Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ZABT U RABT
Disiplin, âsâyiş, düzen. * Hüsn-ü tedbir ve basiret ile muhâfaza.
-
ZABT-NÂME
f. Hâdise veya vak'a yerinde alâkalı kimselerin hâdisenin oluş şeklini imzâ altında kaydettikleri kâğıt. Zabıt tutulan kâğıt.
-
ZABTIYYE
Jandarma veya polis kuvveti. Memleket içi âsâyiş ve intizamı te'min maksadı ile çalışan hükümet kuvveti.
-
ZABTIYYE NÂZIRI
Emniyet genel müdürü.
-
ZABTIYYE NEZARETİ
Emniyet Umum Müdürlüğü'nün eski ismi.
-
ZABU'
(C.: Zıbâ) Sırtlan.
-
ZABY
Geyik, karaca, gazâl denen hayvan.
-
ZABYAN
Ağaç.
-
ZABZAB
Men'etmek, engel olmak. * Ayıp. * Zahmet. Maraz, hastalık.
-
ZAC
Kara boya.
-
ZACC
Cenk arasında medet istemek. Savaşta yardım istemek.
-
ZACİR(E)
Mâni olan, alıkoyan, yasak eden. Zecreden. Zorlayan.
-
ZAD
(Ziyadet. den) Artsın, çoğalsın.
-
ZÂD-I ÂHİRET
Âhiret için hazırlık. Âhiret azığı. İbadet ve sâlih amel.
-
ZADE
f. Evlâd, oğul. * İyi insan. * Nikâh neticesi olmuş çocuk. * Kelime sonuna getirilerek birleşik kelimeler de yapılır. Meselâ: Şah-zade (Şehzade) $ : Padişah evlâdı.
-
ZADE-İ TAB'
(Zâde-i tabiat - Zâde-i hâtır) Bir kimsenin kabiliyetinden, tabiatından meydana gelen eseri.
-
ZADEGÂN
f. Asâlet. * Temiz ve meşhur soydan olan. Tanınmış ve temiz âileden olan. Aristokrat. * Meşhur ve belli âileler cemaatı.
-
ZADEGÎ
f. Asillik, soy temizliği, zadelik.
-
ZADELLAH
Allah ziyade eylesin, artırsın (meâlinde dua).
-
ZADEN
f. Doğmak, doğurmak.
-
ZAFAİR
(Zafire. C.) Örülmüş saçlar.
-
ZAFAR
Yemen diyarında bir şehrin adı.
-
ZAFER
Muvaffak olma, maksada erme. Bir çok uğraşmadan sonra maksada erişme. * Düşmanı yenme, üstün gelme. Başarma.
-
ZAFER-YAB
f. Muzaffer olan, muvaffakiyet gösteren. Üstün gelen. Gayesine erişen.
-
ZAFERE
Göze inen perde.
-
ZAFİR
Galib gelmiş olan.
-
ZAFİRE
Yar, yoldaş. * Kavim. Kabile.
-
ZAFR
(Bak: Zufr)
-
ZAFRE
Çukur yer.
-
ZAG
(C.: Ziygan) f. Karga ve kuzgun. * Fitneci, gammaz.
-
ZAG-BEÇE
f. Karga yavrusu. Yavru karga.
-
ZAGAFE
(C.: Züguf) Nazik, yumuşak gömlek. * Geniş nesne.
-
ZAGAİN
(Zagine. C.) Kinler, nefretler.
-
ZAGAK
Kızılcık yemişinin çekirdeği.
-
ZAGAN
f. Çaylak.
-
ZAGAR
Av köpeği.
-
ZAGİNE
(C.: Zagain) Kin, nefret.
-
ZAGT
Bir şeyi bir yere zorla sokma, girdirme.
-
ZAGZAG
Zayıf nesne.
-
ZAGZAGA
Mânâsız söz. * Bir nesneyi gizlemek.