Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
CAİZ
Mümkün, olur, olabilir. * Fık: Yapılması sahih ve mübah olan herhangi bir fiil veya akit.
-
CAİZE
(Cevaz. dan) (C.: Cevaiz) Azık, yol yiyeceği. * Hediye, armağan, bahşiş. * Edb: Eskiden takdim olunan medhiyeli bir şiire veya bir san'at eserine karşılık olarak verilen para, hedi…
-
ÇAK
f. Yarık, çatlak, yırtmaç. * Kılıç, bıçak gibi şeylerin sesleri. * Sabah vakti beyazlığı. * Küçük pencere. * Hazır. Amâde.
-
CAKA
(Argo) Gösteriş, çalım. Caka, mal mülk, giyim, kuşam, yahut hareket davranış yoluyla olabilir. İslâm'da gösterişin her şekli haram ve günahtır. Bugün bazı kimseler ve aileler göste…
-
ÇAKACAK
f. Silahlı çatışmadan çıkan ses.
-
ÇAKALOZ
Çakıltaşı atan bir nevi küçük top.
-
ÇAKÇAK
Parça parça, yırtık pırtık. * Kılıç ve emsâli şeylerin sesleri.
-
ÇÂKER
f. Kul, köle.
-
ÇÂKERÂNE
f. Kölecesine, köle gibi.
-
ÇÂKERÎ
f. Abd'e, köleye ait. * Kölelik. Kulluk, abdlik, esirlik, cariyelik.
-
ÇAKMAKLI
Ağızdan dolan ve tetik yerinde bir cins çakmakla ateş alan eski tüfek çeşitlerinden biri.
-
ÇAKŞIR
İnce kumaştan yapılan uzun bir çeşit şalvar. * Kuşların ayağındaki tüy.
-
ÇAKUÇ
f. Çekiç.
-
CÂL
Akıl. * Rey. * Kuyu duvarı.
-
ÇAL
İsimlere önden eklenip, onun daima hareket edip oynamakta olduğuna işaret ve delâlet eder. Meselâ: Çal-at : Durduğu yerde de hareket eden at. * Bir şeyi şiddetle kapmaya delâlet ed…
-
ÇAL-AT
Hareketli, yerinde duramayıp şahlanan at.
-
CAL'
(Câli') Terbiyesiz. Kötü konuşan.
-
CAL(İ)
f. Tuzak, ağ. * Misvak ağacı.
-
ÇALA
İsimlerden önce kullanılarak, devam ve şiddetli ve pervasız kullanılmasını bildirir. Meselâ: Çalakalem: Çabuk ve gelişigüzel ve ilmi olmayan yazı yazmak.
-
ÇALAB
t. İlâh. Mâbud. Cenâb-ı Hak, Rab.
-
ÇALAK
f. Yerinde durmayan, çabuk, oynak. Dâima çalışan. Her bir hareketi çabuk olan. * Akıl ve ferâseti açık.
-
ÇALAKÎ
f. Çeviklik, süratlilik, tezlik.
-
ÇALBUS
f. Dalkavuk, yaltakçı.
-
ÇALÇENE
t. Durmayıp konuşan, geveze.
-
CALE
f. Nehrin bir kenarından diğer kenarına geçebilmek için ağaçtan, sazdan veya şişirilmiş tulumlardan yapılan sal.
-
ÇALGI
Müzik âleti. Müzik, çalgı. (İslâm âlimleri insanda maddi, hayvâni hisler ve hevesler uyandıran müziğin haram olduğunu bildirmişlerdir.)
-
CALİ'
Açık-saçık kadın. Hayasız kadın. * Utanmaz, utanması kıt olan adam.
-
CALİB
Çekici. Celbedici. Kendi tarafına çekip getirici olan.
-
CÂLİB-İ DİKKAT
Dikkat çeken.
-
CÂLİB-İ MERHAMET
Merhamet çeken.
-
CALİF
Deri soyan, kabuk soyan.
-
CALİFE
Deri ile eti birlikte koparan yara.
-
ÇÂLİK
f. Çelik çomak oyunu.
-
CALİNOS
(Kalinos) yun. İlk devirlerde yaşamış olan bir Yunan Filozofunun adı.
-
CALİS
(C.: Cüllâs) Oturan, oturucu, cülûs eden. Tahta çıkan.
-
ÇÂLİŞ
f. Savaşta düşmana karşı gurur ve naz ile yürüme. * Mukabil, karşı durma. * Savaş, muharebe, harp, ceng, mücadele. * Birleşme.
-
CALİZ
f. Sebze bahçesi, bostan. Kavun karpuz tarlası.
-
ÇALIM
Tavır, eda. * Kılıcın keskin tarafı, ağzı.
-
CALÛT
(Bak: Yûşâ A.S.)
-
CAM
f. Cam, şişe, bardak, sırça.