhiye.
-
BÂYİİYYE
Eskiden pazar kurulan yerlere gönderilen mevad ve eşyadan gümrük ihtisab vergisinin haricinde alınan ikinci vergi.