Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
BA'DEZZUHR
(Ba'de-z zuhr) Öğleden sonra.
-
BA'L
(C.: Buûl) Cahiliyet devrine mahsus bir put. Güneş Tanrısı. * Karıkocadan herbiri. * Yılda bir kez yağmur yağan yüksek yer. * Hayret. * Zaaf, zayıflık.
-
BA'LE
Erkeğin karısı, zevce.
-
BA'S
Gönderme, gönderilme. * Cenab-ı Hakk'ın peygamber göndermesi. * Diriliş. Yeniden diriltme. İhyâ. * Uykudan uyandırma.
-
BA'S-İ ENBİYA
f. Peygamberlerin gönderilmesi.
-
BA'S-Ü BA'D-EL MEVT
Öldükten sonra tekrar dirilmek, diriltmek. (Bak: Ahiret)
-
BA'S-UL EMVAT
Ölmüşlerin dirilmesi.
-
BA'SERET
Dikkatle teftiş etme. * Keşif ve istihrac etme. * Perâkende edip dağıtma. * İnkılâb. Karıştırma. Bulandırma. * Meydana çıkma. * Kirli leke.
-
BA'Z
Bir şeyin bir kısmı. Bir parça. Bâzısı. Biraz.
-
BA'ZİYET
Bazılarına âit oluş. Herkese âit olmama. Herkesle alâkalı olmama. Bir şeyin bir kısmı ve bir miktarı.
-
BAAD
Helâk olmak.
-
BAAS
(Bak: Ba's)
-
BÂB
f. Lâyık, uygun, münasib, elverişli. * Hayır, uğur.
-
BAB HARCI
Mahkemelerde kadıların, naiblerin, mal ve mukataa kalemlerinde bulunan memurların aldıkları bir nevi harç.
-
BÂB-I ÂLEM
Âlemin kapısı. Herkesin girip çıktığı yer.
-
BÂB-I ÂLÎ
Yüksek kapı. * Tanzimattan önce sadrazam kapılarının, daha sonra da hükümet dairelerinin çoğunun içinde toplandığı bina. * Mc: Osmanlı Hükümeti.
-
BÂB-I ÂSAFÎ
Tar: Sadrazam konağı.
-
BÂB-I FETVA
Eskiden şeyhülislamların oturduğu daire. Fetvalar burada verilirdi.
-
BÂB-I HÂNE
f. Hırsızların yeri. * Fuhuşhane. * Tembeller yurdu.
-
BÂB-I HİKMET
Cenab-ı Hakk'ın herşeyi hikmetli ve maslahatlı yaratması bahsi.
-
BÂB-I HIFZ VE HAFÎZİYET
Cenab-ı Hakk'ın herşeyi muhafaza edip varlığını devam ettirmesi bahsi.
-
BÂB-I HÜKÜMET
Hükümet dairesi, hükümet kapısı.
-
BÂB-I HÜMAYUN
Topkapı Sarayı'nın ilk kapısı.
-
BÂB-I İHYA VE İMATE
Öldürmek ve diriltmek bahsi ve mevzuu.
-
BÂB-I SAADET
Saadet kapısı. * Sultanın sarayı. * İstanbul şehri.
-
BÂB-I SERASKERÎ
Serasker kapısı. Eski Milli Müdafaa Vekâleti. Milli Savunma Bakanlığı. Şimdiki İstanbul Üniversitesi'nin kapısı.
-
BÂB-I ŞERÎF
Konya'da bulunan Mevlana türbesinin kapısı.
-
BÂB-UL MENDEB
Kızıldeniz'de Hint Denizi yakınlarında bulunan bir boğazın adı.
-
BAB(A)
f. Evlat sahibi erkek. Ata, ecdat. * Gemi halatlarının bağlandığı yer. * İnşaatta ağırlıkların bindirildiği direk. * Mânevi rehber, şeyh. * Bektaşi şeyhi. * Hayırhah ve muhterem. *…
-
BABA-YI ÂLEM
Hz. Adem (A.S.)
-
BABA-YI ATİK
Babaeski. (Trakya'da bir şehir)
-
BABACAN
Biraz kalender davranışlı, cana yakın.
-
BABAYAN
(Baba. C.) f. Tarikat babaları, şeyhleri. Bektaşi şeyhleri.
-
BABAYİĞİT
Yetişmiş delikanlı, tam bedenî kuvvetini almış genç. Cesur, yiğit.
-
BABET
f. Bent, fırka. * Münasip bir şey. Taalluk, münasebet, alâka, ilişki.
-
BABEYN
İki kapı. * Mc: Dünya ve âhiret.
-
BÂBİL
Asurlular devrinde Irak'ta kurulan şehirlerden biri. Bağdat'ın aşağı tarafında bulunan ve büyücülüğünden dolayı, eski edebiyatımızda "Çeh-i Bâbil" olarak yer alan ve birçok dilleri…
-
BÂBİL KULESİ
Tevrat'ın rivayetine göre Hz. Nuh'un (A.S.) oğulları tarafından gökyüzüne ulaşmak için yaptırılmış büyük bir kuledir. Rabbimiz bu kulede çalışmakta olanların dillerini değiştirmiş…
-
BABÜK
Ahmak, sersem adam.
-
BABUR
(Zahirüddin Muhammed) Hindistan'da büyük Müslüman Türk devletinin kurucusu ve Timur'un beşinci göbekten torunudur. Fergana Emiri olan babası Ömer Şeyh'in ölümünden sonra tahta geçm…