Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ZEMİSTAN
f. Kış. Kış mevsimi.
-
ZEMİSTANÎ
f. Kışlık. Kış mevsimine ait.
-
ZEMK
Sakal yolmak. (Yolunan sakala "zemika" veya "mezmuka" derler.)
-
ZEMKA
Kuşun kuyruğunun bittiği yer.
-
ZEML
Atın, davarın neşeli yürüyüşü. * Yük yüklemek. * Refik. Arkadaş.
-
ZEMM
Birisinin ayıplarını söylemek, çekiştirmek. Kötülemek, yermek. Ayıplamak.
-
ZEMMÂM
Ayıplayıcı, zemmedici, kötüleyici.
-
ZEMMAR
Düdük çalan.
-
ZEMN
Kötürüm olmak.
-
ZEMR
Savaşmak. * Bir nesne ile kandırmak.
-
ZEMU' (ZEMİ')
Aceleci ve seri kimse. * Sıçraması birbirine yakın olan tavşan.
-
ZEMZEM
Çok mübarek bir su. * Kâbe-i Mükerreme'nin yanındaki maruf kuyu. (Süryanicede Zem: Dur, gitme mânasınadır. Vaktiyle Hz. Hacer, oğlu İsmail'in (A.S.) ayağı altından su çıkıp aktığın…
-
ZEMZEME
Nağme, hoş ses. Uzun uzadıya gürleyerek seslenmek. Geniz ve boğaz ile ezgili ses çıkarmak. Yavaş yavaş geniz ve boğazdan ses çıkararak türkü veya şarkı söylemek. * Cemaat.
-
ZEMZEME-DÂR
f. Ahenkli.
-
ZEMZEME-PİRÂ
f. Şarkı söyleyen, terennüm eden.
-
ZEN
f. Vuran, kesen, atan mânalarına gelerek birleşik kelimeler yapılır. (Zeden: Vurmak mastarında emir köküdür) Lâf-zen $ : Söz atan, lâf atan.
-
ZEN-DOST
f. Kadınların peşinde dolaşan, kadınlardan hoşlanan, zampara.
-
ZENA'
Kısa boylu ve dar nesne. * Sidiğini tutup işemeyen kişi.
-
ZENABİ
Kuş kuyruğu. * Deve burnundan akan sümük.
-
ZENABİL
(Zenbil. C.) Zenbiller.
-
ZENABİR
(Zünbur. C.) Eşek arıları.
-
ZENADİKA
(Zındık. C.) Zındıklar.
-
ZENADIK
(Zındık. C.) Zındıklar. Allah'a ve âhirete inanmayan dinsizler. İçten inanmayıp zâhiren mümin görünen münafıklar.
-
ZENAH
(Zenâhdân) f. Çene.
-
ZENAN
f. "Vurarak" mânasına gelir ve birleşik kelimeler yapılır. Meselâ: Ta'ne-zenan $ : Söverek.
-
ZENANE
f. Kadınla alâkalı, kadına mahsus. Kadın işi.
-
ZENAV
(Bak: Avzen)
-
ZENB
Suç, günah, kabahat.
-
ZENBAK
Güzel kokulu bir çiçek. Zambak. * Yâsemin yağı.
-
ZENBEREK
(Zenburek) f. Hareket ettirmeğe yarıyan yay. Saatin zenbereği. * Hayvan üzerinde taşınan ve ateşlenebilen küçük top. * Mc: Faaliyet ve harekete sebep olan şey.
-
ZENBERİYYE
Büyük cins bir gemi. * İri vücutlu, enli erkek.
-
ZENBİL
İçine öteberi konulup elde taşımaya mahsus, sazdan örülmüş ve üst tarafında yine sazdan kulpları olan, ağzı geniş kap.
-
ZENBİLLİ ALİ EFENDİ
Yavuz Sultan Selim Han ve Kanuni Süleyman devrinin meşhur Şeyh-ül İslâmı ve âlimidir. Asıl adı Alâaddin Ali Cemâl Çelebi'dir. Allah rızası ve Allah korkusundan başka birşey tanımam…
-
ZENBUC
Yabani zeytin.
-
ZENBUREK
f. Zenberek. * Tar: Hayvan ile taşınan eski küçük toplar.
-
ZENC
Siyah, kara.
-
ZENCEBİL
Hoş kokulu bir baharat adı.
-
ZENCERE
Parmakla fiske vurmak.
-
ZENCİ
Siyah ırktan olan. Siyâhi.
-
ZENCİR
f. Zincir.