Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ZA
(-Zây) f. " Doğuran" anlamına gelir ve birleşik kelimeler yapılır. Meselâ: Nâdire-zâ $ : Nâdir şeyler yapan, bulunmaz şey meydana getiren.
-
ZA-İ MU'CEME
"Rı" harfinden ayırd etmek için "ze" harfine verilen bir isim.
-
ZA'AR
Zâlim kimse ki herkes ondan korkar.
-
ZA'B
Def'etmek, kovmak. * Doldurmak.
-
ZA'BEL
(C.: Zeâbil) Karnı büyük, boynu ince olan çocuk.
-
ZA'BUB
Kısa boylu fena adam.
-
ZA'C
Koparmak.
-
ZA'F
Zayıflık. Kuvvetsizlik. İktidarsızlık.
-
ZA'F-I TE'LİF
Edb: İbarenin, anlamayı güçleştirecek kadar karışık olması.
-
ZA'FERAN
(C.: Zeâfir) Güzel kokulu meşhur bir çiçek.
-
ZA'FÎ
Zayıflığa aid. Kudretsizliğe, cılızlığa dair.
-
ZA'FİYYET
Zayıflık, dermansızlık, güçsüzlük.
-
ZA'K
Çağırmak, bağırmak.
-
ZA'M
Kelâm, söz.
-
ZA'N
Göçmek.
-
ZA'R
Meyletmek, eğilmek.
-
ZA'T
Boğmak. Boğazlamak.
-
ZA'ZA'
Bir şeyi parça parça etmek. * şiddetle esen yel.
-
ZA'ZAA
Doldurmak. * Ayırmak. * Rüzgâra savurmak.
-
ZA'ZAA-İ ESNÂN
Dişlerin şiddetle birbirine vurması.
-
ZAAF
(Bak: Za'f)
-
ZAAL
Şâdlık, neşeli oluş, neşat.
-
ZAAN (ZIÂN)
Deve üstüne mahfe bağladıkları ip.
-
ZAAR
şiddetli korku.
-
ZAARRE
Kişinin ahlâk ve huyunun kötü olması.
-
ZAAZİ'
(Za'zaa. C.) Sarsmalar, ırgalamalar.
-
ZAB
(Zevben - Zevebânen) Eriyen, erimiş, eridi.
-
ZAB'
Sırtlan.
-
ZABAB
Rutubetli duman. Sis.
-
ZABAZIB
Devenin çok acıktığında karnının ötmesi.
-
ZABB
Kertenkele, keler.
-
ZÂBİH
(Zebh. den) Boğazlayan, kesen. Kurban kesen.
-
ZABİL
Kısa boylu.
-
ZÂBİT
(C.: Zâbitân) Askere kumanda eden rütbeli asker. * Kuvvetli, yavuz. * Zabteden. Başkalarını zabtedip idare etmeğe memur olan. * Subay. * Mc: Dediğini yaptıran, tuttuğunu koparan ki…
-
ZÂBİTÂN
(Zâbit. C.) Zâbitler. Subaylar.
-
ZABIT
Mahkeme, meclis gibi yerlerde söylenenlerin olduğu gibi yazılmışı. * Alâkalılarca yazılarak karşılıklı imzalanan, karşılıklı anlaşmayı bildiren yazı. * Yazı varakası. * Birçok kims…
-
ZÂBITA
Yurt içinde emniyet ve intizamı korumakla vazifeli devlet kuvveti, polis. * Fık: Bütün hususlara şâmil olmayıp yalnız bir hususa ve onun teferruatına şamil olan hususi kaideye deni…
-
ZÂBITA-İ AHLÂKIYE
Ahlâk zâbıtası.
-
ZÂBITA-İ BELEDİYE
Belediye zâbıtası.
-
ZABT
Zabt etmek. İdâresi altına almak. * Sıkıca tutmak. Kendine mal etmek. * Kavramak. * Kaydetmek. Hülâsasını yazmak. * Bağlamak.