Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ZALİ'
Geniş, bol, vâsi.
-
ZALİF
Çok hor, çok hakir kimse.
-
ZALİFEN
Birisinin izine uyup gitmek. * İzini gizlemek, belirsiz etmek.
-
ZALİK
Giden, gidici.
-
ZALİK(E)
Bu, şu, o. Kezâlik. Böylece.
-
ZALİL
Gölgeli.
-
ZALİM
(C.: Zılem-Zılmân) Deve kuşunun erkeği. * Kaymağı alınmadan içilen süt. * Hiç bozulmamış yerden kazılan toprak.
-
ZÂLİM(E)
Zulmeden, haksızlık eden.
-
ZÂLİMÂNE
f. Zâlim olana yakışır şekilde. Zulmeder surette. Zâlimce.
-
ZÂLİMÎN
(Zâlim. C.) Zâlimler, zulmedenler.
-
ZÂLİMÛN
(Zâlim. C.) Zulmedenler. Haksızlık edenler. Zâlimler.
-
ZALLAM
(Zalûm) Çok zulmeden. Çok zâlim.
-
ZALM
Kar. * Diş beyazlığı.
-
ZALMA
(C.: Zulem) Karanlık.
-
ZALÛM
Çok zulmeden. Çok zâlim.
-
ZAM
Ayıp.
-
ZAMA
Diş etinin kanının az olması.
-
ZAMA'
Susuzluk.
-
ZAMAİM
(Zamime. C.) İlâveler, ekler. Artırmalar.
-
ZAMAİR
(Zamir. C.) Zamirler. Bir şeyin iç yüzleri. * İsim yerine kullanılan kelimeler.
-
ZAMAİR-İ ŞAHSİYYE
Şahıs zamirleri. " Ben, sen, o" gibi isim yerine geçen kelimeler. (Bak: Şahıs zamiri)
-
ZAMAN
Kefil olma, kefillik. Bir şeyin mislini veya değerini vermek üzere zarara karşı kefil olma, garanti.
-
ZAMAN-I AMEL
Üzerine alma. Deruhde etme. İltizam.
-
ZAMAN-I RÜCU'
Huk: Cayma tazminatı. Vadinden dönme tazminatı.
-
ZAMANET
Kötürümlük.
-
ZAMİH
Somak ağacı. ("Tadım" da denir)
-
ZAMİLE
(C.: Zevâmil) Yük hayvanı. * Küçük yük.
-
ZAMİME
Ek, ilâve. Artırma, katma, ekleme.
-
ZAMİN
Hasta ve kötürüm kimse.
-
ZAMİR
Bir şeyi gizlemek. * İç. * Huk: Bir şeyin iç yüzü. * Niyet. * Vicdan. Kalb. * Gaye. * Gr: Mütekellim, muhatab ve gaibe delâlet eden ve bunların makamına kaim olan rumuzat harfleri…
-
ZAMİR-İ FİİLÎ
Gr: Geçmiş zaman fiillerinin sonuna gelen -dim, -din, -Di, -dik, -diniz, -diler... gibi eklerdir.
-
ZAMİR-İ İZAFÎ
Gr: Muzâfların sonuna gelen -im, -in, -i, -imiz, -iniz, -leri gibi eklerdir.
-
ZAMİR-İ MÜTEKELLİM
Mütekellim zamiri, yani konuşanın isminin yerini tutan zâmir. ("Ben" gibi)
-
ZAMİR-İ NİSBÎ
Gr: İsimlerin sonuna gelen, -im, -sin, -dir, -iz, -siniz, -dirler gibi eklerdir.
-
ZAMİR-İ ŞAHSÎ
Gr: Şahıs gösteren ve şahısların ismi yerine kullanılan zamirler; Ben, sen, o, biz, siz, onlar gibi. (Bak: Şahıs zamiri)
-
ZAMM
Bir şeye bir şeyi ekleme. Artırma. Katma. Fazla olarak verme. * Kenarlarını bitiştirme. *Gr: Bir harfin zammeli (ötreli) okunuşu.
-
ZAMME
Ötre o, ö, u, ü, diye okunan harfin harekesi.
-
ZAMME-İ MAKBUZE-İ HAFİFE
(Ü) sesini veren zamme.
-
ZAMME-İ MAKBUZE-İ SAKİLE
(U) sesini veren zamme.
-
ZAMME-İ MEBSUTA
"O" sesi.