Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ZİNDAN
f. Karanlık, yeraltı hapishânesi. Sıkıntı ve karanlık yer.
-
ZİNDAN-I ATÂLET
Atâlet zindanı. (Bak: Himmet)
-
ZİNDANÎ
(C.: Zindaniyân) Zindanlık. Zindana kapatılmış suçlu. * Zindan muhafızı. Zindancı.
-
ZİNDE
f. Dinç, diri, canlı. * Güçlü, kuvvetli.
-
ZİNDE-BÂD
f. Yaşasın, çok yaşa, sağ ol.
-
ZİNDE-DÂR
f. Gece uyumayan, uyanık kalan.
-
ZİNDE-DİL
f. Kalbi diri olan, uyanık.
-
ZİNDE-GÎ
f. Canlılık, zindelik, dirilik.
-
ZİNDIK
(Zındık) Dinsiz, imansız. Müşrik. (Bak: Zendeka)
-
ZİNE
Düzgün. * Libas, elbise.
-
ZİNET
Süs. Bezek. Kadınlara mahsus kıymetli eşya.(Her bir çiçekte, her bir meyvede bir mizan ve o mizan bir intizam içinde ve o intizam, tazelenen bir tanzim ve tevzin içinde ve o tevzin…
-
ZİNFİLECE
(Zinfelîce) Zenbile benzer bir nesne.ZİNHAR $ f. Sakın, aslâ, kat'iyyen, olmaya, aman. * Elbette.
-
ZİNHARHÂR
f. Sözünde durmayan adam. * Aman dileyen.
-
ZİNKÎR
Tırnak kesintisi.
-
ZİR
(C.: Zire) İnce kiriş. * Kadınlar sohbetini seven kişi.
-
ZİR Ü ZEBER
Altüst, karmakarışık, darmadağın.
-
ZİR-BEND
f. Kayış, kuşak, kemer.
-
ZİR-İ ZEMİN
Yeraltı.
-
ZİRA
f. Çünkü. Ondan ki, şundan, şu sebepten ki.
-
ZİRA'
El, kol uzunluğu. Yirmidört parmak uzunluğu. Arşın. * Bir kolun dirseğinden orta parmak ucuna kadar uzunluk ölçüsü. (75-90 cm. kadar) * Gökte ayın menzillerinden birisi. * Tulum. İ…
-
ZİRAAT
Çiftçilik, ekincilik.
-
ZİRABE
Keskinlik.
-
ZİRAÎ
Çitfçiliğe ait. Ziraate dair, onunla alâkalı.
-
ZİRAYE
Hışım etmek, hiddetlenmek, kızmak.
-
ZİREK
f. Anlayışlı, uyanık, zeyrek.
-
ZİREKÎ
f. Uyanıklık, zeyreklik, anlayışlılık.
-
ZİRFİN
(C.: Zerâfin) Kapı halkası.
-
ZİRİBA'
Belâ, zahmet.
-
ZİRİN
f. Alttaki, aşağıdaki.
-
ZİRNÎK
Zırhım, fare otu.
-
ZİRR
Düğme. * Tomurcuk.
-
ZİRVE
Bir şeyin, hususan dağın en yüksek noktası, tepesi.
-
ZİRVE-İ BÂLÂ
f. Yüksek zirve. * Yüksek makam. * Yüce kat.
-
ZİRVE-İ CEBEL
Dağ tepesi.
-
ZİŞT
f. Çirkin. Kötü. Kabih.
-
ZİŞTÎ
f. Çirkinlik.
-
ZÎT
(Ziyât) Çağırmak. * Niza edişmek, çekişmek.
-
ZİVANA
(Bak: Zıvana)
-
ZİVER
Şiddetle yürümek.
-
ZİYA
Işık, aydınlık, nur. Ruşenlik. (Nur, ziya'dan daha umumidir. Çünkü ziyâ aydınlığın intişarı mülâhazası ile ve Nur, intişarı ve sebatı mülâhazaları ile ıtlak olunmuştur ve bazıları…